Rekabet Kurulu Kararına Konu 4054 SK 4. Madde Anlaşma İhlali (2026)

4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun 4. maddesi, mal veya hizmet piyasalarında teşebbüsler arası rekabeti engelleyen, bozan veya kısıtlayan anlaşma, uyumlu eylem ve kararları yasaklar. 2026 yılında Rekabet Kurulu önüne taşınan dosyalar arasında fiyat tespiti, pazar paylaşımı ve bilgi değişimi anlaşmaları başı çekmektedir. Bu rehber, 4. madde kapsamındaki ihlallerin tespiti, soruşturma süreci ve olası yaptırımları Kartal merkezli ofisimizin perspektifinden ele almaktadır.

4054 SK 4. Madde Kapsamındaki Yasak Anlaşmalar

Kanunun 4. maddesi; alım satım fiyatı tespiti, piyasaların paylaşılması, arz miktarının kontrolü, rakiplerin faaliyetlerinin zorlaştırılması, eşit durumdaki alıcılara farklı koşullar uygulanması ve ek mal alım zorunluluğu gibi davranışları açıkça yasaklar. Yatay ilişkili rakipler arasındaki bu tür anlaşmalar kartel olarak nitelendirilir ve maktu cezalara tabi tutulur.

Uyumlu Eylem Karinesi ve İspat

Yazılı anlaşma bulunmasa dahi teşebbüslerin fiyat, üretim veya pazar paylaşımına ilişkin paralel davranışları uyumlu eylem sayılabilir. Rekabet Kurulu, piyasa koşulları ile bu davranışların açıklanamadığı durumlarda karineye başvurur; ispat yükü teşebbüse geçer. Anonim ihbar, dijital yazışma delilleri ve ekonomik analizler bu karineyi güçlendirir.

Kartel Soruşturması Süreçleri

Önsoruşturma aşamasında Kurul 30 gün içinde soruşturma açılıp açılmayacağına karar verir. Açılan soruşturmada yerinde inceleme, bilgi isteme ve ifade alma işlemleri yürütülür. Tarafların ilk yazılı savunma süresi 30 gün, ikinci yazılı savunma süresi 30 gündür. Sözlü savunma toplantısı ardından karar alınır.

İdari Para Cezaları ve Hesaplama

Kanunun 16. maddesi uyarınca ihlal niteliğine göre teşebbüsün yıllık gayri safi gelirinin yüzde onuna kadar idari para cezası uygulanır. 2024/3 Ceza Yönetmeliği temel oran (yüzde 0,5-3 kartel, yüzde 0,5-3 diğer ihlaller) ve ağırlaştırıcı/hafifletici unsurları belirler. Yöneticiler için kişisel cezalar da teşebbüs cezasının yüzde 5’ine kadar çıkabilir.

Etkin Pişmanlık ve Bağışıklık Başvurusu

Kartele katılan teşebbüs, soruşturma başlamadan önce ilk başvuran olursa cezadan tam bağışıklık, sonrasında başvuru yaparsa yüzde 30-50 indirim alabilir. 2009/3 Etkin Pişmanlık Yönetmeliği başvuru koşullarını, işbirliği yükümlülüklerini ve ispat standardını düzenler. Stratejik başvuru planlaması uzmanlık gerektirir.

Sıkça Sorulan Sorular

Rekabet Kurulu idari para cezası kesinleştikten sonra ne yapılabilir?

Karara karşı kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemesinde iptal davası açılabilir. Yürütmenin durdurulması talep edilebilir; ancak teminat gösterilmesi istenebilir.

Dikey anlaşmalar 4054 SK 4. madde kapsamında mıdır?

Evet, üretici-dağıtıcı gibi farklı seviyedeki teşebbüsler arası anlaşmalar da kapsam dahilindedir; ancak 2002/2 sayılı Grup Muafiyeti Tebliği koşullarını sağlayanlar muafiyet kapsamındadır.

Çalışanlar arası bilgi paylaşımı rekabet ihlali sayılır mı?

Rakip teşebbüs çalışanları arasında ticari açıdan hassas bilgi paylaşımı (fiyat, maliyet, müşteri listesi) uyumlu eylem delili olabilir; sektör derneği toplantıları bu açıdan risklidir.

Rekabet cezası tahsilinde bankadaki paralarım haczedilir mi?

Kesinleşen idari para cezası 6183 sayılı AATUHK uyarınca amme alacağı olarak tahsil edilir; e-haciz dahil tüm icra işlemleri uygulanabilir.