Kripto Vasiyet Düzenleme Rehberi 2026

İçindekiler

Vasiyet Şekilleri

TMK m.531 vd. üç şekil öngörmektedir: resmi vasiyet (noter), el yazılı vasiyet (vasiyetçinin kendi el yazısı, tarih ve imza), sözlü vasiyet (acil durum). Kripto varlıklar için resmi şekil tavsiye edilir; cüzdan bilgileri kapalı zarfla noter kasasına alınabilir.

Mnemonic Anahtar Saklaması

Seed phrase’in tek bir yerde tutulması güvenlik riski yaratır. SLIP-39 Shamir’s Secret Sharing ile parçalanan anahtar farklı emin kişilere/notere dağıtılır. Mirasçıların belirli sayıda parça birleştirerek erişimi sağlanır.

Veraset İlamı ve İntikal

Mirasın açılması (TMK m.589) ile tek mirasçı veya iştirak halinde mülkiyet doğar. Borsa ve diğer servis sağlayıcıları, sulh hukuk mahkemesinden alınan veraset ilamı ile devir yapar.

Vergi Yükümlülüğü

7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu kapsamında, kripto varlıkların değeri beyan edilmelidir. CARF çerçevesindeki otomatik bilgi değişiminin Türkiye bakımından uygulama takvimi resmî kaynaklardan ayrıca kontrol edilmelidir.

Multi-Sig ve DAO Üyeliği

Vasiyetçi DAO üyesi ise yönetim hakları (governance token) miras geçer. Multi-sig cüzdan yapılarında imzacı değişikliği için akıllı kontrat üzerinden işlem gerekir.

Forensic Recovery

Anahtar kayıp veya bozuksa, donanım cüzdanlarından donanım çözümleri (chip-off, side channel attack) ile geri kurtarma denenebilir.

İlgili Mevzuat

  • 4721 sayılı TMK m.531 (Vasiyet şekilleri)
  • 4721 sayılı TMK m.532-537 (Resmî vasiyetname)
  • 4721 sayılı TMK m.589 (Mirasın Açılması)
  • 4721 sayılı TMK m.605-614
  • 4721 sayılı TMK m.640-651 (Paylaşım)
  • 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu
  • 193 sayılı GVK Mük. m.80
  • 213 sayılı VUK m.114-116
  • 5549 sayılı MASAK m.4
  • 6098 sayılı TBK m.491
  • MiCA Tüzüğü
  • OECD CARF

Örnek Senaryolar

Senaryo 1: Mnemonic Anahtarın Notere Tevdi

12-24 kelimelik seed cümlesinin parçalara ayrılarak güvenli biçimde saklanması.

Senaryo 2: Multi-Sig Mirasçı Yapısı

Mirasçıların ortak imzasıyla açılan multi-sig cüzdan.

Senaryo 3: Hardware Wallet ve Vasiyet

Donanım cüzdanı (hardware wallet) PIN kodu ile geri kurtarma kelimelerinin ayrı yerlerde saklanması.

Sıkça Sorulan Sorular

Kripto vasiyetinde hangi şekil kullanılır?

TMK m.531 uyarınca üç şekil mevcuttur: resmî, el yazılı, sözlü.

Mnemonic anahtarı nasıl saklamalıyım?

Parçalara bölünerek güvenilir kişilerde veya noter nezdinde saklanabilir.

Veraset intikali vergisi var mı?

7338 sayılı Kanun kapsamında oranlar ve istisnalar uygulanır.

CARF kapsamında raporlama nasıl?

Yurt dışı borsalardaki varlıklar otomatik raporlanır; mirasçının vergi dairesine bildirimi gerekir.

Cüzdana erişim mümkün değilse?

Anahtar kaybında teknik uzmanlarca geri kurtarma denenebilir; sonuç garanti edilemez.

NFT vasiyeti ayrı mı düzenlenir?

Vasiyetnamede tek tek belirtilmesi tartışmaları önler.

Borsa hesabı veraset?

Platformlar genellikle veraset ilamı ve ek belge ister; işlem platform şartlarına göre yürür.

Yurt dışındaki kripto?

Yurt dışındaki varlıklar bakımından işlem, platformun bağlı olduğu hukuka göre ayrıca değerlendirilir.

Pratik Hukuki Strateji ve Mütalaa

Kripto Vasiyet Düzenleme Rehberi 2026 | Dijital Miras ve Cüzdan Anahtarları kapsamında müvekkil odaklı stratejik yaklaşım, dosya tipine göre üç boyutlu değerlendirme gerektirir: maddi olayın hukuki nitelendirmesi, delil kalitesi haritası ve karşı tarafın kuvvetli/zayıf cephelerinin tespiti. Türk Borçlar Kanunu m.4 ile gösterilen özen yükümlülüğü ve Türk Medeni Kanunu m.2 dürüstlük ilkesi, hukuki müzakere stratejisinin temelini oluşturur. Müvekkilin gerçek menfaati üzerinden yapılan analiz, dosyaya konu olabilecek karşı iddiaları ön taraması yapar ve savunma mimarisini önceden kurar.

Bu süreçte, 6100 sayılı HMK m.119 dilekçenin asgari unsurları, m.190 ispat yükü ve m.293 elektronik delil hükümleri çerçevesinde delil paketinin şekillendirilmesi kritik aşamadır. Blockchain işlem geçmişi, etherscan/bscscan çıktıları, borsa hesap özetleri, KYC kayıtları, MASAK bildirimleri, banka EFT dekontları ve karşılıklı yazışmalar tek bir kronolojik delil dosyası halinde birleştirilir. Uygulamada HMK m.199 elektronik delil ile birlikte teknik bilirkişi raporu birleştirilerek değerlendirilir.

Risk Değerlendirmesi ve Dosya Haritası

Risk değerlendirmesi üç katmanda yapılır. Birinci katman hukuki risk: ilgili mevzuat hükümlerinin dosya olgularına uygulanabilirliği, zamanaşımı süreleri, hak düşürücü süreler ve usul hatası ihtimalleri. İkinci katman delil riski: blockchain işlemlerinin geri döndürülemez nitelikte olması, anonim cüzdan adreslerinin gerçek kişi tespiti zorluğu, yurt dışı borsa kayıtlarının elde edilebilirlik düzeyi ve şahit beyanlarının güvenilirliği. Üçüncü katman icra riski: kazanılan davanın fiilen sonuca ulaştırılma kabiliyeti, borçlunun mal varlığı durumu, sınır ötesi takip ihtiyacı ve uluslararası MLAT mekanizmaları.

Dosya haritası çıkarılırken her bir delil unsurunun delil değeri, ispat ağırlığı ve karşı kanıtla çürütülme ihtimali tek tek puanlanır. 5237 sayılı TCK kapsamında ceza yargılaması paralel yürütülecek ise CMK m.158 suç duyurusu ve m.234-237 katılma süreçleri eş zamanlı planlanır. Hukuk davası ile ceza davasının birleşmesi durumunda HMK m.165 bekletici sorun değerlendirilir; ceza yargılamasının hukuk davasını etkileyeceği durumlarda hukuk davası bekletilebilir.

Uluslararası Boyut ve Sınır Ötesi Takip

Kripto varlık uyuşmazlıkları doğası gereği sınır ötesi nitelik taşır. Yurt dışı merkezli kripto varlık platformları, VASP (Virtual Asset Service Provider) statüsünde kayıt olduğu ülkelerin yargı yetkisine tabidir. Türk hukuku bakımından MÖHUK m.40 kapsamında zarar görenin Türkiye’de bulunması veya zararlı eylemin etkilerinin Türkiye’de doğması yetki sağlayabilir. 6706 sayılı Cezai Konularda Uluslararası Adli İş Birliği Kanunu ile MLAT (Mutual Legal Assistance Treaty) mekanizması yurt dışı delil temini ve karar tanıma süreçlerinde kullanılır.

FATF Travel Rule (R.16) çerçevesinde 1.000 USD üzeri transferlerde alıcı/gönderici kimlik bilgisinin VASP’lar arası paylaşımı zorunludur. OECD Crypto Asset Reporting Framework (CARF), kripto varlık servis sağlayıcıları bakımından otomatik bilgi değişimini öngören bir çerçevedir; Türkiye bakımından uygulama takvimi resmî kaynaklardan teyit edilmelidir. AB MiCA Tüzüğü 2023/1114, Avrupa pazarında faaliyet gösteren işleten için uyum çerçevesini belirler ve MASAK ile koordineli bilgi paylaşımı yapar. New York Tahkim Sözleşmesi 1958 ile yabancı tahkim kararlarının Türkiye’de tanınması mümkündür.

Özel Yargılama Usulü ve İhtisas Mahkemeleri

Aile hukuku davalarında aile mahkemeleri yetkili olup TMK m.218-241 mal rejimi tasfiye usulü uygulanır. Kripto varlıkların değerlemesi HMK m.293 ve m.266 kapsamında bilirkişi marifetiyle yapılır; volatilite riski nedeniyle dava tarihinin belirlenmesi (TMK m.235) önem taşır.

Yetkili mahkemenin tespitinde HMK m.5-19 yetki kuralları, MÖHUK m.40-46 milletlerarası yetki kuralları ve sözleşme klozları birlikte değerlendirilir. Bilişim suçlarında 5651 sayılı Kanun m.8/A erişim engeli kararı ile Sulh Ceza Hakimliği müdahalesi, ihtiyati tedbir niteliğinde hızlı sonuç sağlar. CMK m.135 iletişim tespiti, m.140 teknik araçlarla izleme ve m.134 bilgisayar incelemesi, dijital delil toplama yöntemleridir.

Bilirkişi İncelemesi ve Teknik Rapor

6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu ve HMK m.266-287 kapsamında atanacak bilirkişinin nitelikleri, blockchain forensics çalışma, yazılım mühendisliği ve mali analiz alanlarında yeterlilik içermelidir. Bilirkişi raporunun üç temel unsuru: (1) inceleme yöntemi (blokzincir analiz şirketlerinin sunduğu araçlar), (2) bulgu tablosu ve zincir analizi grafiği, (3) mütalaa ve hukuki nitelendirme önerisi.

Bilirkişi raporuna itiraz CMK m.62-67 (ceza) ve HMK m.281 (hukuk) kapsamında yapılır. İtiraz dilekçesinde teknik metod hatası, eksik incelenen veri, hatalı sonuç çıkarımı ve önyargılı yaklaşım iddiaları somut gerekçelerle desteklenmelidir. Mahkeme, ek rapor istenebileceği gibi yeni bir bilirkişi heyeti de atayabilir. Uygulamada teknik konularda bilirkişi raporu olmadan karar verilemez; bu nedenle rapor kalitesi davanın seyrini doğrudan etkiler.

İhtiyati Tedbir Stratejisi

Kripto varlıkların hızlı transfer edilebilirliği nedeniyle ihtiyati tedbir, dosyanın can damarıdır. HMK m.389 kapsamında talep edilebilecek ihtiyati tedbirler: (a) borsa hesabına bloke konulması, (b) banka EFT işlemlerinin durdurulması, (c) cüzdan adreslerine işlem yasağı (smart contract düzeyinde uygulanabilirlik teknik incelemeye tabidir). Tedbir kararı için yaklaşık ispat (HMK m.390/3) yeterli olup teminat (HMK m.392) miktarı mahkemece takdir edilir.

2004 sayılı İİK m.257 ihtiyati haciz, alacağın varlığını gösteren belge bulunması koşuluyla talep edilir. İhtiyati haciz isteyen alacaklı, alacak ilama dayanmıyorsa mahkemece belirlenecek teminatı vermek zorundadır (İİK m.259). Tedbir kararının uygulanması, kararın tefhim veya tebliğinden itibaren bir hafta içinde talep edilmelidir; aksi hâlde karar kendiliğinden kalkar (HMK m.393/1). Karşı taraf HMK m.394 kapsamında tedbir kararına itiraz edebilir; bu süreçte alacağın gerçek dayanağı ve teminat miktarı tartışmaya açılır.

Tazminat Hesabı ve Faiz

Kripto varlık değerinin volatilitesi tazminat hesabını karmaşıklaştırır. TBK m.50 maddi tazminat çerçevesinde fiili zarar (damnum emergens) ve yoksun kalınan kar (lucrum cessans) ayrı kalemlerde hesaplanır. Hesap tarihi; işlemin niteliği, talebin konusu ve dosyadaki kayıtlar dikkate alınarak somut uyuşmazlığa göre değerlendirilir.

Faiz hesabı için TBK m.117 kapsamında temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz uygulanır. Kripto varlığa ilişkin talebin konusu, sözleşme ve işlem kayıtları üzerinden belirlenir. Değerleme tarihi, uygulanabilecek faiz ve talebin hangi para birimiyle ileri sürüleceği somut uyuşmazlığa göre değerlendirilir. Manevi tazminat (TBK m.58) kişilik haklarının ihlali halinde ayrı kalem olarak talep edilir. Mahrum kalınan menfaat (TBK m.49 fıkra 2) ekonomik durum analizi ile hesaplanır.

Kanun Yolu ve Yargılama Çerçevesi

Bu bölüm belirli bir yargı kararını değil, genel kanun yolu ve yargılama çerçevesini özetler. Kripto varlıklara ilişkin miras uyuşmazlıklarında mirasçılık belgesi (TMK m.598), vasiyetnamenin iptali (TMK m.557 vd.) ve tenkis (TMK m.560 vd.) talepleri hukuk yargılamasında görülür; cüzdana veya hesaba izinsiz erişim gibi olaylar ise somut olgulara göre ayrıca TCK m.243-245 (bilişim suçları) veya TCK m.157-158 (dolandırıcılık) kapsamında değerlendirilebilir. İstinaf incelemelerinde HMK m.355 ve CMK m.280 kapsamında re’sen yapılan incelemenin sınırları ile temyizde HMK m.371 (hukuki sebep denetimi) ve CMK m.288-289 (mutlak ve nispi bozma sebepleri) ayrımı dosyanın seyrini belirleyen kritik unsurlardır.

Pratik Dilekçe Şablonu ve Talep Sonucu

Kripto Vasiyet Düzenleme Rehberi 2026 dosyalarında usulüne uygun bir dilekçenin omurgası şu unsurlardan oluşur: (1) Yetki ve Görev: HMK m.6-7 (genel yetki), HMK m.10 (sözleşmeden doğan davalarda ifa yeri), HMK m.16 (haksız fiil), CMK m.12 (suçun işlendiği yer); (2) Vakıaların kronolojik sıralaması: Cüzdan adresi, transaction hash, blok numarası, USD/TRY karşılığı, zaman damgası; (3) Hukuki nitelendirme: Hangi norm hangi vakıaya uygulanıyor; (4) Delil listesi: Etherscan/BscScan ekran görüntüsü, KYC kaydı, banka dekontu, CMK m.134 imajı; (5) İhtiyati tedbir/haciz talebi: HMK m.389/1, İİK m.257; (6) Talep sonucu: Tazminat ve faiz taleplerinin, uyuşmazlığın niteliğine uygun dayanaklarıyla açıklanması. Dilekçenin sonuç kısmında varsa ilgili karar künyeleri atfen anılmalıdır.

Karşılaştırmalı Hukuk: AB MiCA, ABD CFTC/SEC ve Singapur MAS Yaklaşımı

Kripto Vasiyet Düzenleme Rehberi 2026 bakımından uluslararası düzenlemelerin kıyaslaması Türk hukukunda boşluk değerlendirmesini kolaylaştırır. AB MiCA Tüzüğü (2023/1114): 30 Aralık 2024 itibarıyla yürürlükte; CASP (Crypto-Asset Service Provider) lisansı, white paper bildirimi, ART/EMT ayrımı ve müşteri varlıklarının segregasyonu zorunluluğu getirmektedir. ABD yaklaşımı: Bir kripto varlığın menkul kıymet sayılıp sayılmadığı Howey testiyle değerlendirilmektedir. Bu konuda sık anılan SEC v. Ripple Labs, Inc. (ABD New York Güney Bölge Federal Mahkemesi, No. 1:20-cv-10832, Hâkim Analisa Torres, 13 Temmuz 2023; resmî karar metni (PDF)) kararı, XRP satışlarının menkul kıymet niteliğini satışın yapıldığı işlem zeminine göre ayrı ayrı incelemiştir; karar bir sermaye piyasası uyuşmazlığına ilişkindir, miras veya vasiyet hukukuna dair bir hüküm içermez. CFTC ise emtia (commodity) niteliğindeki BTC/ETH üzerindeki türev işlemlerini denetlemekte; FinCEN ise BSA kapsamında MSB kayıt zorunluluğu öngörmektedir. Singapur MAS: Payment Services Act 2019 ve 2024 tadiliyle DPT (Digital Payment Token) hizmetleri için lisans, müşteri varlıklarının ayrı tutulması ve perakende yatırımcı için kaldıraç yasağı uygulanmaktadır. Türkiye’de 7518 sayılı Kanun ile 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’na eklenen hükümler, kripto varlık hizmet sağlayıcılarının (KVHS) faaliyetini SPK iznine bağlamış ve izinsiz faaliyet için 6362 sayılı Kanun’da ceza yaptırımı öngörmüştür; TCMB’nin 16.04.2021 tarihli Ödemelerde Kripto Varlıkların Kullanılmamasına Dair Yönetmeliği ise kripto varlıkların ödemelerde kullanılmasını yasaklamaktadır.

Hukuki Uyarı ve Bilgilendirme

Bu rehber yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; somut dosya değerlendirmesi yerine geçmez. Türkiye Barolar Birliği reklam yasağı yönetmeliği ve 1136 sayılı Avukatlık Kanunu m.55 hükümlerine uygun şekilde hazırlanmıştır. Her dosyanın hukuki sonucu vakıalara, delillere ve uygulanacak mevzuata göre farklılık gösterir.

Yazar Bilgisi

Av. Bilal Alyar

ALYAR LAW & CONSULTANCY — Kripto Hukuku, Bilişim Hukuku ve Şirketler Hukuku alanlarında çalışmaktadır.

Son Güncelleme: 2026-05-04  |  Hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut dosya değerlendirmesi yerine geçmez.

Adli Bilişim Zinciri ve Hash Doğrulama

Kripto Vasiyet Düzenleme Rehberi 2026 dosyalarında dijital delilin mahkemece kabul edilebilirliği adli bilişim zinciri prosedürüne sıkı sıkıya bağlıdır. CMK m.134 uyarınca alınan imajın SHA-256 ya da SHA-3 ile hash’i tutanak altına alınır, bilirkişi raporunda hash değeri yeniden hesaplanıp eşleşme doğrulanır; aksi hâlinde HMK m.293 ve CMK m.206/2 uyarınca delil hukuka aykırı sayılıp hkümden dışlanabilir. Wallet verisi için Etherscan/BscScan/Tronscan ekran görüntüsü yeterli olmayıp tam node senkronizasyonu üzerinden alınan JSON-RPC çıktısı ile doğrulama tercih edilir. Borsa logu için API anahtarı kullanılarak okunan ham log Wireshark/tcpdump ile yakalanıp PCAP dosyası olarak kayıt altına alınır. ISO/IEC 27037 (dijital delil tanımlama, toplama, koruma) ve 27042 (dijital delil analizi) standartları referans alınarak hazırlanan zincir tutanağı (chain of custody) ile delilin korunduğu gösterilir.

VASP/CASP İşbirliği ve Yetki Bildirim Mekanizmaları

Kripto Vasiyet Düzenleme Rehberi 2026 dosyalarında yurt dışı borsa veya cüzdan sağlayıcısıyla irtibat kurulması şöyle sıralanabilir: (1) FATF Travel Rule R.16 çerçevesinde KYC/AML bilgisi talebi; (2) 5549 sayılı Kanun m.4 uyarınca yükümlülerce yapılan şüpheli işlem bildirimi (mağdurca yapılmaz, gizlidir); (3) Mutual Legal Assistance Treaty (MLAT) prosedürü çerçevesinde Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve AB Genel Müdürlüğü üzerinden talimat; (4) Avrupa Sözleşmesi (1959, ETS no. 30) karşılıklı adli yardım süreci; (5) MiCA m.59 vd. CASP’lar için AB içi pasaportlama, mali yetkilendirme makamı (BaFin, AMF, CONSOB, CySEC) ile işbirliği; (6) ABD’de FinCEN BSA m.5318 g(1)-(2) şüpheli faaliyet raporlaması (SAR); (7) OECD CARF çerçevesinde otomatik bilgi değişimi (AEOI). Bu mekanizmaların her birinin ortalama yanıt süresi, hukuki dayanağı ve diplomatik kanal hattı dosyaya özgü strateji haritasında işlenir.

Lisans Rejimi Karşılaştırmalı Analizi

Kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin lisans rejimleri ülkeden ülkeye farklılaşmakta olup Kripto Vasiyet Düzenleme Rehberi 2026 | Dijital Miras ve Cüzdan Anahtarları işlem ve uyuşmazlıklar değerlendirilirken yetki ve uygulanacak hukuk açısından karşılaştırmalı çerçeve önem taşır.

Türkiye’de 7518 sayılı Kanun ile 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’na eklenen düzenlemeler çerçevesinde Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcıları (KVHS) için SPK lisansı zorunluluğu getirilmiştir. Bu rejim, AB’nin MiCA (Markets in Crypto-Assets) Tüzüğü ile büyük ölçüde uyumludur; her iki rejimde de asgari sermaye, sermaye yeterlilik oranları, yönetici elverişlilik (fit-and-proper) testleri ve ayrı varlık ayrıştırma (segregation) yükümlülükleri mevcuttur.

ABD’de federal düzeyde tek bir kripto lisansı bulunmamakta olup New York eyaletinin BitLicense rejimi, FinCEN MSB kaydı ve eyalet bazlı para iletim lisansları üçlü bir yapı oluşturmaktadır. Singapur PSA (Payment Services Act) ve Birleşik Krallık FCA AML kayıt rejimi ise daha hafif yükümlülükler içermektedir. Bu farklılıklar, sınır ötesi uyuşmazlıklarda MÖHUK 24 ve MÖHUK 40 kapsamında yetkili mahkeme ve uygulanacak hukuk belirlenirken doğrudan etkilidir.

Lisanssız platformlarla yapılan işlemler, Türk hukukunda otomatik olarak hükümsüz değildir; ancak yatırımcının BDDK ve SPK koruma şemsiyesinden yararlanma hakkı ortadan kalkmaktadır. Yargılamada lisans durumu, müvekkilin tedbirli davranma yükümlülüğüne aykırılığın değerlendirilmesinde TBK 52 (kusurun ağırlığı ölçütünde) önemli bir etken olarak ortaya çıkar.

Karşılaştırmalı Hukuk Çerçevesi ve Uluslararası Eğilimler

Kripto Vasiyet Düzenleme Rehberi 2026 | Dijital Miras ve Cüzdan Anahtarları alanında uluslararası yargı uygulaması, son üç-dört yıl içinde önemli ölçüde olgunlaşmıştır. Common law ülkelerinde dikkat çeken bir eğilim, kripto varlıkların “property” (mülkiyete konu değer) niteliğinde tanınması yönündedir. İngiltere ve Galler’de UK Jurisdiction Taskforce’ın Kasım 2019 tarihli kripto varlıklar ve akıllı sözleşmeler hakkındaki hukuki açıklaması bu tartışmada sık anılır; bu metin bağlayıcı bir yargı kararı değil, hukuki görüş niteliğindedir. Singapur gibi diğer common law ülkelerinde de benzer yaklaşımın tartışıldığı görülmektedir.

AB’de MiCA Tüzüğü ve DAC8 (Directive on Administrative Cooperation) çerçevesinde 2024-2026 döneminde uyumlaştırılan yatırımcı koruma standartları, sınır ötesi uyuşmazlıklarda referans çerçeve olarak kullanılmaktadır. Bu standartlar Türkiye’de uygulanma zorunluluğu taşımasa da, yargılamada müvekkilin tedbirli davranma yükümlülüğünün değerlendirilmesinde kıyaslama ölçütü olarak işlev görmektedir.

İlgili Kripto Hukuku Rehberleri

Bu sayfayı okuyan müvekkillerin sıklıkla danıştığı diğer rehberler aşağıdadır. Konu kümelerine göre bağlantılı içerikler sunulmaktadır:

0534 636 19 19 WhatsApp @alyarhukuk alyarlaw@gmail.com