Dikey Anlaşmalarda Grup Muafiyeti Tebliği 2002/2 (2026)
Rekabet Kurulu 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği, üretici-dağıtıcı veya sağlayıcı-alıcı gibi ekonomik zincirin farklı seviyelerinde yer alan teşebbüsler arasındaki anlaşmalara belirli koşullarla rekabet yasağından muafiyet tanır. 2022 yılında yapılan değişiklikle pazar payı eşiği yüzde 30’da sabitlenmiş, e-ticaret özel düzenlemeleri eklenmiştir.
Pazar Payı Eşiği
Muafiyet için sağlayıcının (çift taraflı münhasırlıkta her iki tarafın) ilgili pazardaki payının yüzde 30’u aşmaması gerekir. Eşik aşılırsa bireysel muafiyet değerlendirmesi zorunludur. Pazar tanımı ürün ve coğrafi boyutları birlikte kapsar.
Ağır Nitelikte Sınırlamalar (Hardcore Restrictions)
Yeniden satış fiyatı tespiti, pasif satış yasağı, münhasır bayiler arası çapraz satış yasağı, ağır bölge kısıtlamaları muafiyet kapsamında değildir; Tebliğ uygulanmaz. Bu sınırlamaları içeren anlaşmalar baştan muafiyet dışıdır.
Rekabet Etmeme Yükümlülüğü
Alıcının sağlayıcıdan yüzde 80’den fazla satın alma taahhüdü rekabet etmeme yükümlülüğüdür. Süresi 5 yılı aşamaz; otomatik uzama geçersiz sayılır. Franchising’de know-how koruması amacıyla istisna tanınır.
E-Ticaret ve Çevrimiçi Satış
Alıcının kendi internet sitesi üzerinden satış yapmasının engellenmesi ağır sınırlama olup muafiyet dışıdır. Seçici dağıtım sisteminde online satış koşulları objektif nitelik taşımalıdır; ikili fiyatlama bazı koşullarda kabul edilir.
Muafiyet Kaybı ve Bireysel Değerlendirme
Muafiyet kaybedilirse Kurul bireysel muafiyet değerlendirmesi yapar. 4054 SK 5. madde kapsamında; anlaşma ekonomik gelişmeye katkı, tüketici yararı, rekabet sınırlamasının zorunluluğu, rekabetin önemli ölçüde ortadan kalkmaması şartlarını sağlamalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
5 yıllık rekabet etmeme süresi kesintisiz olmalı mı?
Evet, 5 yıllık süre sürekli olmalı ve zımni uzama kabul edilmez; her yenilemede Kurul değerlendirmesi yapılmalıdır.
Bayi anlaşmasında internet satışını yasaklayabilir miyim?
Hayır, pasif internet satışını engelleme ağır sınırlamadır; aktif reklamcılığa bölgesel sınır konulabilir ancak sipariş kabulü yasaklanamaz.
Franchising anlaşmasında rekabet yasağı ne kadar olabilir?
Franchise süresi boyunca ve sona erdikten sonra 1 yıl aynı mahalde rekabet etmeme taahhüdü alınabilir; know-how ve şerefiye korumasına yöneliktir.
Seçici dağıtımda her başvuran bayi olabilir mi?
Objektif niteliksel kriterler (personel eğitimi, mağaza standardı, teknik servis) karşılandığında bayilik verilmelidir; ayrımcılık yasaktır.
Emsal Rekabet Kurulu ve Danıştay Kararları
- Rekabet Kurulu 23-56/1078-370 K.: Yeniden satış fiyatı tespiti (RPM) uygulamasının elektronik delillerle ispatlandığı ve ciroya bağlı yüksek ceza verildiği karar. Mevzuat/Karar kaynağı
- Danıştay içtihatları[içtihat referansı – mevzuat.adalet.gov.tr üzerinden araştırılmalı]: Rekabet Kurulu idari para cezasına karşı açılan iptal davasında pazar tanımının yanlış yapılmasının karar iptalini gerektirdiğine dair içtihat. Mevzuat/Karar kaynağı
- Yargıtay içtihatları[içtihat referansı – mevzuat.adalet.gov.tr üzerinden araştırılmalı]: Rekabet ihlalinden kaynaklanan üçer kat tazminat davasında zarar hesabı ve bilirkişi raporunun önemi. Mevzuat/Karar kaynağı
İlgili Rekabet Hukuku Konuları
Şehirlere Göre Rekabet Hukuku Hizmetleri
- Kartal Rekabet Hukuku
- Kadıköy Rekabet Hukuku
- İstanbul Rekabet Hukuku
- Ankara Rekabet Hukuku
- İzmir Rekabet Hukuku
Video Kaynak
Rekabet hukuku konulu detaylı videolar için YouTube kanalımızı ziyaret edebilirsiniz.
Son güncelleme: Nisan 2026. İçerik 4054 sayılı Kanun ve Rekabet Kurulu güncel içtihadı çerçevesinde hazırlanmıştır.
İlgili Mevzuat ve Yararlı Kaynaklar
| Mevzuat | Konu | Madde Atfı |
|---|---|---|
| 4721 SK — TMK | Türk Medeni Kanunu — Aile hukuku | m.118-494 |
| TMK m.161-166 | Boşanma sebepleri | Özel ve genel sebepler |
| TMK m.166/3 | Anlaşmalı boşanma | Min. 1 yıl evlilik |
| TMK m.174-175 | Tazminat ve yoksulluk nafakası | Kusur analizi |
| TMK m.182 | Velayet | Çocuğun üstün yararı |
| TMK m.202-232 | Mal rejimi — edinilmiş mallara katılma | Katılma alacağı, değer artış payı |
| TMK m.282-301 | Soybağı | Tanıma, babalık, ret |
| TMK m.305-320 | Evlat edinme | Küçük ve ergin |
| TMK m.396-494 | Vesayet | Kısıtlama, vasi, kayyım |
| 6284 SK | Ailenin korunması | Koruma ve önleyici tedbirler |
| 5718 SK — MÖHUK | Yabancı karar tanıma-tenfiz | m.50-59 |
| 4787 SK | Aile Mahkemeleri | Pedagog/psikolog/sosyal çalışmacı |
| HMK m.12 | Aile mahkemesi yetkisi | Yerleşim yeri / son 6 ay |
| İİK m.38, 344 | İlam ve tazyik hapsi | Nafaka tahsili |
| AİHS m.8 | Özel hayat ve aile yaşamına saygı | İnsan hakları çerçevesi |
Başvurulacak Kurumlar
- Aile Mahkemesi — boşanma, velayet, nafaka, mal rejimi, evlat edinme, soybağı
- Sulh Hukuk Mahkemesi — vesayet, kayyım, tereke
- Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü — sosyal inceleme, koruma
- Nüfus Müdürlüğü — tanıma, boşanma tescili
- Noter — evlilik sözleşmesi, vekalet
- Arabuluculuk Daire Başkanlığı — ihtiyari aile arabuluculuğu
- BAM Hukuk Daireleri / Yargıtay Hukuk Genel Kurulu — kanun yolu
Genel bilgilendirme niteliğindedir; somut dosyanız için uzman değerlendirmesi gereklidir.
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- İstanbul Barosu (istanbulbarosu.org.tr)
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
- Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)
Hazırlayan Hukuku
Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil No: 54965
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde ilgili mevzuat çerçevesinde bilgilendirme alınması yararlı olabilir.