Şirket Kararlarına Karşı İhtiyati Tedbir 2026 | HMK m.389 ve TTK Uygulaması

Şirket organlarının (genel kurul, yönetim kurulu, müdürler kurulu) kararlarına karşı ihtiyati tedbir, 6100 sayılı HMK’nın 389. maddesi ve 6102 sayılı TTK’nın ilgili hükümleri çerçevesinde uygulanan geçici bir hukuki korumadır. İptal veya butlan davasının sonuçlanması beklenmeden kararın icra edilmesinin durdurulmasını sağlar. Bu rehberde ihtiyati tedbirin şartları, başvuru usulü ve şirket kararları özelinde uygulamasını ele alıyoruz.

İhtiyati Tedbirin Hukuki Dayanağı ve Amacı

HMK m.389/1 uyarınca mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. Şirket kararları söz konusu olduğunda amaç; tescil, ilan ve uygulama sonucunda geri döndürülmesi zor zararların önlenmesidir. Özellikle birleşme, bölünme, sermaye artırımı, pay devri gibi işlemler tedbir için tipik alanlardır.

Tedbir Şartları: Yaklaşık İspat ve Somut Tehlike

HMK m.390/3 uyarınca tedbir talep eden haklı olduğunu yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır. Yaklaşık ispat, tam ispattan daha hafif bir ispat standardı olup hakimi olası haklılık konusunda ikna etmeye yöneliktir. Tedbir için şartlar:

Uyuşmazlık konusu bir hak bulunmalı (iptal, butlan, sorumluluk talebi)
Davacının haklılığının yaklaşık olarak ispatı
Somut ve ciddi bir tehlike veya zarar riski
Geri dönüşü mümkün olmayan bir hasara yol açabilecek nitelik
Tedbir olmaksızın kararın uygulanacak olması

Başvuru Usulü ve Teminat

HMK m.390/1 uyarınca ihtiyati tedbir, dava açılmadan önce esas hakkında görevli ve yetkili mahkemeden; dava açıldıktan sonra asıl davanın görüldüğü mahkemeden talep edilir. Dava açılmadan önce tedbir kararı verilmişse, kararın uygulanmasının talep edildiği tarihten itibaren iki hafta içinde esas davanın açılması zorunludur; aksi halde tedbir kendiliğinden kalkar (HMK m.397/1). Tedbir kararı verilirken:

Talep sahibi yaklaşık ispat için deliller (pay sahipliği, karar örneği, tahmini zarar) sunar
Mahkeme duruşmalı veya duruşmasız karar verebilir
Genellikle teminat yatırma koşuluyla karar verilir (HMK m.392)
Teminat miktarı beklenen zarar miktarı dikkate alınarak belirlenir
Yurt içinde yerleşik olmayanlar için özel teminat hükümleri uygulanır

Tipik Tedbir Örnekleri: Genel Kurul ve YK Kararları

Şirket kararları özelinde sıkça verilen tedbirler:

Genel kurul kararının ticaret siciline tescil ve ilanının durdurulması
Sermaye artırımı kararının uygulanmasının durdurulması
Birleşme ve bölünme işleminin durdurulması
Pay devir kaydının pay defterine işlenmemesi
Kâr dağıtımının durdurulması
Yönetim kurulu üyesi seçim kararının uygulanmasının durdurulması
İmtiyazlı pay sahipleri genel kurulu kararlarının durdurulması
Esas sözleşme değişikliklerinin tescilinin engellenmesi

Mahkeme bu tedbirleri somut olaya göre uyarlanmış biçimde verebilir.

İtiraz, Değiştirme ve Kaldırma

HMK m.394 uyarınca karşı taraf dinlenmeden verilen ihtiyati tedbire karşı taraf, tedbirin uygulanmasından (hazır değilse uygulama tutanağının tebliğinden) itibaren bir hafta içinde kararı veren mahkemeye itiraz edebilir. İtiraz üzerine mahkeme duruşma açar ve tedbiri; kaldırabilir, değiştirebilir veya aynen uygulamaya devam edebilir. Ayrıca:

Tedbir kararını veren mahkeme, tedbirin değiştirilmesine veya kaldırılmasına karar verebilir
Teminatın artırılması veya azaltılması istenebilir
Duruma uygun olmayan tedbirler hakim tarafından re’sen değiştirilebilir
Esas dava sonucu tedbir kararının geçerliliğini etkiler: lehte karar tedbiri kesinleştirir
Haksız tedbirden doğan zararlar için tazminat davası açılabilir (HMK m.399)

Sıkça Sorulan Sorular

Tedbir kararı almak için davayı kazanmış olmam şart mı?

Hayır. HMK m.390/3 uyarınca yaklaşık ispat yeterlidir; tam ispat aranmaz. Haklı olduğunuzu olası kılacak deliller sunmak kafidir.

Tedbir için teminat yatırmak zorunda mıyım?

Kural olarak evet. HMK m.392 uyarınca beklenen zarara göre teminat istenir. Talep resmî belgeye veya başkaca kesin bir delile dayanıyorsa ya da durum ve koşullar gerektiriyorsa mahkeme gerekçesini belirterek teminat alınmamasına karar verebilir; adli yardımdan yararlanan kimse teminat göstermez (HMK m.392/1).

Tescil yapılmış karar için tedbir alınabilir mi?

Tescil gerçekleşmişse durum daha zordur. Bu durumda işlemin sonuçlarının durdurulması (örneğin birleşme sonrası tek hesap kullanımı) için farklı tedbirler düşünülür. Öncelikle tescil öncesi tedbir talep edilmelidir.

İlgili Rehberler

Resmi Kaynaklar

Hazırlayan Avukat

Av. Bilal ALYAR

Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde bir avukattan görüş alınması yararlı olabilir.

İletişim | Hakkımızda

Ana Rehber: İş Hukuku 2026 | İşçi, İşveren, İş Davaları Kapsamlı Rehber

İlgili Yazılar: