Dolandırıcılık Hukuku | Nitelikli Dolandırıcılık Suçu Rehberi 2026
Dolandırıcılık suçu, Türk Ceza Kanunu’nun 157 ve 158. maddelerinde düzenlenen, mağdurun hileli davranışlarla aldatılarak haksız menfaat sağlanması suretiyle işlenen bir mal varlığına karşı suçtur. Bu rehberde basit ve nitelikli dolandırıcılık ayrımı, cezalar, şikâyet süreci, mağdurun hakları ve etkin pişmanlık hükümleri Av. Bilal ALYAR tarafından kapsamlı şekilde ele alınmaktadır.
İçindekiler
- Dolandırıcılık Suçu Nedir?
- Basit Dolandırıcılık (TCK 157)
- Nitelikli Dolandırıcılık (TCK 158)
- Mağdurun Hakları ve Şikâyet Süreci
- Etkin Pişmanlık (TCK 168)
- Zamanaşımı ve Yargılama Usulü
- Kanuni Dayanak ve Mevzuat
- Sıkça Sorulan Sorular
- İletişim ve Hukuki Danışmanlık
Dolandırıcılık Suçu Nedir?
Dolandırıcılık; failin hileli davranışlarla mağduru ya da bir başkasını aldatması ve aldatma sonucu mağdurun veya başkasının zararına olarak kendisine veya başkasına yarar sağlaması ile oluşan kasti bir suçtur. TCK md. 157 temel şekli, md. 158 ise nitelikli halleri düzenler.
Suçun unsurları arasında hilealdatmahaksız menfaat ve kast bulunur. Mağdurun hile sonucu iradesi sakatlanmış olmalı ve bu sakat irade ile mal varlığında eksilmeye yol açan tasarruf yapılmış olmalıdır.
Basit Dolandırıcılık (TCK 157)
Bir kimseyi hileli davranışlarla aldatıp, onun veya başkasının zararına olarak, kendisine veya başkasına yarar sağlayan kişibir yıldan beş yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır. Suç şikâyete bağlı değildir; resen soruşturulur.
Nitelikli Dolandırıcılık (TCK 158)
TCK 158’de sayılan nitelikli haller, suçun cezasını üç yıldan on yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adli para cezasına çıkarır. Bilişim sistemleri, banka veya kredi kurumları, kamu kurumları, dini inanç istismarı, basın yayın yoluyla işlenmesi gibi haller nitelikli sayılır.
Bilişim Sistemleri Aracılığıyla Dolandırıcılık
İnternet, telefon, sahte web siteleri, oltalama (phishing), sahte e-ticaret sitelerisosyal medya üzerinden yapılan dolandırıcılıklar bu kapsamda değerlendirilir.
Banka ve Kredi Kurumlarının Araç Olarak Kullanılması
Sahte havale, EFT, kredi başvurusu, banka çalışanı taklidi gibi yöntemlerle işlenen dolandırıcılık nitelikli sayılır.
Mağdurun Hakları ve Şikâyet Süreci
Dolandırıcılık mağduru, en yakın Cumhuriyet Başsavcılığı veya kolluk kuvvetlerine başvurarak şikâyetçi olabilir. Bilişim yoluyla işlenen suçlarda Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü yetkilidir. Mağdur, ceza yargılaması yanında tazminat davası da açabilir.
Etkin Pişmanlık (TCK 168)
Fail, suçun ortaya çıkmasından sonra mağdurun zararını kovuşturma başlamadan önce gidermişse cezada 2/3 oranına kadar, kovuşturma başladıktan sonra hüküm verilmeden önce gidermişse 1/2 oranına kadar indirim yapılır.
Zamanaşımı ve Yargılama Usulü
Basit dolandırıcılıkta dava zamanaşımı 8 yıl, nitelikli dolandırıcılıkta 15 yıldır (TCK md. 66). Yargılama, 5235 sayılı Kanun m.12 uyarınca cezanın kanunda yazılı üst sınırı on yılı aşmadığı sürece Asliye Ceza Mahkemesi’nde yapılır.
Kanuni Dayanak ve Mevzuat
- TCK md. 157 – Dolandırıcılık suçunun temel şekli
- TCK md. 158 – Nitelikli dolandırıcılık halleri
- TCK md. 168 – Etkin pişmanlık
- TCK md. 66 – Dava zamanaşımı süreleri
- CMK md. 158 – Suç şüphesi ve şikâyet
- – Zincirleme suç hükümlerinin uygulanması
Sıkça Sorulan Sorular
Dolandırıcılık suçu şikâyete tabi midir?
Hayır. Dolandırıcılık (TCK 157) ve nitelikli dolandırıcılık (TCK 158) şikâyete tabi olmayan, resen kovuşturulan suçlardandır. Mağdurun şikâyetinden vazgeçmesi davanın düşmesine yol açmaz.
İnternetten dolandırıldım, nereye başvurmalıyım?
En yakın karakol veya Cumhuriyet Başsavcılığı’na şikâyet dilekçesi verebilir, ayrıca Emniyet Genel Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı’nın online ihbar sistemini kullanabilirsiniz. Banka kayıtları, IP logları, mesajlaşma ekran görüntüleri delil olarak sunulmalıdır.
Dolandırıcılık parasını geri alabilir miyim?
Ceza yargılaması süreciyle eş zamanlı olarak hukuk mahkemesinde tazminat davası açılabilir. Etkin pişmanlık kapsamında failin zararı gidermesi durumunda parasal kayıp telafi edilebilir; aksi halde failin malvarlığına haciz uygulanması gündeme gelir.
Dolandırıcılık suçunda zamanaşımı kaç yıldır?
TCK md. 66 uyarınca basit dolandırıcılıkta 8 yıl, nitelikli dolandırıcılıkta 15 yıllık dava zamanaşımı süresi uygulanır. Bu süre suçun işlendiği tarihten itibaren işlemeye başlar.
Dolandırıcılık hukuku ücreti ne kadardır?
Avukatlık ücreti, davanın kapsamına, dosyanın hacmine ve yargılamanın aşamasına göre değişiklik göstermektedir. TBB Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi alt sınır olarak uygulanır. Detaylı bilgi için ilk görüşme talebinde bulunabilirsiniz.
Nitelikli dolandırıcılığın cezası nedir?
TCK md. 158 uyarınca nitelikli dolandırıcılık suçunun cezası üç yıldan on yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adli para cezasıdır. Bazı nitelikli hallerde alt sınır dört yıldan az olamaz.
İlgili İçtihat
Bu konudaki emsal kararlara mevzuat.adalet.gov.tr İçtihat Arama ekranından ulaşabilirsiniz.
Süreçte Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar
Dolandırıcılık şikâyet ve dava süreçlerinde dikkat edilmesi gereken kritik noktalar:
- Delil toplanması: Mesajlaşma kayıtları (mesajlaşma uygulaması/SMS), banka dekontları, sahte sitelerin ekran görüntüleri noter aracılığıyla tespit edilmeli; e-postaların header bilgileri korunmalı.
- Kolluk birimleri: Bilişim yoluyla işlenen dolandırıcılıklarda Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü, geleneksel dolandırıcılıkta ise yetkili karakol/Cumhuriyet Başsavcılığı tercih edilmelidir.
- Tedbir kararı talebi: Faile ait banka hesaplarına ve malvarlığına el koyma talep edilebilir.
- Tazminat davası: Ceza yargılaması ile eş zamanlı olarak hukuk mahkemesinde tazminat davası açılması zamanaşımının kesilmesi açısından önemlidir.
- Sahte web sitesi: Sahte web sitesinin adresi, içerikleri ve ödeme kayıtları suç duyurusuna eklenmelidir; erişimin engellenmesi para iadesinden ayrı bir işlemdir ve ilgili hükmün koşullarına bağlıdır.
Önemli Süreler Tablosu
| İşlem / Hak | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Dolandırıcılık dava zamanaşımı (basit) | 8 yıl | TCK md. 66/1-e |
| Nitelikli dolandırıcılık dava zamanaşımı | 15 yıl | TCK md. 66/1-d |
| Etkin pişmanlık (kovuşturma öncesi) | 2/3 indirim | TCK md. 168/1 |
| Etkin pişmanlık (hüküm öncesi) | 1/2 indirim | TCK md. 168/1 |
| İçerik kaldırma başvurusu (Sulh Ceza) | Somut dosyaya göre | 5651 SK md. 8/A |
İlgili Hizmet Alanlarımız
Borsa, cüzdan, P2P dolandırıcılıkBilişim Hukuku
5651 SK, IP tespiti, içerik kaldırmaBanka Dolandırıcılığı
EFT, sahte havale, kredi dolandırıcılığıCeza Hukuku
TCK genel, soruşturma ve kovuşturmaKVKK Hukuku
Veri ihlali, kişisel veri korumaİtibar Hukuku
Hakaret, iftira, manevi tazminatİnfluencer Hukuku
Reklam dolandırıcılığı, sahte sponsorlukÇek-Senet avukatı
Karşılıksız çek, sahte senet
Video Rehber
Daha fazla video için @av.bilalalyar YouTube kanalı
Dolandırıcılık Suçu (TCK 157-158) Pratik Rehber
Dolandırıcılık; hileli davranışlarla bir kimsenin yanıltılarak zararına, failin veya başkasının yararına haksız menfaat elde edilmesidir (TCK 157). Nitelikli dolandırıcılık (TCK 158) bilişim, banka, kamu kurumu gibi araçlarla işlenmişse ceza artar.
Nitelikli Dolandırıcılık Halleri
Bilişim sistemleri, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması, dinî inanç ve duyguların istismarı, kamu kurum ve kuruluşlarının araç olarak kullanılması veya kişinin kendisini kamu görevlisi ya da banka çalışanı olarak tanıtması hâllerinde ceza artar.
Pig Butchering ve Kripto Dolandırıcılığı
Yabancı sayfalardan tanışan failler romantik bağ kurarak yüksek tutarlarda yatırım yapmaya yönlendirir; para daha sonra uluslararası kripto cüzdanlara aktarılır. Şikayet sürecine banka bilgi celbi, borsa işlem kayıtları ve blockchain izleme dahildir.
Para İadesi ve Tazminat
Dolandırıcılık mağduru, ceza yargılaması devam ederken hukuk mahkemesinde ihtiyati tedbirle birlikte alacak davası açabilir. Bankaya yapılmış transferlerde bankaya ve savcılığa gecikmeden bildirim yapılması önemlidir; CMK m.128/A askıya alma süresi en çok kırk sekiz saattir.
Sıkça Sorulan Sorular
Dolandırıldığımı nasıl ispatlarım?
Yazışmalar, banka dekontları, cüzdan adresleri, sosyal medya ekran görüntüleri, telefon kayıtları ve tanık beyanları delil olarak sunulur. Dijital delillerin noter tespitine bağlanması delil değerini artırır.
Kripto dolandırıcılığında paramı geri alabilir miyim?
Türkiye’deki bankaya para aktarıldıysa acil olarak savcılık ihtiyati tedbiri talep edilebilir. Yurt dışı kripto cüzdana aktarılan paranın geri alınması güç olup uluslararası adli yardım gerekir.
Dolandırıcılık suçu şikayete tabi mi?
Hayır. Basit ve nitelikli dolandırıcılık kural olarak şikâyete bağlı değildir; resen soruşturulur ve kovuşturulur (TCK m.167’deki akrabalık hâlleri saklıdır).
Hizmet Alanlarımız
Kartal/İstanbul’daki büromuz dolandırıcılık suçu, kripto mağdurları, bilişim dolandırıcılığı ve banka havale mağdurları için hukuki destek sunmaktadır.
İletişim ve Hukuki Danışmanlık
Hukuki süreçleriniz için randevu almak üzere bize ulaşabilirsiniz.
Av. Bilal ALYAR
Telefon: 0534 636 19 19
E-posta: alyarlaw@gmail.com
Adres: Cevizli Mahallesi Enderun Sokak No:10C Daire:58, Kartal/İstanbul 34865
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- İstanbul Barosu
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
- Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)
Hazırlayan Avukat
Av. Bilal ALYAR
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde avukattan hukuki destek alınması yararlı olabilir.
Forex, sahte yatırım platformları, kripto scam, SIM-swap ve sahte iletişim yoluyla işlenen dolandırıcılıklar TCK m. 158/1-f bendinde düzenlenen bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması kapsamına girebilir.