OTC (Tezgah Üstü) Kripto İşlemleri ve Türk Hukuku 2026

Av. Bilal ALYAR bilalalyar.av.tr

Lisanslı OTC desk (kurumsal masa), bireysel P2P ve broker aracılı işlemler olmak üzere üç ana türü vardır.

MASAK Yükümlülüğü (5549 SK)

OTC işlemlerde tarafların kimlik tespiti, fonun kaynağı sorgulaması ve şüpheli işlem bildirimi yükümlülüğü bulunmaktadır.

7518 sayılı Kanun ve KVHS Lisansı

Türkiye’de profesyonel OTC hizmeti sunmak için SPK’dan KVHS lisansı alınması zorunludur. Lisanssız aracılık 7518 sayılı Kanun ihlali oluşturur.

TCK 282 Aklama Suçu Riski

Şüpheli kaynaklı paranın OTC üzerinden kripto varlığa çevrilmesi 5237 sayılı TCK 282 (suçtan kaynaklanan malvarlığını aklama) suçunu oluşturabilir.

Vergilendirme ve Beyanname

OTC ile elde edilen kazançlar GVK madde 80 veya ticari kazanç olarak vergilendirilir; sürekli OTC faaliyeti vergi mükellefiyeti doğurur.

Sıkça Sorulan Sorular

OTC kripto işlem yasal mı?

Bireysel düzeyde yasaktır denilemez; ancak ticari boyutta KVHS lisansı gereklidir.

OTC işlem MASAK’a bildirilir mi?

Eşik üstü tutarlar ve şüpheli işlemler MASAK’a bildirim kapsamına girer.

OTC fiyat avantajı nedir?

Borsa emir defterindeki kayma (slippage) etkisi olmadan tek fiyattan büyük hacim işlem yapma imkânı sunar.

Lisanssız OTC aracılığın cezası nedir?

7518 sayılı Kanun çerçevesinde idari para cezası ve adli yaptırım uygulanabilir.

OTC sözleşmesi nasıl yapılmalı?

Yazılı, KYC bilgileri içeren, fon kaynağı beyanı bulunan ve uyuşmazlık çözüm yeri belirlenmiş bir sözleşme önerilir.

📚 İlgili Yüksek Yargı Emsalleri

• 94 Karar Merkezi Kütüphanesi →

🗺️ Pratik Hukuki Yol Haritası (Adım Adım)

kripto hukuk konusunda karşılaşılan uyuşmazlıklarda izlenmesi gereken hukuki süreç, delillendirme önceliği ve zamanaşımı riski açısından dikkatli bir planlama gerektirir. Aşağıdaki adımlar, mevzuat ve Yargıtay içtihat çizgisi doğrultusunda pratik bir yol haritasıdır.

1. Delil tespiti: Borsa/cüzdan işlem ekran görüntüleri, TX hash, IP kayıtları ve e-posta/SMS yazışmalarının noter onayı ile veya HMK m.400 uyarınca delil tespiti talebiyle koruma altına alınması gerekir.
2. Şikâyet/başvuru: Yetkili makama (Cumhuriyet başsavcılığı, Tüketici Hakem Heyeti veya ilgili mahkeme) usulüne uygun, süreler gözetilerek başvuru yapılması kritik önemdedir.
3. Bilirkişi raporu: Kripto işlemlerinde blokzincir analizi yapan uzman bilirkişiden rapor alınması, delil değerlendirmesi açısından önem taşır.
4. Tedbir talebi: İhtiyati tedbir veya ihtiyati haciz kararı ile tasarrufun engellenmesi, hak kaybının önüne geçer.
5. Esas davanın açılması: Görevli ve yetkili mahkemede esas talep (iade, tazminat, ceza şikâyeti) ile davanın yürütülmesi.

⏱️ Zamanaşımı ve Hak Kaybı Riskleri

kripto hukuk davalarında en sık karşılaşılan hak kayıpları; TCK/TBK’daki zamanaşımı sürelerinin kaçırılması, delil kaybı (borsa log retention’ın sona ermesi), ve ihtiyati tedbir talebinin geciktirilmesi sonucu varlıkların üçüncü kişilere transferidir. Özellikle sınır ötesi (offshore) borsalarda delil elde etme süresi sınırlıdır.

• Ceza davası zamanaşımı TCK m.66’ya göre belirlenir; şikâyete bağlı suçlarda şikâyet süresi ayrıca TCK m.73 kapsamında incelenir.
• Tazminat davası → 2 yıl öğrenme + 10 yıl mutlak (TBK 72)
• Vergi tarhiyatı → 5 yıl (VUK 114)
• Borsa işlem kayıtlarının saklama süresi platforma ve sözleşmeye göre değişir; kayıtların gecikmeden talep edilmesi gerekir.

⚖️ Yüksek Yargı İçtihat Çizgisi

Konuya ilişkin Yargıtay ve Danıştay kararları ayrı bir sayfada derlenmiştir; her kararın resmî karar metninden ayrıca doğrulanması önerilir. Derlemeye aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir:

• 📚 Kripto İçtihat Kütüphanesi (94 Karar) — Yargıtay ve Danıştay’ın kripto alanındaki tüm emsal kararları

❓ Sık Sorulan Sorular

Yukarıdaki kararlar genel bilgilendirme amacıyla derlenmiş olup somut olaylarda sonuç; eylemin niteliği, delil değerlendirmesi, hukuka uygunluk koşulları ve süreler gibi pek çok unsura göre değişebilmektedir. Bilişim veya kripto hukuku alanında dava, şikâyet veya mağdur haklarına ilişkin süreçlerle karşılaşan kişilerin yetkili bir avukata başvurarak süre kaçırmadan destek almaları önerilir.