Kripto işlem yapan şirketler 213 sayılı VUK ve 5520 sayılı KVK çerçevesinde fatura ve e-belge düzenleme yükümlülüğüne sahiptir. Bu rehber adım adım süreci açıklar.
📑 Adımlar
1. Vergi Mükellefiyeti Kontrolü
Şirketin VUK kapsamında mükellef olması ve e-Fatura/e-Arşiv yükümlülüğü kontrol edilir.
2. İşlem Belgelendirilmesi
Her kripto işlem TXID, taraf bilgisi, tarih, miktar ve TL karşılığı ile belgelenir.
3. Fatura Cinsi Tespiti
Hizmet faturası, mal teslim faturası veya komisyon faturası gibi cinsler işlemin niteliğine göre belirlenir.
4. GİB e-Fatura Sistemi
GİB e-Fatura uygulamasında alıcı bilgileri, açıklama (kripto işlem detayları), tutar TL cinsinden girilir.
5. KDV Hesaplaması
KDV uygulanan işlemlerde oranlar dikkate alınır; bazı kripto işlemlerinde KDV’siz uygulama tartışmalıdır.
6. Saklama ve Beyan
Faturalar VUK 253 çerçevesinde 5 yıl saklanır; aylık KDV beyannamesi ve yıllık kurumlar vergisi beyannamesi verilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Kripto fatura zorunlu mu?
Ticari işlemler için evet; bireysel arızi işlemler için yatırım kazancı beyanı yapılır.
TL cinsinden mi yazılır?
Evet, fatura TL üzerinden düzenlenir; kripto miktar açıklamaya yazılabilir.
KDV oranı nedir?
Hizmet niteliğine göre %1, %10 veya %20 olabilir; bazı işlemler KDV’siz.
Yurt dışı müşteriye fatura nasıl?
İhracat hükümleri uygulanır; KDV istisnası mümkündür.
E-fatura gerekli mi?
Belirli ciro üstü mükellefler için zorunludur.
📚 İlgili Rehberler
📖 Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi
- Sermaye Piyasası Kurulu
- MASAK
- Yargıtay Karar Arama
- İstanbul Barosu
- Türkiye Barolar Birliği
👤 Hazırlayan
Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil No: 54965
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015).
⚖️ Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olaylar için iletişim sayfasından danışma talep edebilirsiniz.
📚 İlgili Yüksek Yargı Emsalleri (Ticari)
- Yargıtay 11. HD 2025/3033 E. (14.01.2026)
- Yargıtay 11. HD 2024/6765 E. (25.06.2025)
- Tüm Ticari Emsal Koleksiyonu →
🗺️ Pratik Hukuki Yol Haritası (Adım Adım)
kripto hukuk konusunda karşılaşılan uyuşmazlıklarda izlenmesi gereken hukuki süreç, delillendirme önceliği ve zamanaşımı riski açısından dikkatli bir planlama gerektirir. Aşağıdaki adımlar, mevzuat ve Yargıtay içtihat çizgisi doğrultusunda pratik bir yol haritasıdır.
- Delil tespiti: Borsa/cüzdan işlem ekran görüntüleri, TX hash, IP kayıtları ve e-posta/SMS yazışmalarının noter onayı ile veya HMK 240 çerçevesinde delil tespit davasıyla koruma altına alınması gerekir.
- Şikâyet/başvuru: Yetkili makama (MASAK, CBS, Tüketici Hakem Heyeti veya ilgili mahkeme) usulüne uygun, zamanaşımı süreleri gözetilerek başvuru yapılması kritik önemdedir.
- Bilirkişi raporu: Yargıtay’ın yerleşik içtihadı gereği kripto işlemlerinde blokzincir analizi yapan uzman bilirkişi raporu alınması delil değeri açısından belirleyicidir.
- Tedbir talebi: İhtiyati tedbir veya ihtiyati haciz kararı ile tasarrufun engellenmesi, hak kaybının önüne geçer.
- Esas davanın açılması: Görevli ve yetkili mahkemede esas talep (iade, tazminat, ceza şikâyeti) ile davanın yürütülmesi.
⏱️ Zamanaşımı ve Hak Kaybı Riskleri
kripto hukuk davalarında en sık karşılaşılan hak kayıpları; TCK/TBK’daki zamanaşımı sürelerinin kaçırılması, delil kaybı (borsa log retention’ın sona ermesi), ve ihtiyati tedbir talebinin geciktirilmesi sonucu varlıkların üçüncü kişilere transferidir. Özellikle sınır ötesi (offshore) borsalarda delil elde etme süresi sınırlıdır.
- Ceza şikâyeti → 8 yıl (TCK 66 basit dolandırıcılık), 15 yıl (nitelikli)
- Tazminat davası → 2 yıl öğrenme + 10 yıl mutlak (TBK 72)
- Vergi tarhiyatı → 5 yıl (VUK 114)
- Borsa işlem logu → genellikle 10 yıl, ancak offshore borsalarda 2-5 yıla düşebilir
⚖️ Yüksek Yargı İçtihat Çizgisi
kripto hukuk alanında Yargıtay’ın vermiş olduğu kararlardan özellikle iki tanesi köşe emsal niteliğindedir. Detaylı analizler ilgili sayfalarımızda yer almakta, tüm içtihat kütüphanesi ise tek sayfada toplanmıştır:
- 📚 Kripto İçtihat Kütüphanesi (94 Karar) — Yargıtay ve Danıştay’ın kripto alanındaki tüm emsal kararları
- ⚖️ HGK 2024/365 E. — Köşe Emsal Analizi
- ⚖️ CGK 2020/281 E. — Ceza Genel Kurulu Emsali
