Mobbing, işyerinde sistematik ve sürekli yapılan psikolojik taciz uygulamasıdır. TBK 417 ve İK 77 işverenin işçiyi koruma borcunu düzenler. 2011’de başlayan Yargıtay içtihat süreci ile artık mobbing Türk iş hukukunda yerleşik bir kavramdır. Yargıtay içtihatlarımanevi tazminat ve fesih nedeni kabul eder.
Mobbing Tanımı ve Unsurları
En az 6 ay süreyle sistematik olarak tekrar eden, iş yerinde kişiyi aşağılayan, dışlayan ve işten uzaklaştırmayı amaçlayan davranış bütünü mobbing olarak kabul edilir. Tek seferlik taciz mobbing kabul edilmez; süreklilik şarttır.
Mobbing Davranış Örnekleri
Aşırı iş yükleme, kapasitesinin üstünde görev verme, önemli görevlerden mahrum bırakma, aşağılayıcı sözler, sözlü saldırılar, sürekli eleştiri, sosyal izolasyon, temel kaynaklardan yoksun bırakma, cinsel içerikli sözler tipik davranış kalıplarıdır.
İspat Yükü ve Deliller
İşçi mobbing iddiasını ispatla yükümlüdür ancak Yargıtay “makul olasılık” yeterliliğini benimser. E-posta yazışmaları, tanık anlatımları, hastane raporları, sağlık kurul raporları, iş performansı değişim kayıtları, çalışma saatleri dökümleri delil olarak kullanılır.
Haklı Nedenle Fesih ve Tazminat
Mobbing kanıtlandığında işçi İK 24/II kapsamında haklı fesih hakkı kazanır. Kıdem ve ihbar tazminatı haklıysa bu haklar doğar. Ayrıca TBK 58 gereği manevi tazminat, TBK 49 gereği maddi tazminat talep edilebilir. Hastane masrafları, tedavi giderleri ve gelir kaybı maddi zarar kapsamındadır.
İşverenin Sorumluluğu
Mobbingin taşeron veya üçüncü kişi değil doğrudan işveren veya yetkilisi tarafından yapılması gerekmez. Üst yönetim bilmemesi veya farkında olmaması savunma sayılmaz. İK 77 işverenin işçiyi koruma yükümlülüğünü ağırlaştırır.
Sıkça Sorulan Sorular
Mobbing davası nerede açılır?
İş Mahkemesinde açılır. Maddi-manevi tazminat ve kıdem-ihbar alacağı birlikte talep edilebilir.
Mobbing nasıl ispat edilir?
E-posta yazışmaları, tanık anlatımları, sağlık raporları, performans kayıtları delil olarak sunulur. Yargıtay “makul olasılık” yeterliliği arar.
Mobbing tazminatı miktarı ne kadardır?
Hakim takdiriyle belirlenir. Genelde 3-24 aylık ücret tutarı arasında manevi tazminat hükmedilir. Maddi zarar ayrıca ispatlanmalıdır.
Amirim bana bağırdı, mobbing midir?
Tek seferlik veya arızi olaylar mobbing değildir. En az 6 ay süreyle sistematik tekrar aranır.
Uzman İş Hukuku Avukatı Desteği
İstanbul Kartal Alyar Hukuk & Danışmanlık: +90 545 199 25 25
Yargıtay ve Emsal Kararlar — Mobbing
İçtihat Kaynakları: Mobbing alanındaki emsal kararlar T.C. Adalet Bakanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi içtihat arama motoru üzerinden araştırılmıştır. Yargıtay ilgili Ceza veya Hukuk Dairesi ve ilgili Genel Kurul kararları bu alanda yerleşik uygulama oluşturmuştur.
- Yargıtay 9HD-2024/4412 esas sayılı kararında Mobbing konusundaki hukuki ilkeler uygulanmıştır.
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu içtihatları-2023/1591 esas sayılı kararında Mobbing konusundaki hukuki ilkeler uygulanmıştır.
- Yargıtay 9HD-2023/3312 esas sayılı kararında Mobbing konusundaki hukuki ilkeler uygulanmıştır.
Video Anlatım
Mobbing konusunda detaylı video anlatım için @bilalalyar YouTube kanalını ziyaret edebilirsiniz.
Kaynak: T.C. Adalet Bakanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.adalet.gov.tr) — Yargıtay Karar Arama.