Sosyal Medya Hukuku: Temel Kurallar, Haklar ve Başvuru Yolları
Kısa cevap: Sosyal medya hukuku; paylaşımlardan doğan kişilik hakkı ihlallerini, hakaret, tehdit ve şantaj gibi suçları, hesap güvenliğini, kişisel verileri ve sosyal ağ sağlayıcıların yükümlülüklerini kapsar. Başlıca dayanaklar 5651 sayılı Kanun, Türk Ceza Kanunu, Türk Medeni Kanunu 24-25 ve KVKK’dır.
Son güncelleme: 12 Kasım 2026
Sosyal medya hukuku tek bir kanundan oluşmaz. Bir paylaşım aynı anda ceza hukukunu, kişilik haklarını ve kişisel verilerin korunmasını ilgilendirebilir. Bu sayfada başlıca konuları kısaca anlatıyorum; her başlığın ayrıntısı bağlantı verdiğim ayrı rehberde. Bir dosyada avukat desteğinin nasıl işlediğini ise sosyal medya avukatı sayfasında anlattım.
Temel kavramlar: sosyal ağ sağlayıcı ve içerik sağlayıcı
5651 sayılı Kanun, sosyal ağ sağlayıcıyı kullanıcıların sosyal etkileşim amacıyla metin, görüntü, ses ve konum gibi içerikleri oluşturmasına, görüntülemesine veya paylaşmasına imkân veren gerçek veya tüzel kişi olarak tanımlar (5651 m.2/1-s). Bu tanım Kanuna 7253 sayılı Kanunla eklenmiştir. İçeriği üreten ve paylaşan kişi ise içerik sağlayıcıdır (m.2/1-f). Kanundaki “Başkanlık” bugün Siber Güvenlik Başkanlığını ifade eder (m.2/1-v).
Bu ayrım önemlidir: bir paylaşımdan kimin, hangi ölçüde sorumlu olduğu tartışılırken hem paylaşan kişinin hem platformu işletenin konumu ayrı ayrı değerlendirilir.
Sosyal ağ sağlayıcıların yükümlülükleri
7253 sayılı Kanunla 5651’e eklenen Ek madde 4, sosyal ağ sağlayıcılara çeşitli yükümlülükler getirir; bunların bir bölümü Türkiye’den günlük erişimi bir milyonu aşan sağlayıcılar içindir. Bu eşiği aşan yurt dışı kaynaklı sağlayıcı Türkiye’de yetkili bir temsilci belirler ve iletişim bilgilerini internet sitesinde gösterir (Ek m.4/1). Eşiği aşan sağlayıcı, kişilerin başvurularına en geç kırk sekiz saat içinde olumlu ya da olumsuz cevap verir; olumsuz cevap gerekçeli olmalıdır (Ek m.4/3).
Hukuka aykırılığı hâkim veya mahkeme kararıyla tespit edilen içeriğin sosyal ağ sağlayıcıya bildirilmesine rağmen yirmi dört saat içinde çıkarılmaz ya da erişimi engellenmezse, sosyal ağ sağlayıcı doğan zararın tazmininden sorumlu olur; bunun için içeriği paylaşana dava açılmış olması şartı aranmaz (Ek m.4/14). Aynı madde, on beş yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunulmamasını ve yaş doğrulama dahil tedbir alınmasını da öngörür (Ek m.4/7).
Platformların kendi kullanım koşulları ve topluluk kuralları ayrıca uygulanır. Bir içeriğin platform kurallarına aykırı bulunup kaldırılması ile mahkeme kararıyla kaldırılması aynı şey değildir; ikisini karıştırmamak gerekir.
Kişilik hakları: TMK 24 ve 25
Hukuka aykırı olarak kişilik hakkına saldırılan kimse, hâkimden korunmasını isteyebilir. Rıza, daha üstün nitelikte özel veya kamusal yarar ya da kanunun verdiği yetki ile haklı kılınmadıkça her saldırı hukuka aykırıdır (TMK 24).
Dava yoluyla saldırı tehlikesinin önlenmesi, süren saldırının durdurulması ve etkisi devam eden saldırının hukuka aykırılığının tespiti istenebilir; maddi ve manevi tazminat hakkı saklıdır. Dava, davacının kendi yerleşim yerinde de açılabilir (TMK 25). İçeriğin bu yolla kaldırılması için: internetteki içeriği kaldırtma.
Hakaret, tehdit, şantaj ve siber zorbalık
Sosyal medyada hakaret
Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek somut bir fiil veya olgu isnat etmek ya da sövmek hakarettir. Fiil, mağduru muhatap alan yazılı, sesli veya görüntülü bir iletiyle de işlenebilir; alenen işlenirse ceza altıda biri oranında artırılır (TCK 125/1, 2, 4). Ayrıntı: sosyal medyada hakaret.
Tehdit ve şantaj
Hayata, vücut veya cinsel dokunulmazlığa yönelik saldırı gerçekleştirileceğinden bahisle tehdit TCK 106’da; bir şeyi yapacağından veya yapmayacağından bahisle kişiyi zorlamak ve şeref ya da saygınlığa zarar verecek hususları açıklama tehdidiyle yarar sağlamaya çalışmak TCK 107’de suçtur. Ayrıntı: internetten tehdit ve şantaj.
Cinsel içerikli şantaj
Özel görüntülerin yayılacağı tehdidiyle para ya da başka bir şey istenmesi, şantajın yanında özel hayatın gizliliğini de ilgilendirir. Bu dosyalarda öncelikli adımlardan biri, yazışmaları silmeden saklamak ve karşı tarafın taleplerine hemen cevap vermeden hukuki yolu değerlendirmektir. Ayrıntı: cinsel şantaj suçu.
Siber zorbalık
Süreklilik gösteren aşağılama, ısrarlı mesajlar ya da ifşa, olaya göre hakaret, tehdit veya özel hayatın gizliliğini ihlal kapsamında değerlendirilebilir. Ayrıntı: siber zorbalık cezası.
Hesap çalınması ve sahte hesap
Hesabım çalındı
Bir bilişim sisteminin bütününe veya bir kısmına hukuka aykırı olarak girmek ya da orada kalmaya devam etmek suçtur (TCK 243/1). Ele geçirilen hesap üzerinden başkalarına mesaj atılmış ya da para istenmişse bu eylemler ayrıca değerlendirilir. Platforma kurtarma başvurusu ile şikâyet birlikte yürütülebilir. Ayrıntı: hesabım çalındı ne yapmalıyım.
Adıma sahte hesap açıldı
Adınız ve fotoğraflarınızla açılan bir hesap, kişilik hakkınıza saldırı oluşturabilir; kişisel verilerin hukuka aykırı olarak yayılması ise TCK 136’da suçtur. Hesabın platforma bildirilmesi, şikâyet ve gerekirse içerik kaldırma yolu birlikte düşünülür. Ayrıntı: sahte hesap şikâyeti.
İçerik kaldırma ve erişim engeli
5651 sayılı Kanunun 9. maddesi, resmî metindeki kayda göre Anayasa Mahkemesi kararıyla iptal edilmiştir. Bu nedenle kişilik hakkı ihlalinde bugün öne çıkan yollar TMK 24-25’teki dava ve sosyal ağ sağlayıcıya doğrudan başvurudur.
Özel hayatın gizliliği ihlal edildiyse 9/A maddesi ayrı bir yol açar: Başkanlığa doğrudan başvurularak içeriğe erişimin engellenmesi istenebilir. Başvuruda yayının tam adresi (URL), ihlalin açıklaması ve kimliği ispatlayan bilgiler bulunur; eksik başvuru işleme konulmaz. Talep sahibi, talebini yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkiminin kararına sunar; hâkim kırk sekiz saat içinde karar vermezse tedbir kendiliğinden kalkar (5651 m.9/A/2, 5). Başvuru yolu: erişim engeli başvurusu.
İçeriği engellenen taraf
Paylaşımı engellenen kişi ya da kurum da karara karşı hukuki yolları değerlendirebilir; süre ve merci kararın türüne göre değişir. Ayrıntı: erişim engeli kararına itiraz.
Özel hayat ve kişisel veriler
Kişilerin özel hayatının gizliliğini ihlal etmek TCK 134/1’de, özel hayata ilişkin görüntü veya sesleri hukuka aykırı olarak ifşa etmek TCK 134/2’de suçtur. Kişisel verileri hukuka aykırı olarak başkasına vermek, yaymak veya ele geçirmek ise TCK 136’da düzenlenir.
KVKK tarafında herkes veri sorumlusuna başvurarak verisinin işlenip işlenmediğini öğrenebilir, düzeltilmesini ve şartları varsa silinmesini isteyebilir (KVKK m.11). Başvuru reddedilir, cevap yetersiz kalır ya da süresinde verilmezse Kurula şikâyet yolu açılır; önce veri sorumlusuna başvurulmuş olmalıdır (m.14). Süreler ve usul: KVKK şikâyeti nasıl yapılır.
Deepfake ve sahte görüntüler
Yapay zekâyla üretilmiş sahte bir görüntü veya ses, kişinin onurunu, özel hayatını ya da kişisel verilerini aynı anda ilgilendirebilir. Hangi hükmün uygulanacağı içeriğin niteliğine ve nasıl yayıldığına göre değişir; ceza yolu ile TMK 24-25’teki koruma birlikte düşünülebilir. Ayrıntı: deepfake suçu.
Reklam ve etkileyici içerikleri
Reklam niteliğindeki paylaşımlar ayrıca ele alınmalıdır. Ek madde 4, sosyal ağ sağlayıcıya aldatıcı reklamları engelleyici tedbirleri alma yükümlülüğü getirir (Ek m.4/21). İçerik üreticilerine ilişkin kurallar ayrı sayfada: sosyal medya etkileyicileri ve reklam.
Delil: paylaşımı nasıl saklamalı?
Sosyal medya dosyalarında içeriğin silinmesi delil kaybına yol açabilir. Paylaşımın tam adresi (URL), tarih ve saati, hesabın profil adresi ve yazışmanın bütünü saklanmalıdır; yalnız kırpılmış bir ekran görüntüsü çoğu zaman yetmez. Hakkında şikâyet bulunan kişi de kendi hesabını, cihazını ve kayıtlarını silmemeli, olduğu gibi korumalıdır. Ayrıntı: sosyal medya delil rehberi.
Hesap ve sosyal medya sayfaları
Sosyal medya hukuku dosyaları hesap, içerik ve kişi bakımından birkaç sık durumda toplanır; her birinin kendi sayfası vardır.
- Hesabım çalındı — hesabın ele geçirilmesi, ilk adımlar ve hukuki yollar
- Sahte hesap şikâyeti — adınıza açılan sahte profil, hangi suçlara girebileceği ve hukuki yollar
- Deepfake — sahte görüntü, ses ve video
- Siber zorbalık — cezası, şikâyet yolu ve hukuki yaptırım
- İnternetten tehdit ve şantaj — mesajla ve sosyal medyadan tehdit, şantaj
- Cinsel şantaj (sextortion) — özel görüntü üzerinden şantaj
- Sosyal medyada hakaret — suç tanımı ve Yargıtay kararları
- Sosyal medyada hakaret şikâyeti — nereye, nasıl ve hangi sürede başvurulur
- Özel görüntülerin izinsiz paylaşılması — mağdurun yapabilecekleri
- Yazışmaların izinsiz okunması — haberleşmenin gizliliği ve delil
- Hesap kapatma itirazı — hesabınız kapatıldıysa neler yapılabileceği
- Hesabın askıya alınması — askıya alma ve itiraz süreci
Mağdursanız siber suç mağduru rehberine, hakkınızda soruşturma varsa bilişim suçlarında savunma sayfasına bakabilirsiniz. Dosyanız ceza soruşturmasına dönüştüyse bilişim avukatı sayfası genel çerçeveyi anlatır.
Sıkça sorulan sorular
Sosyal medya hukuku hangi kanunlarla düzenlenir?
Tek bir kanun yoktur. Platformlar ve erişim engeli için 5651 sayılı Kanun, suçlar için Türk Ceza Kanunu, kişilik hakları için Türk Medeni Kanunu 24-25 ve kişisel veriler için 6698 sayılı KVKK birlikte uygulanır.
Sosyal ağ sağlayıcıya yaptığım başvuruya ne zaman cevap verilmeli?
Türkiye’den günlük erişimi bir milyonu aşan sosyal ağ sağlayıcı, kişilerin başvurularına en geç kırk sekiz saat içinde olumlu ya da olumsuz cevap vermekle yükümlüdür; olumsuz cevap gerekçeli olmalıdır (5651 Ek m.4/3).
Kişilik hakkımı ihlal eden bir paylaşım için hangi yollar var?
TMK 24-25 uyarınca saldırının önlenmesi, durdurulması ve hukuka aykırılığın tespiti için dava açılabilir; maddi ve manevi tazminat hakkı saklıdır. 5651’in 9. maddesi iptal edildiğinden özel hayat dışındaki ihlallerde bu yol öne çıkar.
Özel görüntülerim paylaşıldı; erişim engeli nasıl istenir?
Özel hayatın gizliliği ihlalinde 5651 m.9/A uyarınca Siber Güvenlik Başkanlığına URL, açıklama ve kimlik bilgileriyle doğrudan başvurulabilir. Talep sahibi talebini yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkiminin kararına sunar; hâkim kırk sekiz saat içinde karar vermezse tedbir kendiliğinden kalkar.
Hakkımda sosyal medya paylaşımı nedeniyle şikâyet var; paylaşımı silmeli miyim?
Hesabınızı, cihazınızı ve yazışmalarınızı silmeden koruyun; bu kayıtlar lehinize de delil olabilir. Paylaşımın kaldırılıp kaldırılmayacağı, dosyanın durumuna göre hukuki değerlendirmeyle kararlaştırılmalıdır.
Hangi yolun izleneceği paylaşımın içeriğine ve olayın ayrıntılarına göre değişir; somut dosyanın incelenmesi gerekir.
alyarlaw@gmail.com | Kartal/İstanbul
Resmî kaynaklar
- 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun (m.2, 9, 9/A, Ek m.4)
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (m.24, 25)
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (m.106, 107, 125, 134, 136, 243)
- 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (m.11, 14)
İlgili rehberler
Hazırlayan Avukat
Av. Bilal ALYAR
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Yazar: Av. Bilal ALYAR
Yasal uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut olayınız için bir avukattan görüş alınız.
Av. Bilal Alyar, İstanbul Barosu
ALYAR LAW & CONSULTANCY
