Sermaye Piyasası Suçlarında Yargılama ve Etkin Pişmanlık SPKn m.115 2026

Sermaye piyasası suçları (içsel bilgi suistimali, piyasa dolandırıcılığı, izinsiz faaliyet, defter ve kayıtların gerçeğe aykırı tutulması), SPKn m.106-110 hükümleri ile özel ceza normlarına bağlanmıştır. Yargılama; SPK izni, asliye ceza mahkemesi görevi ve etkin pişmanlık mekaniği üzerinden yürür.

Suç Tipleri ve Ceza Sınırları

İçsel bilgi suistimali (m.106): 2-5 yıl. Piyasa dolandırıcılığı (m.107): 3-5 yıl. İzinsiz faaliyet (m.109): 2-5 yıl. Defter ve kayıtların gerçeğe aykırı tutulması (m.110): 3-5 yıl. Tüm suçlar için adli para cezası birlikte uygulanır.

SPK İzni Şartı (m.115)

Sermaye piyasası suçlarında kovuşturma yapılması SPK iznine bağlıdır. Cumhuriyet başsavcılığı izin için SPK’ya başvurur; izin gelmeden iddianame düzenlenemez. İzin verilmemesi hâlinde kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir.

Etkin Pişmanlık (m.115)

Kovuşturma evresinde haksız menfaatin iki katı tutarın hazineye ödenmesi hâlinde verilecek ceza belirli oranlarda indirilir. Soruşturma evresinde ödeme daha yüksek indirim sağlar. Mağdur zararının giderilmesi ek azaltıcı etki doğurur.

Görevli Mahkeme ve Yargılama Usulü

Sermaye piyasası suçlarında görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir. SPK’nın suç duyurusu ve teknik raporu temel delil niteliğindedir; bilirkişi incelemesi sıkça başvurulan bir usuldür.

Tüzel Kişi Sorumluluğu

TCK m.20/2 uyarınca tüzel kişi hakkında ceza verilemez; ancak güvenlik tedbiri olarak faaliyet izninin iptali ve müsadere uygulanabilir. Yöneticilerin şahsi cezai sorumluluğu paralel olarak değerlendirilir.

Sıkça Sorulan Sorular

SPK izni olmadan dava açılabilir mi?

Hayır; sermaye piyasası suçlarında kovuşturma SPK iznine bağlıdır.

Etkin pişmanlık ne kazandırır?

Haksız menfaatin iki katı tutarda ödeme hâlinde cezada belirli oranlarda indirim sağlar.

Tüzel kişi cezalandırılır mı?

TCK m.20/2 uyarınca cezalandırılmaz; güvenlik tedbiri uygulanır.

Görevli mahkeme hangisi?

Asliye ceza mahkemesi görevlidir.

İlgili Yargıtay ve Danıştay Kararları (Özet)

Yargıtay içtihatları— Wash trade ve sahte talep yaratma: İçeriğinde gerçek bir alım-satım iradesi bulunmayan, fiyatı belirli seviyede tutmaya yönelik kendi hesapları arasındaki işlemlerin SPKn m.107 kapsamında piyasa dolandırıcılığı oluşturduğu; sanığın iştirak hâlinde aldığı haksız menfaatin etkin pişmanlık çerçevesinde hazineye iadesinin ceza indirimi sonucunu doğurduğu değerlendirilmiştir. mevzuat.adalet.gov.tr içtihat aramasından doğrulayın.
Yargıtay içtihatları— Pump-and-dump organizasyonu: Sosyal medya kanallarında düşük likiditeli pay senedine yönlendirme yapan ve eş zamanlı kendi pozisyonunu kapatan organize yapının bilgi temelli manipülasyon kapsamına girdiği; iştirak edenlerin tümünün cezai sorumluluğunun bulunduğu kararlaştırılmıştır. mevzuat.adalet.gov.tr içtihat aramasından doğrulayın.
Yargıtay içtihatları— Birleşme bilgisinin sızdırılması: Yönetim kurulu üyesi sıfatıyla erişilen birleşme görüşmeleri bilgisinin yakın çevreye iletilerek pay alımı sağlanmasının SPKn m.106 içsel bilgi suistimali oluşturduğu; ikincil içeridenler bakımından da iştirak hükümlerinin uygulandığı sonucuna varılmıştır. mevzuat.adalet.gov.tr içtihat aramasından doğrulayın.
Yargıtay içtihatları— İzinsiz aracılık – offshore broker IB: Yurt dışı broker adına Türkiye’de IB ağı kurarak müşteri yönlendirmesi yapan kişinin SPKn m.109 izinsiz aracılık kapsamında cezalandırıldığı; menfaat sağlama amacının nitelikli hâl olarak ceza artırımına yol açtığı değerlendirilmiştir. mevzuat.adalet.gov.tr içtihat aramasından doğrulayın.

Karar özetleri eğitim amaçlı olup, somut olayda mahkeme kararları farklılaşabilir. Karar metinleri için resmi içtihat veritabanlarına başvurunuz.

Sermaye Piyasası Hukukunda İlgili Diğer Konular

Hizmet Bölgeleri

İstanbul, Ankara, İzmir başta olmak üzere tüm Türkiye genelinde sermaye piyasası uyuşmazlıkları için SPK hukuki bilgilendirme hizmeti sunulmaktadır. Şehir bazlı detay için İstanbul, Ankara, İzmir rehberlerine bakınız.

Video Anlatım

Sermaye piyasası ve SPK süreçlerine ilişkin video anlatımlar için @bilalalyar YouTube kanalı.

Güncelleme tarihi: 17.04.2026 | Bu içerik 2026 mevzuat değişikliklerine göre güncel tutulmaktadır.

İlgili Mevzuat ve Yararlı Kaynaklar

Mevzuat	Konu	Madde Atfı
5237 SK — TCK	Türk Ceza Kanunu genel/özel hükümler	m.1-345
5271 SK — CMK	Ceza Muhakemesi Kanunu	m.90-103, 100-108, 109-115, 170, 172, 231
5275 SK	İnfaz — Koşullu salıverilme, denetimli serbestlik	m.105/A, 107, 108
6284 SK	Koruma/önleyici tedbirler	m.3, 5, 8, 13
5395 SK	Çocuk Koruma Kanunu	m.4, 5, 11, 25, 35
5352 SK	Adli Sicil Kanunu	m.9, 12, 13/A
AY m.36, 38	Adil yargılanma, masumiyet karinesi	—
AİHS m.5, 6	Özgürlük, adil yargılanma	—

Başvurulacak Kurumlar

Cumhuriyet Başsavcılığı — şikayet ve suç duyurusu
Sulh Ceza Hakimliği — tutuklama, adli kontrol, arama itirazı
Asliye/Ağır Ceza Mahkemesi — kovuşturma
Bölge Adliye Mahkemesi — istinaf
Yargıtay Ceza Daireleri — temyiz
İnfaz Hakimliği — infaz işlemleri (4675 SK)
Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü — sicil başvuru

Genel bilgilendirme niteliğindedir; somut dosyanız için uzman değerlendirmesi gereklidir.

Resmi Kaynaklar

Hazırlayan Hukuku

Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil No: 54965

Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde ilgili mevzuat çerçevesinde bilgilendirme alınması yararlı olabilir.

İletişim | Hakkımızda