Mirasçılıktan Çıkarma (İskat) Şartları (TMK 510, 2026)
Mirasçılıktan çıkarma (iskat), mirasbırakanın belirli sebeplere dayanarak saklı paylı mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmasını ifade eder. TMK 510-513 düzenler. Sadece saklı paylı mirasçılar için uygulanır ve vasiyetname ile yapılır.
İçindekiler
- Cezai İskat Sebepleri (TMK 510)
- Koruyucu İskat (TMK 513)
- İskat Şekli ve Vasiyetname Zorunluluğu
- İskatın İspat Yükü
- İskatın Kapsamı ve Sonuçları
- Sıkça Sorulan Sorular
Cezai İskat Sebepleri (TMK 510)
TMK 510 cezai iskat için iki sebep sayar: 1) Mirasçının mirasbırakana veya mirasbırakanın yakınlarından birine karşı ağır bir suç işlemesi; 2) Mirasçının mirasbırakana veya mirasbırakanın ailesi üyelerine karşı aile hukukundan doğan yükümlülüklerini önemli ölçüde yerine getirmemesi. Sebebin vasiyetnamede açıkça belirtilmesi zorunludur.
Koruyucu İskat (TMK 513)
TMK 513 uyarınca mirasbırakan, hakkında borç ödemeden aciz belgesi bulunan altsoyunu saklı payının yarısı için mirasçılıktan çıkarabilir; bu yarıyı çıkarılanın doğmuş ve doğacak çocuklarına özgülemesi şarttır. Miras açıldığında aciz belgesinin hükmü kalmamışsa veya borç tutarı çıkarılanın miras payının yarısını aşmıyorsa çıkarılanın istemiyle çıkarma iptal olunur.
İskat Şekli ve Vasiyetname Zorunluluğu
İskat ölüme bağlı bir tasarrufla, yani vasiyetname (resmi, el yazılı veya sözlü) veya miras sözleşmesiyle yapılabilir (TMK 510). İskat sebebinin tasarrufta açıkça belirtilmesi şarttır; belirtilmemişse tasarruf yalnız mirasçının saklı payı dışında yerine getirilir (TMK 512). Vasiyetname mirasbırakanın iradesini yansıtmalı ve şekle uygun olmalıdır.
İskatın İspat Yükü
TMK 512 uyarınca mirasçılıktan çıkarılan kimse itiraz ederse, sebebin varlığını ispat, çıkarmadan yararlanan mirasçıya veya vasiyet alacaklısına düşer. Ceza mahkemesi kararları, tanık ifadeleri, yazışmalar delil olarak kullanılır.
İskatın Kapsamı ve Sonuçları
İskat edilen mirasçı miras hakkını tamamen veya kısmen kaybeder. Mirasçılıktan çıkarılanın miras payı, mirasbırakan başka türlü tasarrufta bulunmadıkça, o kimse mirasbırakandan önce ölmüş gibi varsa altsoyuna kalır ve altsoyu saklı payını isteyebilir (TMK m.511). İskat payı diğer yasal/atanmış mirasçılara geçer. Saklı pay korunmuş değilse tenkis davası açılabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Mirasçılıktan çıkarma nasıl yapılır?
TMK 510 uyarınca iskat ölüme bağlı bir tasarrufla (vasiyetname veya miras sözleşmesi) yapılır. İskat sebebi tasarrufta belirtilmelidir; belirtilmemişse tasarruf yalnız mirasçının saklı payı dışında yerine getirilir (TMK 512).
İskat sebepleri nelerdir?
TMK 510: 1) Mirasbırakana veya yakınlarına karşı ağır suç işleme, 2) Aile hukukundan doğan yükümlülükleri önemli ölçüde yerine getirmeme. TMK 513, borç ödemeden aciz belgesi bulunan altsoy için saklı payın yarısına ilişkin çıkarmayı düzenler.
İskat edilen mirasçının altsoyu mirasçı olur mu?
Evet. TMK 511 uyarınca mirasçılıktan çıkarılanın payı varsa altsoyuna kalır ve altsoyu saklı payını isteyebilir. TMK 513 kapsamındaki çıkarmada ise çıkarılan payın yarısı çıkarılanın çocuklarına özgülenmek zorundadır.
İskat vasiyetnamesi iptal edilebilir mi?
Evet. İskat sebebinin gerçek dışı veya aldatma/zorlamayla oluşturulmuş olması halinde vasiyetname iptali davası açılabilir (TMK 557). Mirasçılıktan çıkarılan itiraz ederse, sebebin varlığını ispat yükü çıkarmadan yararlanan mirasçıya veya vasiyet alacaklısına düşer (TMK 512).
İlgili Miras Hukuku Rehberleri
Bölgesel Miras Hukuku Hizmetleri
- İstanbul Miras Hukuku Rehberi (2026)
- Ankara Miras Hukuku Rehberi (2026)
- İzmir Miras Hukuku Rehberi (2026)
- Bursa Miras Hukuku Rehberi (2026)
- Antalya Miras Hukuku Rehberi (2026)
YouTube Hukuk Kanalı
Detaylı video anlatımı için @av.bilalalyar YouTube kanalını ziyaret edebilirsiniz.
Güncellenme: 17 Nisan 2026 — ALYAR LAW & CONSULTANCY
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
Hazırlayan Avukat
Av. Bilal ALYAR
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde bir avukattan görüş alınması yararlı olabilir.