Çocuğun Uluslararası İadesi: Lahey 1980 Sözleşmesi 2026
Çocuğun Uluslararası İadesi, 1980 Lahey Sözleşmesi çerçevesinde, mutad meskeninden hukuka aykırı şekilde götürülen veya alıkonulan 16 yaşından küçük çocukların derhâl iadesini düzenler. Türkiye sözleşmeye taraf olup; Adalet Bakanlığı Merkezi Makam olarak görev yapmaktadır.
Hukuka Aykırı Götürme/Alıkoyma
Çocuğun, mutad meskeni devletinde velayet hakkına sahip kişinin rızası alınmadan başka ülkeye götürülmesi veya orada alıkonulması iade sebebidir. Velayet hakkına sahip kişinin rızası bulunuyorsa götürme hukuka aykırı sayılmaz; ortak velayet hâlinde her iki tarafın iznine ihtiyaç vardır.
Merkezi Makam Başvurusu
Adalet Bakanlığı Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü (UHDİGM) Merkezi Makamdır. Başvuru çocuğun bulunduğu devlete iletilir; o devletin Merkezi Makamı yerel mahkemede iade davası açar.
İade Reddi Sebepleri
Çocuğun yeni çevreye intibak etmesi (1 yıldan fazla geçme), iade hâlinde fiziksel veya psikolojik tehlikeye maruz kalma riski, çocuğun olgunluk düzeyinin ve görüşünün dikkate alınması iade reddi sebepleridir. Mahkeme bu sebepleri sıkı yorumlar.
Görevli Mahkeme Türkiye Yönü
Çocuğun halen oturduğu yerdeki aile mahkemesi görevli ve yetkilidir (5717 sayılı Kanun m.6). Yargılama 5717 sayılı Kanun ve HMK çerçevesinde basit yargılama usulüyle öncelikle ve acele yürür (5717 m.9). Karar verme süresi sözleşme gereği 6 hafta hedeflenir.
Velayet ile İade Davası Farkı
Lahey 1980 davası velayet uyuşmazlığını çözmez; yalnızca çocuğun mutad meskeni devletine iadesini sağlar. Velayet, çocuğun mutad meskeni devletinde ayrıca yargılanır.
Sıkça Sorulan Sorular
Hangi yaşa kadar uygulanır?
Çocuğun 16 yaşına kadar Lahey 1980 Sözleşmesi uygulanır.
Türkiye’de hangi makam yetkilidir?
Adalet Bakanlığı UHDİGM Merkezi Makamdır.
İade reddi mümkün mü?
Çocuğun ciddi tehlikeye maruz kalacağı veya yeni çevreye intibak ettiği hâllerde reddedilebilir.
Velayet bu davayla mı çözülür?
Hayır; bu dava yalnızca iadeyi sağlar; velayet mutad mesken devletinde görüşülür.
Aile Hukukunda İlgili Diğer Konular
- Kişisel İlişki Tesisi (Görüşme Hakkı) Davası TMK 323 2026
- Yabancı Eşle Boşanma, Çifte Vatandaşlık ve Velayet 2026
- Boşanmada Banka Hesapları, Yatırımlar ve Kripto Varlık Paylaşımı 2026
- İştirak Nafakası Hesaplama ve Uyarlama Davası 2026
- Yardım Nafakası Davası TMK 364 (Hısımlar Arası Nafaka) 2026
- Düğün Takıları (Ziynet) İade Davası: İspat ve Görevli Mahkeme 2026
- Velayetin Değiştirilmesi ve Çocuğun Üstün Yararı İlkesi 2026
- Mehir Senedi: Hukuki Niteliği ve İade Davası 2026
Hizmet Bölgeleri
İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa, Antalya başta olmak üzere Türkiye geneli aile ve boşanma uyuşmazlıkları için boşanma avukatı hizmeti sunulmaktadır. Şehir bazlı detay için İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa, Antalya rehberlerine bakınız.
Video Anlatım
Aile ve boşanma hukuku süreçleri için video anlatımlar: @av.bilalalyar YouTube kanalı.
Güncelleme tarihi: 17.04.2026 | Bu içerik 2026 mevzuat ve içtihat değişikliklerine göre güncel tutulmaktadır.
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- İstanbul Barosu
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
- Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)
Hazırlayan Avukat
Av. Bilal ALYAR
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde ilgili mevzuat çerçevesinde bilgilendirme alınması yararlı olabilir.