Yabancı Boşanma Kararının Tanıma-Tenfizi (MÖHUK m.50-59) — 2026 Rehberi

Yabancı Boşanma Kararının Tanıma-Tenfizi (MÖHUK m.50-59) — 2026 Rehberi

Yabancı mahkemelerden alınan boşanma kararlarının Türk hukuk düzeninde hüküm ve sonuç doğurması için tanıma ve tenfiz davası açılması gerekir. 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK) m.50-59, bu sürecin temel hükümlerini düzenler. 2018 yılından itibaren bazı kararlar için nüfus müdürlüklerinde idari tescil imkanı da getirilmiştir.

Tanıma ve Tenfiz Ayrımı

Tanıma (m.58): Yabancı mahkeme kararının Türkiye’de kesin hüküm oluşturabilmesi ve bir dava/işleme esas alınabilmesidir. Bir boşanma kararının Türkiye’deki nüfus kütüğüne işlenmesi için tanıma yeterlidir.

Tenfiz (m.50): Yabancı mahkeme kararının Türkiye’de icra edilebilir hale getirilmesidir. Tazminat, nafaka, mal paylaşımı gibi edaya ilişkin hükümler için tenfiz gerekir. Sadece boşanma hükmü için tanıma yeterliyken, bu karardaki nafaka-tazminat maddelerinin icrası için tenfiz şarttır.

Tenfiz Koşulları (MÖHUK m.54)

Yabancı mahkeme kararının tenfiz edilmesi için şu koşullar birlikte aranır:

• Kesinleşmiş karar — yabancı devlet hukukuna göre kesinleşmiş olmalı
• Karşılıklılık (mütekabiliyet) — Türkiye ile ilgili devlet arasında hukuki karşılıklılık bulunmalı (kanun, anlaşma veya fiili uygulama)
• Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine girmeme — Türkiye’nin kendi yargı alanında olan konularda verilmiş olmamalı
• Kamu düzenine aykırılık bulunmaması — Türk kamu düzeninin temel ilkelerine aykırı olmamalı
• Savunma hakkının ihlal edilmemesi — Davalıya usulüne göre tebligat yapılmış ve savunma imkanı tanınmış olmalı

Tanıma Koşulları (MÖHUK m.58)

Tanıma için tenfiz koşullarından karşılıklılık şartı aranmaz (m.58/1). Diğer koşullar (kesinleşme, kamu düzeni, savunma hakkı) tanıma için de geçerlidir. Bu farklılık uygulamada önemlidir: karşılıklılık bulunmayan ülkelerden alınan boşanma kararları tenfiz edilemez ancak tanıma yolu ile nüfusta tescili sağlanabilir.

Yetkili Mahkeme ve Başvuru (MÖHUK m.51)

Tenfiz ve tanıma davaları aile mahkemesinde açılır (boşanma kararı için). Yetkili mahkeme: davalının Türkiye’deki yerleşim yeri mahkemesi; yerleşim yeri yoksa Ankara, İstanbul veya İzmir aile mahkemelerinden biri (seçimlik yetki). Dava dilekçesine eklenecek belgeler: (i) yabancı mahkeme kararının aslı veya onaylı örneği, (ii) kesinleşme şerhi, (iii) apostil veya konsolosluk onayı, (iv) Türkçe yeminli tercümesi.

İdari Tescil Yolu (6704 SK ile 2018 Değişikliği)

6704 sayılı Kanun ile 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m.27/A eklenmiştir. Buna göre tarafların birlikte başvurusu ve yabancı boşanma kararının taraflar arasında ihtilafsız olması koşuluyla, nüfus müdürlüklerinde idari yolla tescil edilebilir. Aranan belgeler: apostil/konsolosluk onayı, yeminli tercüme, kimlik. Bu yol davaya göre hızlı ve ekonomiktir ancak uyuşmazlıklı hallerde yine mahkeme kararı gerekir.

AB Ülkelerinden Alınan Kararlar

AB mevzuatı (Brüksel IIa / IIb Tüzüğü) AB içinde karar tanıma-tenfizini kolaylaştırmıştır; ancak Türkiye AB üyesi olmadığından bu rejim doğrudan uygulanmaz. Türkiye ile ikili anlaşması olan bazı ülkelerde özel usul vardır. Almanya, Avusturya, Belçika, Fransa, Hollanda, İngiltere gibi ülkelerde alınan boşanma kararları genellikle karşılıklılık şartını karşılar; tanıma rahatlıkla yapılır.

Yaygın Hatalar ve Stratejik Noktalar

Uygulamada sık yapılan hatalar: (i) kesinleşme şerhinin eksik alınması (karar verildi ama kesinleşmedi), (ii) apostil/konsolosluk onayının alınmaması (Lahey Apostil Sözleşmesi m.3), (iii) yeminli tercüme yerine basit tercüme kullanılması, (iv) davalıya tebligatın usulüne aykırı yapıldığı kararlarda kamu düzeni itirazı, (v) kararda velayet/nafaka hükümleri varsa tenfizin ayrıca istenmesi gereği. Türk vatandaşı olan tarafların yurt dışında evliliklerini sonlandırması halinde tanıma için herhangi bir zamanaşımı yoktur; ancak mirasçılık, yeni evlilik gibi sebeplerle ivedi başvuru önemlidir.

Mevzuat Özeti ve Temel Atıflar

Madde	Konu	İçerik
MÖHUK m.50	Tenfiz	İcra edilebilirlik
MÖHUK m.51	Yetkili mahkeme	Aile Mahkemesi
MÖHUK m.52	Dilekçe ekleri	Karar + kesinleşme + tercüme
MÖHUK m.54	Tenfiz koşulları	5 temel koşul
MÖHUK m.58	Tanıma	Karşılıklılık aranmaz
Lahey Apostil	1961 Sözleşmesi	Belge onayı
5490 m.27/A	İdari tescil	Nüfus müdürlüğü
6704 SK	2018 değişikliği	İdari yol getirdi
HMK m.300	Yabancı mahkeme belgesi	İspat
AY m.90	Milletlerarası andlaşma	Üst norm

Sıkça Sorulan Sorular

Almanya’dan boşandım, Türkiye’de geçerli mi?

Karar Almanya’da kesinleştikten sonra Türkiye’de tanınması gerekir. İdari tescil (nüfus müdürlüğü — 6704 SK) veya aile mahkemesinde tanıma davası ile yapılır. Tescil olmadan nüfus kütüğündeki medeni durum “evli” görünür; yeni evlenme veya mirasta sorun yaşanır.

Karşılıklılık nasıl ispat edilir?

Türkiye ile ilgili devlet arasında hukuki karşılıklılık; kanun, milletlerarası andlaşma veya fiili uygulama ile gösterilir. Uygulamada Dışişleri Bakanlığı ve Adalet Bakanlığı UHDİGM karşılıklılık durumu hakkında bilgi verir. Hakim araştırma yapar; avukat dilekçede somut dayanak sunmalıdır.

Nafaka/tazminat için ayrı tenfiz gerekir mi?

Evet. Boşanma kararı sadece medeni durum tescili için tanınabilir; nafaka, tazminat, mal paylaşımı gibi edaya ilişkin hükümlerin Türkiye’de icrası için tenfiz kararı gerekir. Tanıma ve tenfiz aynı davada talep edilebilir.

İlgili Rehberler

• Boşanma Avukatı İstanbul — Ana Rehber
• Aile Hukuku Rehberi
• Anlaşmalı Boşanma Protokolü
• Velayet ve Üstün Yarar Kriterleri

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınıza göre uzman değerlendirmesi zorunludur.

📍 İstanbul / Kartal Özelinde Sık Sorulan Sorular

İstanbul’da boşanma davası hangi mahkemede açılır?

İstanbul’da boşanma davaları Aile Mahkemelerinde görülür. Yetkili mahkeme, HMK m.168 ve TMK m.168 uyarınca eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir. Anadolu Yakası ikametgâhlı davalar için Anadolu Aile Mahkemeleri (Kartal Adliyesi), Avrupa Yakası için İstanbul Aile Mahkemeleri (Çağlayan Adliyesi) yetkilidir.

Kartal Adliyesi nerede ve aile mahkemelerine nasıl ulaşılır?

Anadolu Adalet Sarayı, Kartal/İstanbul E-5 üzerinde bulunur. Kartal, Pendik, Maltepe, Tuzla, Sultanbeyli ve Şile ilçelerinde yerleşik olanların aile hukuku uyuşmazlıkları bu adliyede görülür. Metro (Kartal durağı) ve Marmaray (Maltepe/Pendik hattı) ile ulaşım sağlanır. Cevizli Mah. Enderun Sk. No:10C D:58, Kartal/İstanbul 34865 adresindeki büromuz adliyeye 5 dakika mesafededir.

🏢 Kartal / Anadolu Yakası Hizmet Alanlarımız

Büromuz Kartal/İstanbul merkezli olup Anadolu Yakası genelinde boşanma, nafaka, velayet ve mal paylaşımı davalarında hizmet vermektedir. Kartal, Pendik, Maltepe, Tuzla, Kadıköy, Üsküdar, Ataşehir, Sultanbeyli, Sancaktepe, Çekmeköy, Ümraniye ve Beykoz ilçelerindeki müvekkillerimize yüz yüze görüşme imkanı sunuyoruz. Avrupa Yakası ve şehir dışından gelen talepler için online görüşme ve e-vekaletname sistemi üzerinden dava süreci yürütülmektedir.

📞 Randevu: +90 545 199 25 25  •  📧 info@bilalalyar.av.tr  •  📍 Cevizli Mah. Enderun Sk. No:10C D:58, Kartal/İstanbul 34865

🔗 İlgili Aile Hukuku Rehberleri

• Ziynet Eşyası İadesi Davası — Altın ve Mücevher Geri Alma
• Konut Kredili Ev ve Boşanmada Paylaşım — Kalan Borç Hesabı
• Çekişmeli Boşanma — TMK m.166/1 Temelinden Sarsılma Rehberi 2026
• Çekişmeli Boşanma Davası — TMK m.166/1 Delil ve Kusur
• 6284 sayılı Kanun Kapsamında Koruma Kararı ve Uzaklaştırma
• Evlilik Sözleşmesi ve Mal Ayrılığı — TMK m.203-209