Dikey Anlaşmalarda Grup Muafiyeti Tebliği 2002/2 (2026)

Rekabet Kurulu 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği, üretici-dağıtıcı veya sağlayıcı-alıcı gibi ekonomik zincirin farklı seviyelerinde yer alan teşebbüsler arasındaki anlaşmalara belirli koşullarla rekabet yasağından muafiyet tanır. 2022 yılında yapılan değişiklikle pazar payı eşiği yüzde 30’da sabitlenmiş, e-ticaret özel düzenlemeleri eklenmiştir.

Pazar Payı Eşiği

Muafiyet için sağlayıcının (çift taraflı münhasırlıkta her iki tarafın) ilgili pazardaki payının yüzde 30’u aşmaması gerekir. Eşik aşılırsa bireysel muafiyet değerlendirmesi zorunludur. Pazar tanımı ürün ve coğrafi boyutları birlikte kapsar.

Ağır Nitelikte Sınırlamalar (Hardcore Restrictions)

Yeniden satış fiyatı tespiti, pasif satış yasağı, münhasır bayiler arası çapraz satış yasağı, ağır bölge kısıtlamaları muafiyet kapsamında değildir; Tebliğ uygulanmaz. Bu sınırlamaları içeren anlaşmalar baştan muafiyet dışıdır.

Rekabet Etmeme Yükümlülüğü

Alıcının sağlayıcıdan yüzde 80’den fazla satın alma taahhüdü rekabet etmeme yükümlülüğüdür. Süresi 5 yılı aşamaz; otomatik uzama geçersiz sayılır. Franchising’de know-how koruması amacıyla istisna tanınır.

E-Ticaret ve Çevrimiçi Satış

Alıcının kendi internet sitesi üzerinden satış yapmasının engellenmesi ağır sınırlama olup muafiyet dışıdır. Seçici dağıtım sisteminde online satış koşulları objektif nitelik taşımalıdır; ikili fiyatlama bazı koşullarda kabul edilir.

Muafiyet Kaybı ve Bireysel Değerlendirme

Muafiyet kaybedilirse Kurul bireysel muafiyet değerlendirmesi yapar. 4054 SK 5. madde kapsamında; anlaşma ekonomik gelişmeye katkı, tüketici yararı, rekabet sınırlamasının zorunluluğu, rekabetin önemli ölçüde ortadan kalkmaması şartlarını sağlamalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

5 yıllık rekabet etmeme süresi kesintisiz olmalı mı?

Evet, 5 yıllık süre sürekli olmalı ve zımni uzama kabul edilmez; her yenilemede Kurul değerlendirmesi yapılmalıdır.

Bayi anlaşmasında internet satışını yasaklayabilir miyim?

Hayır, pasif internet satışını engelleme ağır sınırlamadır; aktif reklamcılığa bölgesel sınır konulabilir ancak sipariş kabulü yasaklanamaz.

Franchising anlaşmasında rekabet yasağı ne kadar olabilir?

Franchise süresi boyunca ve sona erdikten sonra 1 yıl aynı mahalde rekabet etmeme taahhüdü alınabilir; know-how ve şerefiye korumasına yöneliktir.

Seçici dağıtımda her başvuran bayi olabilir mi?

Objektif niteliksel kriterler (personel eğitimi, mağaza standardı, teknik servis) karşılandığında bayilik verilmelidir; ayrımcılık yasaktır.