Yapay Zekâ & Deepfake Dolandırıcılığında Hukuki Süreç
AI Sentez & Klon
Tipoloji
Senaryolar
Yasal Çerçeve
TCK 158/1-f, KVKK
İhtiyati Tedbir
HMK 389, 5651
Yargı Kararları
Emsal içtihatlar
SSS
Sık sorulanlar
Yapay zekâ tabanlı sentez modelleri (GAN, diffusion, voice cloning) yüz, ses ve görüntünün gerçekçi taklit edilmesini mümkün kılmıştır. Türkiye’de sahte ünlü reklamı (Acun Ilıcalı, Cem Yılmaz, Cüneyt Özdemir, ünlü iş insanları), CEO sesli arama, aile üyesi acil yardım talebi, kripto/forex yatırım yönlendirmesi, romance scam görüntülü görüşme ve sahte canlı yayın tipolojileri yaygındır.
Bu suçların hukuki nitelendirmesi: TCK m.158/1-f (bilişim yoluyla nitelikli dolandırıcılık), TCK m.132-138 (özel hayatın gizliliği), KVKK 6698 m.17 (hukuka aykırı veri işleme), FSEK 5846 m.71 (eser/manevi haklara tecavüz), BTK 5651 sayılı Kanun (erişim engelleme), TCK m.267 (iftira) ve TCK m.125 (hakaret) kapsamında değerlendirilir.
Deepfake & AI Klon — Teknik Tanım
Deepfake; derin sinir ağları (GAN, autoencoder, diffusion) ile bir kişinin yüz/ses/jest/mimiklerinin başka bir görüntüye veya tamamen sentetik içeriğe aktarılmasıdır. Voice cloning 3-10 saniye ses örneğiyle yapılabilir. Face swap tek bir vesikalık fotoğrafla mümkündür. Tespit için forensic yöntemler: piksel artefakt analizi, blink rate (göz kırpma) anomalisi, ses frekans tutarsızlığı, video kodlama metaverisi.
Yaygın Deepfake Dolandırıcılığı Tipolojileri
- Sahte ünlü yatırım reklamı: Tanınmış kişilerin AI klonlanmış görüntü/sesiyle sahte forex/kripto platformu reklamı.
- CEO fraud (BEC): Şirket yöneticisinin sesini klonlayarak finans departmanından havale talep edilmesi.
- Aile acil durum: Çocuk/eş/yakın akrabanın sesi klonlanarak para talep edilmesi.
- Romance scam görüntülü: AI video filtreyle sahte kimlik üzerinden duygusal manipülasyon.
- Sahte canlı yayın: Borsa/kripto “yetkinı” görünümünde sahte canlı yayın ile yönlendirme.
- İnternet sözlüğü / haber sitesi sahte söyleşi: Tanınmış kişi adına uydurulmuş söyleşi/röportaj.
- Pornografik deepfake (NCII): Rıza dışı sentetik müstehcen içerik.
Yasal Çerçeve
- TCK m.158/1-f: Bilişim sistemleri aracılığıyla nitelikli dolandırıcılık (3-10 yıl).
- TCK m.132-138: Özel hayatın gizliliği, haberleşmenin gizliliği, kişisel veriler.
- KVKK 6698 m.17: Verileri hukuka aykırı işleme (1-3 yıl).
- FSEK 5846 m.71: Manevi/mali haklara tecavüz.
- TCK m.125 (hakaret), 267 (iftira): Şeref ve haysiyete zarar.
- BTK 5651 m.8-9: Erişim engelleme (özel hayatın gizliliği, kişilik hakları).
- TMK m.24: Kişilik haklarının korunması, manevi tazminat.
İhtiyati Tedbir, Erişim Engelleme ve İçerikten Çıkarma
HMK m.389 kapsamında acil ihtiyati tedbir kararıyla içeriğin platformlardan kaldırılması, BTK 5651 m.9 kapsamında 24-48 saat içinde erişim engelleme, AYM Bireysel Başvuru ile kişilik hakkı koruması talep edilebilir. Sosyal medya yer sağlayıcılarına (Facebook, Instagram, YouTube, TikTok, X) 5651 m.9/A kapsamında Türkiye temsilcisi üzerinden 24 saat içinde içerik kaldırma yükümlülüğü vardır.
Konuyla İlgili Resmi Karar Bağlantıları
Yargıtay – Bilişim Yoluyla Nitelikli Dolandırıcılık (TCK 158/1-f)
| Birim | Esas / Karar | Tarih | Açıklama | Bağlantı |
|---|---|---|---|---|
| Yargıtay CGK | 2024/500 E., 2025/485 K. | 19.11.2025 | TCK 158/1-f — bilişim aracılığıyla nitelikli dolandırıcılık (CGK içtihadı) | |
| Yargıtay 11. CD | 2026/247 E., 2026/1079 K. | 02.02.2026 | TCK 158/1-f — bilişim nitelikli dolandırıcılık | |
| Yargıtay 11. CD | 2025/5926 E., 2026/918 K. | 22.01.2026 | TCK 158/1-f — bilişim nitelikli dolandırıcılık | |
| Yargıtay 11. CD | 2026/63 E., 2026/931 K. | 22.01.2026 | TCK 158/1-f — bilişim nitelikli dolandırıcılık | |
| Yargıtay 11. CD | 2025/3117 E., 2026/795 K. | 20.01.2026 | TCK 158/1-f — bilişim nitelikli dolandırıcılık | |
| Yargıtay 2. CD | 2023/20533 E., 2025/25015 K. | 31.12.2025 | TCK 158/1-f — bilişim nitelikli dolandırıcılık | |
| Yargıtay 2. CD | 2023/23278 E., 2025/24669 K. | 30.12.2025 | TCK 158/1-f — bilişim nitelikli dolandırıcılık |
Yargıtay – Banka veya Kredi Kartlarının Kötüye Kullanılması (TCK 245)
| Birim | Esas / Karar | Tarih | Açıklama | Bağlantı |
|---|---|---|---|---|
| Yargıtay 1. CD | 2026/331 E., 2026/1643 K. | 05.03.2026 | TCK 245 — banka/kredi kartı kötüye kullanılması | |
| Yargıtay 11. CD | 2022/724 E., 2026/2066 K. | 25.02.2026 | TCK 245 — banka/kredi kartı kötüye kullanılması | |
| Yargıtay 11. CD | 2021/27759 E., 2026/1894 K. | 23.02.2026 | TCK 245 — banka/kredi kartı kötüye kullanılması | |
| Yargıtay 11. CD | 2021/29097 E., 2026/1819 K. | 19.02.2026 | TCK 245 — banka/kredi kartı kötüye kullanılması | |
| Yargıtay 11. CD | 2025/3250 E., 2026/1560 K. | 12.02.2026 | TCK 245 — banka/kredi kartı kötüye kullanılması |
Yargıtay – Bilişim Sistemine Girme (TCK 243)
| Birim | Esas / Karar | Tarih | Açıklama | Bağlantı |
|---|---|---|---|---|
| Yargıtay 11. CD | 2025/3274 E., 2026/1078 K. | 02.02.2026 | TCK 243 — bilişim sistemine girme | |
| Yargıtay 12. CD | 2022/3414 E., 2026/360 K. | 13.01.2026 | TCK 243 — bilişim sistemine girme | |
| Yargıtay 11. CD | 2023/5290 E., 2025/15687 K. | 04.12.2025 | TCK 243 — bilişim sistemine girme | |
| Yargıtay 11. CD | 2025/3540 E., 2025/15749 K. | 04.12.2025 | TCK 243 — bilişim sistemine girme | |
| Yargıtay 5. CD | 2025/8596 E., 2025/13849 K. | 01.12.2025 | TCK 243 — bilişim sistemine girme |
Yargıtay – Özel Hayatın Gizliliği / Kişisel Veri (TCK 132 / KVKK)
| Birim | Esas / Karar | Tarih | Açıklama | Bağlantı |
|---|---|---|---|---|
| Yargıtay 12. CD | 2024/501 E., 2026/1153 K. | 09.02.2026 | TCK 132 — haberleşmenin gizliliğini ihlal | |
| Yargıtay 12. CD | 2023/4317 E., 2026/842 K. | 02.02.2026 | TCK 132 — haberleşmenin gizliliğini ihlal | |
| Yargıtay 12. CD | 2025/2273 E., 2026/381 K. | 13.01.2026 | TCK 132 — haberleşmenin gizliliğini ihlal | |
| Yargıtay 11. HD | 2025/2733 E., 2025/4719 K. | 01.07.2025 | KVKK 6698 sayılı Kanun | |
| Yargıtay CGK | 2024/470 E., 2025/147 K. | 26.03.2025 | KVKK 6698 sayılı Kanun (CGK) | |
| Yargıtay 12. HD | 2025/606 E., 2025/2501 K. | 19.03.2025 | KVKK 6698 sayılı Kanun |
BAM – Kripto/Borsa & Yatırım Uyuşmazlıkları
| Birim | Esas / Karar | Tarih | Açıklama | Bağlantı |
|---|---|---|---|---|
| İstanbul BAM 37. HD | 2025/2125 E., 2026/773 K. | 14.04.2026 | Kripto varlık | |
| İstanbul BAM 44. HD | 2024/322 E., 2026/505 K. | 26.03.2026 | Kripto varlık | |
| Ankara BAM 21. HD | 2026/360 E., 2026/282 K. | 13.03.2026 | Kripto varlık | |
| İstanbul BAM 16. HD | 2024/1580 E., 2026/430 K. | 12.03.2026 | Kripto varlık | |
| İzmir BAM 8. HD | 2025/2006 E., 2026/152 K. | 21.01.2026 | Kripto varlık |
Yerel Mahkeme – Yatırım & Sanal Para Dolandırıcılığı
| Birim | Esas / Karar | Tarih | Açıklama | Bağlantı |
|---|---|---|---|---|
| İstanbul 22. ATM | 2026/340 E., 2026/313 K. | 27.04.2026 | Yerel hukuk — kripto varlık 2026 | |
| İstanbul 8. ATM | 2025/787 E., 2026/260 K. | 07.04.2026 | Yerel hukuk — kripto varlık 2026 | |
| İstanbul 14. ATM | 2026/105 E., 2026/304 K. | 02.04.2026 | Yerel hukuk — kripto varlık 2026 | |
| İstanbul 14. ATM | 2021/517 E., 2026/243 K. | 12.03.2026 | Yerel hukuk — kripto varlık 2026 |
Anayasa Mahkemesi – Bireysel Başvuru
| Birim | Esas / Karar | Tarih | Açıklama | Bağlantı |
|---|---|---|---|---|
| AYM Bireysel — ARTI MEDIA GMBH | B.No: 2019/40078 | 05.12.2019 | 5651/8-A erişim engelleme — ifade özgürlüğü ihlali | Resmi metin |
| AYM Bireysel — KESKİN KALEM YAYINCILIK VE DİĞ. | B.No: 2018/14884 | 10.05.2018 | URL bazlı erişim engellemesi — ifade özgürlüğü ihlali | Resmi metin |
| AYM Bireysel — YAMAN AKDENİZ (2) | B.No: 2016/6815 | 05.04.2016 | İnternete erişim engellemesi — ihlal | Resmi metin |
| AYM Bireysel — ABDULLAH KAYA VE DİĞ. | B.No: 2016/1430 | 25.01.2016 | İnternete erişim engellemesi — ihlal | Resmi metin |
İlgili Pillar Sayfaları
- Sahte Yatırım Platformu
- Pig Butchering
- Telegram/WhatsApp Yatırım Dolandırıcılığı
- Sosyal Medya Dolandırıcılığı
- Phishing Dolandırıcılığı
- SIM Swap Dolandırıcılığı
- İstanbul Bilişim Avukatı
- Forex Dolandırıcılığı
Sık Sorulan Sorular
Deepfake reklamına kanıp para gönderdim, ne yapmalıyım?
Banka recall talebi, savcılığa TCK 158/1-f + KVKK 17 şikâyeti, BTK 5651 erişim engelleme talebi, MASAK ihbarı ve HMK 389 ihtiyati tedbir başvurusu gerekir.
Kişinin rızası dışı deepfake içerikten kim sorumludur?
Sentezleyen ve yayınlayan kişi TCK 132-135, KVKK 17, FSEK 71 ve TMK 24 kapsamında sorumludur. Platform 5651 yer sağlayıcı yükümlülüğü altındadır.
Deepfake adli olarak nasıl tespit edilir?
Bilirkişi tarafından metadata analizi, piksel artefakt, blink rate, ses spektrogramı, kodlama tutarlılığı incelenir. Titiz araçlar: Microsoft Video Authenticator, Sensity, Deepware.
Sahte ünlü reklamı yapan platformdan tazminat alınabilir mi?
TMK 24, FSEK 70, KVKK 17 kapsamında manevi ve maddi tazminat talep edilebilir. Tanınmış kişiler şikâyetçi olabilir veya bireysel mağdurlar dolandırıcılık üzerinden talepte bulunabilir.
Sosyal medya platformuna içerik kaldırma talebi nasıl yapılır?
5651 m.9 kapsamında URL’yi belirten yazılı talep + ihtiyati tedbir kararı + BTK İhbarweb başvurusu yapılır. Türkiye temsilcileri 24 saatte yanıt vermek zorundadır.
CEO’nun sesi klonlanarak şirketten para çekildiyse banka sorumlu mu?
Banka KYC ve EDD (genişletilmiş durum tespiti) yükümlülüğü altındadır. Şüpheli/olağandışı işlemde özen yükümlülüğü ihlali halinde rücu mümkündür.
AI/voice cloning sırf bilgi-eğitim amaçlı yapılırsa suç mu?
Rıza ve hukuka uygunluk şartları sağlanırsa eğitim amaçlı sentez suç teşkil etmez; ancak gerçek kişinin yüzü/sesi rıza dışı kullanıldığında suç oluşur.
Yurtdışı barındırılan deepfake siteleri için ne yapılır?
BTK 5651 erişim engelleme + Interpol/Europol koordinasyonu + MLA istinabesi + ilgili ülke düzenleyicisine şikâyet (FBI IC3, NCA, Europol IRU).
Deepfake çocuk istismarı içeriği özel bir kategoride mi?
Evet. TCK m.103, 226 ve 5651 m.8/1 kapsamında ağırlaştırılmış yaptırım ve acil erişim engelleme uygulanır. Bu içerikler bildirim halinde 4 saat içinde kaldırılır.
Bu suçlarda zamanaşımı nedir?
TCK 158/1-f için dava zamanaşımı 15 yıl, KVKK 17 için 8 yıldır. Manevi tazminat için BK 72 uyarınca 2 yıl/10 yıl zamanaşımı uygulanır.