Miras Ortaklığı 2026: Elbirliği Mülkiyeti ve Paylı Mülkiyete Dönüştürme
Miras ortaklığı, birden çok mirasçının bulunduğu her mirasta, paylaşma yapılana kadar mirasçılar arasında kendiliğinden oluşan bir ortaklıktır. 2026 itibarıyla bu ortaklığın en pratik sonucu, mirasçıların terekedeki mallar üzerinde ancak BİRLİKTE tasarruf edebilmesi ve bu durumun bir dava yoluyla paylı mülkiyete çevrilebilmesidir.
- Dayanak: 4721 sayılı TMK m.640, m.644
- Miras ortaklığı (elbirliği mülkiyeti): mirasın açılmasıyla birlikte, paylaşmaya kadar mirasçılar terekedeki tüm hak ve borçlar üzerinde BİRLİKTE tasarruf eder; tek bir mirasçı kendi payını ayrıca satamaz
- Temsilci atanması: mirasçılardan birinin istemi üzerine sulh mahkemesi, paylaşmaya kadar ortaklığa bir TEMSİLCİ atayabilir
- Dönüştürme yolu: bir mirasçı, terekedeki malların tamamı veya bir kısmı üzerindeki elbirliği mülkiyetinin PAYLI MÜLKİYETE dönüştürülmesini isteyebilir; diğer mirasçılar süresinde haklı bir itiraz veya paylaşma davası açmazsa dönüştürmeye karar verilir
- Kritik uygulama noktası: dönüştürme kararında her mirasçının payı AÇIKÇA ve KESİN olarak gösterilmelidir; aksi hâlde karar infaza elverişsiz sayılır ve bozulur
Son güncelleme: Eylül 2026 — TMK m.640, m.644 güncel metinleri ve 2025 tarihli Yargıtay 7. Hukuk Dairesi kararı işlenmiştir.
Miras Ortaklığı (Elbirliği Mülkiyeti) Nedir
TMK m.640’a göre, birden çok mirasçı bulunması hâlinde, mirasın geçmesiyle birlikte paylaşmaya kadar, mirasçılar arasında terekedeki BÜTÜN hak ve borçları kapsayan bir ortaklık meydana gelir. Mirasçılar terekeye ELBİRLİĞİYLE sahip olur; yani sözleşme veya kanundan doğan bir temsil/yönetim yetkisi olmadıkça, terekeye ait haklar üzerinde ancak HEP BİRLİKTE tasarruf edebilirler. Bu, örneğin bir mirasçının, henüz paylaşma yapılmadan, tereke malındaki kendi soyut payını tek başına üçüncü bir kişiye satamayacağı anlamına gelir. Mirasçılardan birinin istemi üzerine sulh mahkemesi, paylaşmaya kadar ortaklığa bir TEMSİLCİ atayabilir; her mirasçı ayrıca terekedeki hakların korunmasını isteyebilir ve sağlanan koruma tüm mirasçılara fayda sağlar.
Paylı Mülkiyete Dönüştürme Süreci
Elbirliği mülkiyeti, mirasçılar için sıklıkla pratik sorunlar doğurur (örneğin bir mirasçının kendi payını tek başına satamaması). TMK m.644, bu duruma bir ÇÖZÜM sunar: bir mirasçı, terekeye dahil malların tamamı veya bir kısmı üzerindeki elbirliği mülkiyetinin PAYLI MÜLKİYETE dönüştürülmesini isteyebilir. Bu istem üzerine sulh hâkimi, diğer mirasçılara çağrıda bulunarak belirleyeceği süre içinde itirazlarını bildirmeye davet eder. Elbirliğinin devamını haklı kılacak bir itiraz ileri sürülmez veya mirasçılardan biri bu süre içinde PAYLAŞMA DAVASI açmazsa, istem konusu mal üzerindeki elbirliği mülkiyeti paylı mülkiyete dönüştürülür. Aynı kurallar, terekeye dahil diğer hak ve alacakların paylar oranında bölünmesi için de uygulanır.
Payların Doğru Gösterilmesinin Önemi
Yargıtay içtihadına göre, elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesine karar verilirken, hükmün İNFAZI sırasında (yani tapuda uygulanması sırasında) duraksamaya yol açılmaması için her paydaşın payı ve pay oranı AÇIKÇA VE KESİN olarak gösterilmelidir. Veraset ilamındaki mirasçılık zincirinin (özellikle bir mirasçının ölmüş olması, sağ kalan eşin miras hakkı bulunmaması gibi ayrıntıların) doğru yansıtılmaması, mahkemenin verdiği dönüştürme kararının bozulmasına yol açabilir.
İlgili Yargı Kararı
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi’nin 02.12.2025 tarihli, 2025/5126 E. – 2025/5128 K. sayılı kararında (mevzuat.adalet.gov.tr, erişim: Eylül 2026), bir taşınmazdaki elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi davasında, mahkemenin tapu kaydından farklı şekilde dava dışı kişilerin paylarını değiştirdiği ve payları hatalı dağıttığı, kök murisin veraset zincirinde bir mirasçının ölümü nedeniyle sağ kalan eşinin miras payı alamayacağı hususunun gözetilmediği tespit edilerek karar bozulmuştur. Daire, TMK m.644 uyarınca verilecek dönüştürme kararlarında paydaşlara ait pay ve payların açıkça gösterilmesi gerektiğini, aksi hâlde kararın infaza elverişli olmayacağını vurgulamıştır.
Sıkça Sorulan Sorular
Miras ortaklığı ne zaman sona erer?
Mirasçılar arasında paylaşma (miras taksimi) yapıldığında elbirliği mülkiyeti ve dolayısıyla miras ortaklığı sona erer.
Bir mirasçı kendi payını tek başına satabilir mi?
Hayır, elbirliği mülkiyeti sürdüğü sürece mirasçı, tereke malındaki soyut payını tek başına devredemez; ancak miras payının tamamı (mirasçılık sıfatının kendisi) üçüncü bir kişiye devredilebilir.
Elbirliği mülkiyetini paylı mülkiyete çevirmek için tüm mirasçıların rızası şart mı?
Hayır, tek bir mirasçının istemi yeterlidir; diğer mirasçılar süresinde haklı bir itiraz ileri sürmez veya paylaşma davası açmazsa dönüştürmeye karar verilir.
Diğer mirasçılar itiraz ederse ne olur?
Elbirliğinin devamını haklı kılacak bir itiraz ileri sürülürse veya bir mirasçı süresinde paylaşma davası açarsa, dönüştürme talebi bu çerçevede değerlendirilir; süreç doğrudan paylaşmaya evrilebilir.
Dönüştürme davası hangi mahkemede açılır?
Sulh Hukuk Mahkemesinde (sulh hâkiminde) açılır/talep edilir.
Paylı mülkiyete geçtikten sonra pay satılabilir mi?
Evet, paylı mülkiyete geçildikten sonra her paydaş, kendi payını serbestçe (diğer paydaşların önalım hakkı saklı kalmak kaydıyla) üçüncü kişilere satabilir.
Elbirliği mülkiyetinde bir mirasçı borçlarını ödeyemezse ne olur?
Bir mirasçı ödemeden aciz durumdaysa, diğer mirasçılar haklarının korunması için gerekli önlemlerin gecikmeksizin alınmasını sulh mahkemesinden isteyebilir.
Miras ortaklığına temsilci atanması ne işe yarar?
Mirasçılar arasında anlaşmazlık olduğunda, terekenin günlük yönetimi ve işlemlerin yürütülmesi için mahkemece atanan bir temsilci, tüm mirasçılar adına hareket edebilir.
Dönüştürme kararında pay hesaplaması yanlış yapılırsa ne olur?
Payların açık ve kesin gösterilmediği veya hatalı hesaplandığı kararlar, infaza elverişli olmadığı gerekçesiyle temyizde bozulabilir; bu nedenle veraset ilamının ve tapu kayıtlarının eksiksiz incelenmesi gerekir.
Miras ortaklığı ile ortaklığın giderilmesi (izale-i şüyu) davası aynı şey midir?
Hayır. Elbirliğinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi ayrı bir davadır; ortaklığın giderilmesi (izale-i şüyu) ise paylı mülkiyete geçildikten sonra taşınmazın satılarak veya paylara ayrılarak ortaklığın tamamen sona erdirilmesini sağlayan farklı bir davadır.
İlgili Hizmet Alanlarımız
Hukuku Desteğinin Miras Hukuku Davalarındaki Önemi
Miras Hukuku davalarında kapsamlı hukuki desteğin alınması, davanızın sonucunu doğrudan etkileyen stratejik bir karardır. Bu alan, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 495-682. maddeleri başta olmak üzere kapsamlı bir mevzuat bilgisini ve güncel yargı kararlarının takibini gerektirmektedir. Deneyimli bir avukat, davanızın her aşamasında doğru adımların atılmasını sağlayacaktır.
sulh hukuk mahkemesi nezdinde veraset ilamı, tereke tespiti ve miras paylaşımı süreçlerinde avukat temsili, dilekçelerin doğru hazırlanması, delillerin etkili sunulması ve duruşmalarda profesyonel savunma yapılması açısından büyük önem taşımaktadır. Avukat desteği olmaksızın yürütülen davalarda prosedürel hataların yapılma olasılığı önemli ölçüde artmaktadır.
Av. Bilal Alyar, İstanbul Barosu’na kayıtlı olup miras hukuku alanında kapsamlı hukuki danışmanlık ve dava takibi hizmeti sunmaktadır. miras payı, tenkis ve saklı pay hakları konularında haklarınızı korumak için0534 636 19 19 numarasından randevu alabilirsiniz.
İlgili Hukuki Hizmetlerimiz:
- Miras Hukuku
- Boşanma Hukuku
- Şirket Hukuku
Daha fazla bilgi için:Mevzuat Bilgi Sistemi
İlgili Mevzuat ve Temel Hükümler
| Kaynak | Hüküm | Konusu |
|---|---|---|
| 4721 s. TMK | m.495-501 | Yasal mirasçılar ve zümre sistemi |
| 4721 s. TMK | m.499 | Sağ kalan eşin miras payı |
| 4721 s. TMK | m.505-506 | Saklı pay ve tasarruf nisabı |
| 4721 s. TMK | m.514 | Mirastan çıkarma (ıskat) |
| 4721 s. TMK | m.531-536 | Ölüme bağlı tasarrufların şekli |
| 4721 s. TMK | m.557-559 | Vasiyetname iptali sebepleri ve süresi |
| 4721 s. TMK | m.560-571 | Tenkis davası usul ve zamanaşımı |
| 4721 s. TMK | m.575-578 | Mirasın geçişi ve yoksunluk |
| 4721 s. TMK | m.589-597 | Tereke tespiti ve koruma önlemleri |
| 4721 s. TMK | m.598 | Mirasçılık belgesi (veraset ilamı) |
| 4721 s. TMK | m.605-618 | Mirasın reddi (gerçek ve hükmen) |
| 4721 s. TMK | m.619-630 | Resmî defter tutma |
| 4721 s. TMK | m.632-636 | Mirasın resmî tasfiyesi |
| 4721 s. TMK | m.640-645 | Miras ortaklığı ve tereke temsilcisi |
| 4721 s. TMK | m.646-676 | Mirasın paylaşılması davası |
| 6098 s. TBK | m.611-619 | Ölünceye kadar bakma sözleşmesi |
| 6100 s. HMK | m.11 | Miras davalarında yetkili mahkeme (son yerleşim yeri) |
Yetkili Kurumlar ve Başvuru Kanalları
- Sulh Hukuk Mahkemesi: Mirasçılık belgesi, tereke tespiti, miras ortaklığı temsilcisi tayini.
- Asliye Hukuk Mahkemesi: Tenkis, mirasın reddi, muris muvazaası nedeniyle tapu iptali, miras paylaşım davaları.
- Noterlik: Resmî vasiyetname düzenleme, mirasın reddi beyanı (TMK m.609).
- Nüfus Müdürlüğü: Veraset intikal işlemleri için nüfus kayıt örneği.
- Tapu Müdürlüğü: İntikal tescili, miras nedeniyle geçiş işlemleri.
- Vergi Dairesi: Veraset ve intikal vergisi beyannamesi (7338 s. VİVK).
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- İstanbul Barosu (istanbulbarosu.org.tr)
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
- Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)
Hazırlayan Avukat
Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde avukattan hukuki destek alınması yararlı olabilir.
Burada yer verilen kararlar bilgilendirme amaçlı olup somut uyuşmazlığın koşullarına göre farklı sonuçlar doğabilir. Miras Hukukuna İlişkin Güncel Emsal Kararlar ile ilgili bir uyuşmazlık içerisindeyseniz, güncel içtihat ve mevzuatı somut olaya uyarlayacak bir miras hukuku alanında çalışan avukatla görüşmeniz önerilir.
