Üsküdar’da İcra Takibinin Aşamaları ve Süreleri

Üsküdar’da icra dosyaları çoğunlukla iki tarafın da düzenli ticari ya da kira ilişkisi içinde olduğu durumlarda ortaya çıkar. Altunizade ve Kısıklı çevresindeki ofis ve işyerleri, çarşı esnafı, konut kiraya verenleri ve apartman yönetimleri alacaklı ya da borçlu sıfatıyla bu alanla karşılaşır. Aşağıda, bir takibin başından sonuna kadar hangi aşamada hangi sürenin işlediği ve hangi başvuru yolunun açık olduğu, İcra ve İflas Kanunu (İİK) esas alınarak özetlenmiştir.

Bir takibin yolculuğu: örnek akış

Genel bilgi vermek amacıyla kurgulanmış bir akışı düşünelim. Bir işyeri sahibi, kiracısından üç aylık kira bedelini tahsil edemiyor. Kiracıya ihtarname gönderilir, ödeme yapılmaz ve kira alacağına ilişkin takip talebi icra dairesine verilir. Ödeme emri tebliğ edilir; kiracı ya öder, ya itiraz eder ya da sessiz kalır. Sessiz kalınırsa takip kesinleşir ve haciz aşamasına geçilir. İtiraz edilirse alacaklının önünde yeni bir seçim vardır. Bu akışın her adımında süre ve usul kuralları işler.

Borçlu açısından ilk günler

Kendisine ödeme emri tebliğ edilen kişinin ilk yapması gereken şey tebliğ tarihini ve takibin türünü kontrol etmektir. İlamsız takipte itiraz süresi yedi gündür (İİK m.60). İtiraz için gerekçe göstermek zorunlu değildir; ancak borcun tamamına mı yoksa bir kısmına mı itiraz edildiği açıkça belirtilmelidir. Kira takibinde ödeme için otuz günlük süre tanınır ve ödeme emri tahliye ihtarını da içerir (İİK m.269 ve devamı).

Takip kesinleşirse borçlu, haciz tehdidiyle karşılaşır. Bu noktada şunlar önem kazanır:

Haczedilemeyen malların bilinmesi: aile yaşantısı için zorunlu ev eşyası haczedilemez (İİK m.82).
Maaş haczinde kesinti sınırı: kesinti maaşın dörtte birinden az olamaz (İİK m.83).
Usulsüz tebligata karşı icra mahkemesine şikâyet: süre, öğrenmeden itibaren yedi gündür (İİK m.16).
Borcun daha önce ödendiğine veya zamanaşımına uğradığına dair itiraz: bu savunma itiraz dilekçesinde açıkça ileri sürülmelidir.

Alacaklı açısından itirazdan sonra

İtiraz geldiğinde alacaklının önünde iki yol bulunur. Alacak, borçlunun imzasını taşıyan bir belgeye ya da noterce onaylı borç ikrarına dayanıyorsa icra mahkemesinden itirazın kaldırılması istenir; bunun için süre, itirazın tebliğinden itibaren altı aydır (İİK m.68). Başka belgelere dayanan alacaklarda genel mahkemede itirazın iptali davası açılır; süre bir yıldır (İİK m.67). İtirazın iptali davasında alacağın likit olması ve borçlunun haksız itirazı hâlinde icra inkâr tazminatı istenebilir; oran en az yüzde yirmidir.

Uyuşmazlığın niteliğine göre dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulması gerekip gerekmediği ayrıca değerlendirilir. Ticari uyuşmazlıklarda para alacağına ilişkin davalarda arabuluculuk dava şartıdır (TTK m.5/A).

Üsküdar’a özgü pratik noktalar

İcra takibinde yetkili daire genel olarak borçlunun yerleşim yerindeki icra dairesidir; ifa yeri gibi özel durumlar saklıdır (İİK m.50 ve devamı). Üsküdar’daki işyeri ve konutlar için işlemler, ilçenin bağlı olduğu adliyenin icra daireleri üzerinden yürütülür. Yoğun ticari ve ofis kullanımı bulunan mahallelerde şirket merkezi ile şube adresinin farklı olması sık görülür; takip talebinde borçlunun ticaret sicilindeki adresinin esas alınması tebligat sorunlarını azaltır.

Apartman ve site yönetimleri açısından, ortak gider ve aidat alacağı kat maliklerinden icra yoluyla tahsil edilebilir. Kat Mülkiyeti Kanunu’nun ilgili hükümleri gecikme tazminatı ve icra takibi imkânı tanır (KMK m.20). Yönetici tarafından başlatılan takipte karar defteri ve ödenmeyen aidat hesabının düzenli tutulması önem taşır.

Kambiyo senedi takibinde farklılıklar

Çek, bono ve poliçeye dayanan kambiyo senedi takiplerinde borçluya ödeme için on gün verilir; borca itiraz ve şikâyet süreleri ise beş gündür (İİK m.167 ve devamı). Bu kısa sürelerin kaçırılması önemli sonuçlar doğurur. Borçlu, imzanın kendisine ait olmadığını iddia ediyorsa imza itirazını süresinde ileri sürmelidir. Çek hamilinin başvuru hakkı üç yıllık zamanaşımına tabidir (TTK m.814).

Haciz sonrası: satış ve paylaşım

Haczedilen mal için kıymet takdiri yapılır ve satış, alacaklının talebi üzerine gerçekleşir. Satış isteme süresi taşınırda altı ay, taşınmazda bir yıldır; bu süre içinde talep edilmezse haciz düşebilir (İİK m.106). Satış bedeli birden fazla alacaklı varsa sıra cetveline göre dağıtılır. Sıra cetveline itiraz süresi yedi gündür (İİK m.142). Dağıtımda rehinli alacaklı ve işçi alacakları gibi ayrıcalıklı alacakların yeri ayrıca incelenir.

Sıkça sorulan sorular

Ödeme emri yanlış adrese tebliğ edildi, ne yapılır?

Usulsüz tebligat icra mahkemesine şikâyet yoluyla ileri sürülür. Şikâyet süresi, tebliğden haberdar olunan tarihten itibaren yedi gündür.

Ofis kirası ödenmeyen kiracı nasıl tahliye edilir?

Kira bedelinin ödenmemesi hâlinde İİK’nın kira takibine ilişkin hükümleri uygulanır. Ödeme için otuz günlük süre verilir; süre içinde ödenmezse icra mahkemesinden tahliye istenir. Ayrıca yazılı tahliye taahhüdü varsa TBK m.352 çerçevesinde başka bir yol da kullanılabilir.

Aidat borcu için kat malikine icra takibi yapılabilir mi?

Evet. Yönetici, karar defterindeki ortak gider paylarına dayanarak takip başlatabilir. Ancak gider paylaşım kararı ve borç hesabının belgelenmesi gerekir.

İtirazın iptali davası mı, itirazın kaldırılması mı daha uygundur?

Belge türüne bağlıdır. Borçlunun imzasını taşıyan belge ya da noter onaylı ikrar varsa icra mahkemesinden itirazın kaldırılması talep edilebilir. Aksi hâlde itirazın iptali davası açılır.

Zamanaşımına uğramış borç için takip yapılırsa ne olur?

Zamanaşımı, hâkim tarafından kendiliğinden gözetilmez; borçlu itirazında zamanaşımını açıkça ileri sürmelidir. Bu nedenle itiraz dilekçesinin içeriği önemlidir.

İlgili sayfalar

Üsküdar’daki diğer uyuşmazlık alanları için ticaret hukuku, vergi hukuku ve miras hukuku sayfalarına; gayrimenkul konuları için gayrimenkul hukuku rehberine bakılabilir. Genel çerçeve için İstanbul icra ve iflas hukuku sayfası yararlıdır.

Görüşmeler Kartal Cevizli Mahallesi’ndeki büroda önceden randevu ile yapılır; iletişim: 0534 636 19 19.