Uzlaşma Hukuku — VUK Ek Madde 1-11 Süreci
Uzlaşma kurumu, vergi ve cezalarda mükellef-idare arasında müzakere yoluyla anlaşma sağlayan yoldur. VUK Ek m.1-11 ve Yönetmelik çerçevesinde tarhiyat öncesi ve sonrası uzlaşma stratejisi bu rehberde işlenir.
Uzlaşma Kurumunun İşleyişi
VUK Ek m.1-11 uzlaşma kurumunu düzenler. Tarhiyat sonrası uzlaşma talebi tebliğden itibaren 30 gün içinde yapılır; tarhiyat öncesi uzlaşma ise rapor değerlendirme komisyonu sonrası talep edilebilir. Uzlaşma kapsamında vergi ziyaı cezası ile belirli tutarı aşan usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezaları görüşülür; vergi aslı uzlaşma konusu değildir; iştirak suçunda uzlaşma kapsamı dışıdır. Uzlaşma sağlanması hâlinde dava açılamaz; sağlanamaması hâlinde, dava açma süresi bitmişse veya 15 günden az kalmışsa uzlaşmanın vaki olmadığına dair tutanağın tebliğinden itibaren 15 gün içinde dava açılabilir (VUK Ek m.7). Uzlaşılan ceza, uzlaşma tutanağının tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir (VUK Ek m.8).Danıştay Kararı: Uzlaşmaya Varılan Vergi ve Ceza İçin Düzeltme-Şikâyet Yoluyla Dava Açılamaz
Danıştay 4. Dairesi, E.2016/15567 K.2020/5624 sayılı, 14.12.2020 tarihli kararında (oy birliği, bozma) kayıt dışı gayrimenkul alım-satımı iddiasıyla düzenlenen inceleme raporlarına dayanan 2009-2011 dönemi vergi ve cezalar için tarhiyat öncesi uzlaşmaya varan mükellefin, sonradan taşınmazların miras yoluyla intikal ettiğini ileri sürerek VUK m.116-124 düzeltme-şikâyet yoluna başvurup iade davası açmasını incelemiştir. Vergi mahkemesi “mükellefiyette hata” bulunduğu gerekçesiyle davayı kabul etmişti; Danıştay ise VUK Ek m.11 uyarınca tarhiyattan önce uzlaşmaya varılması hâlinde tutanakla tespit edilen hususlar hakkında dava açılamayacağını ve hiçbir mercie şikâyette bulunulamayacağını, düzeltme-şikâyet başvurusunun bu amir hükmü etkisiz kılacak bir yöntem olarak kullanılamayacağını belirterek kararı bozmuştur. Uygulama sonucu: uzlaşma tutanağı imzalandıktan sonra “vergi hatası” gerekçesiyle dahi geri dönüş yolu kapalıdır; uzlaşmaya gitmeden önce dava ve indirim seçeneklerinin karşılaştırılması gerekir.
Sıkça Sorulan Sorular
İlgili Hukuki Konular
Bilgilendirme: Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuk bürosu-müvekkil ilişkisi kurmaz. Somut bir hukuki sorununuz için doğrudan iletişime geçmeniz önerilir. Türkiye Barolar Birliği Meslek Kuralları gereği herhangi bir sonuç vaadi içermez.