Blokzincir Avukatı 2026: Hangi Uyuşmazlıkta Hangi Mahkeme, Hangi Delil

Blokzincir avukatı, zincir üstünde tutulan bir kaydın Türk hukukunda ne ifade ettiğini ve bu kayıttan doğan uyuşmazlığın hangi mahkemede, hangi delille çözüleceğini kurgulayan avukattır. 26/6/2024 kabul tarihli 7518 sayılı Kanun ile 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’na eklenen hükümlerden sonra kripto varlık hizmet sağlayıcıları Sermaye Piyasası Kurulu denetimine girdi; bu, uyuşmazlığın görevli mahkemesini ve tarafların ispat yükünü doğrudan değiştirdi. Bu sayfa doktrin anlatmaz, süreci anlatır: kime dava açılır, nereye başvurulur, elinizdeki kayıt delil sayılır mı.

Son güncelleme: 5 Eylül 2026. Bu güncellemede 7518 sayılı Kanun’un 6362 sayılı Kanun’a getirdiği hükümler, İstanbul ihtisas mahkemeleri uygulaması ve dört adet doğrulanmış mahkeme kararı işlendi.

Blokzincir avukatı ne iş yapar

Uygulamada “blokzincir avukatı” denince akla yalnız dolandırıcılık dosyaları geliyor. Oysa işin büyük kısmı dolandırıcılık değil. Bir kripto varlık hizmet sağlayıcısının kullanıcı sözleşmesini yazmak, bir şirketin token ihracının 6362 sayılı Kanun kapsamına girip girmediğini değerlendirmek, iki taraf arasındaki akıllı sözleşmenin Türk hukukunda hangi sözleşme tipine oturduğunu belirlemek, bir cüzdan adresine haciz konulup konulamayacağını tartışmak da bu alana girer.

Bu sayfayı, konunun teorisini anlatan blokzincir hukuku rehberimizden ayıran şey de bu: burada süreç var. Aşağıdaki her başlık, bir dosyada gerçekten sorulan soruya cevap verir.

Sık gelen dosya türleri

• Platform hesabına erişimin kesilmesi, para çekme talebinin karşılanmaması
• Cüzdanın ele geçirilmesi ve varlıkların üçüncü bir adrese aktarılması
• Kullanıcı sözleşmesindeki tahkim ve yetki şartının Türk hukukunda ileri sürülebilirliği
• Token ihracının izinsiz sermaye piyasası faaliyeti sayılıp sayılmayacağı
• Zincir üstü kayıtların icra takibinde ve ceza soruşturmasında kullanılması
• Miras, boşanma ve ortaklıktan ayrılma dosyalarında kripto varlığın tespiti ve paylaşımı

2024 düzenlemesi: kripto varlık hizmet sağlayıcıları SPK denetiminde

7518 sayılı Kanun (kabul tarihi 26/6/2024), 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’na kripto varlıklara ilişkin bir düzen getirdi. Kanunun 1. maddesiyle 6362 sayılı Kanun’un 3. maddesine eklenen (cc) bendinde kripto varlık hizmet sağlayıcısı; platformları, kripto varlık saklama hizmeti sağlayan kuruluşları ve ikincil düzenlemelerde belirlenecek diğer kuruluşları kapsayacak biçimde tanımlandı. (çç) bendinde ise kripto varlık saklama hizmeti ayrıca tanımlandı.

Uygulamada en çok işe yarayan hüküm 6362 sayılı Kanun’un 35. maddesinin yedinci fıkrasıdır. Bu fıkraya göre müşterilere ait nakit ve kripto varlıklar, hizmet sağlayıcının malvarlığından ayrıdır ve kayıtlar da bu ayrılığa uygun tutulur. Müşterilerin hizmet sağlayıcı nezdindeki varlıkları, hizmet sağlayıcının borçları nedeniyle haczedilemez; hizmet sağlayıcının malvarlığı da müşterilerin borçları için haczedilemez. Bir platform ödemelerini durdurduğunda ilk sorulacak soru budur: varlık ayrılığı fiilen sağlanmış mı, kayıtlar bunu gösteriyor mu.

Kanunun 99. maddesinin üçüncü fıkrası, hizmet sağlayıcının hukuka aykırı faaliyetlerinden ve nakit ödeme ya da kripto varlık teslim yükümlülüğünü yerine getirememesinden doğan zararlardan sorumlu olduğunu düzenler. Zarar hizmet sağlayıcıdan tahsil edilemezse ya da edilemeyeceği açıkça belliyse, hizmet sağlayıcı mensuplarının kusurlarına ve durumun gereklerine göre sorumluluğu gündeme gelir. Bu, dava dilekçesinde yalnız şirketi değil, yöneticileri de hasım göstermenin kanuni dayanağıdır.

Geçiş rejimi 6362 sayılı Kanun’un geçici 11. maddesinde düzenlendi: Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte faaliyette olanların, bir ay içinde Kurulca belirlenecek belgelerle başvurması öngörüldü. Lisanslama sürecinin ayrıntısı için SPK kripto varlık lisans başvurusu ve MASAK, vergi ve SPK rehberimize bakabilirsiniz.

Hangi mahkeme görevli, hangisi yetkili

Bu, dosyanın kaderini belirleyen ilk sorudur ve pratikte en çok zaman kaybettiren yerdir. İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 12.06.2024 tarihli kararında, kripto para platformuna karşı açılan itirazın iptali davasında dosyanın ihtisas mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. Mahkeme, Hâkimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesi’nin 25/11/2021 tarihli ve 1232 sayılı kararına dayanarak, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’ndan kaynaklanan ve asliye ticaret mahkemesinin görev alanına giren davalara İstanbul Adliyesi’nde 6, 7, 8 ve 9 numaralı Asliye Ticaret Mahkemelerinin bakacağını belirtmiştir.

Yani İstanbul’da kripto varlık hizmet sağlayıcısına karşı açılacak ticari dava, sıradan bir asliye ticaret mahkemesine değil, finans ihtisas mahkemelerine gider. Yanlış mahkemede açılan dava reddedilmez ama aylar kaybettirir.

Blokeyle karşılaşan okuyucu için ayrıntı: MASAK blokesinin kaldırılması ve yurt dışı borsada hesap blokesi.

Blokzincir kaydı delil sayılır mı

Evet, ama tek başına yetmez. HMK m.199, uyuşmazlık konusu vakıaları ispata elverişli elektronik ortamdaki verileri açıkça belge saymıştır. Bir işlem karması, blok yüksekliği veya cüzdan adresi bu tanıma girer. Sorun kaydın varlığında değil, kaydın kime bağlandığındadır: zincir bir adresi gösterir, kimliği göstermez.

Bu yüzden dosyada iki katman kurulur. Birinci katman zincir üstü katmandır: işlem karması, tarih, tutar, giriş ve çıkış adresleri, varsa köprü işlemleri. İkinci katman zincir dışı katmandır: platform kayıtları, kimlik doğrulama belgeleri, IP kayıtları, banka hareketleri, yazışmalar. Zincir dışı katman olmadan zincir üstü katman genellikle failin kimliğini vermez. Bu iki katmanın nasıl birleştirildiğini blokzincir analizi ve delil ile faillerin tespiti mümkün mü sayfalarında anlattık.

Ticari ilişkilerde TTK m.1525 de işe yarar: tarafların açıkça anlaşması şartıyla ihbar, ihtar ve itiraz gibi beyanlar elektronik ortamda yapılabilir ve kabul edilmişse hüküm ifade eder. Akıllı sözleşme mimarisinde bildirim mekanizması kurgularken bu hüküm dayanak alınır.

Akıllı sözleşme hukuken sözleşme midir

Akıllı sözleşme, kendi başına bir sözleşme tipi değildir. Türk hukukunda sözleşme, tarafların iradelerini karşılıklı ve birbirine uygun olarak açıklamasıyla kurulur; kodun yaptığı şey bu iradenin ifasını otomatikleştirmektir. Dolayısıyla asıl soru şudur: kodun arkasındaki hukuki ilişki hangi sözleşmedir, satım mı, eser mi, vekâlet mi, ödünç mü. Uyuşmazlıkta uygulanacak hükümler bu nitelendirmeye göre belirlenir.

Pratikte üç nokta sorun çıkarır. Birincisi, kod ile yazılı metin çeliştiğinde hangisinin esas alınacağı; sözleşmeye açık bir öncelik hükmü konulmazsa bu tartışma mahkemede çözülür. İkincisi, kodda hata olması hâlinde ifa imkânsızlığı mı yoksa ayıplı ifa mı bulunduğu. Üçüncüsü, işlemin geri alınamaz olmasının irade sakatlığı iddiasını nasıl etkilediği; zincirde geri dönüş yoksa talep aynen iade değil tazminat olarak kurulur.

Tokenizasyon: sermaye piyasası aracının kripto varlık olarak ihracı

Bu, 2024 düzenlemesinin en az konuşulan ama en önemli hükmüdür. 6362 sayılı Kanun’un 13. maddesine 7518 sayılı Kanun’un 2. maddesiyle eklenen cümlelere göre Kurul, sermaye piyasası araçlarının Merkezi Kayıt Kuruluşu tarafından izlenmesi yerine kripto varlık olarak ihracına ve kripto varlık hizmet sağlayıcılarının sunduğu elektronik ortamda kayden izlenmesine ilişkin esaslar belirleyebilir.

Aynı hükmün devamı uygulama açısından belirleyicidir: sermaye piyasası araçlarının kripto varlık olarak ihracı hâlinde hakların izlenmesinde, üçüncü kişilere karşı ileri sürülmesinde ve devrinde, bunların oluşturulup saklandığı elektronik ortamdaki kayıtlar esas alınır. Yani tokenize edilmiş bir hakta, hakkın kime ait olduğunu belirleyen şey zincir kaydıdır. Kurul, bu ortam ile MKK sistemi arasında entegrasyonu zorunlu tutabilir.

Bir şirket token ihraç etmeyi düşünüyorsa sorulacak ilk soru, ihraç edilen şeyin sermaye piyasası aracı olup olmadığıdır. Cevap evetse izinsiz halka arz ve izinsiz faaliyet hükümleri devreye girer. Kurumsal tarafta bu değerlendirmeyi şirketler hukuku ve şirket kuruluşu süreçleriyle birlikte yürütüyoruz.

Ceza boyutu ve yetkili savcılık

Kripto varlıkla işlenen aldatma fiilleri kural olarak TCK m.158/1-f kapsamında, bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle nitelikli dolandırıcılık olarak değerlendirilir. Yetki bakımından iki kural birlikte uygulanır.

Birincisi, Yargıtay’ın yerleşik kabulüne göre dolandırıcılık suçu, iradesi fesada uğratılan kişinin yatırdığı paranın fail tarafından çekildiği anda tamamlanır; suç yeri de menfaatin temin edildiği yerdir. Yargıtay 15. Ceza Dairesi 04.11.2019 tarihli kararında bu ölçütü uygulayarak, paranın çekildiği yer savcılığını yetkili kabul etmiştir.

İkincisi, 14.07.2021 tarihli ve 31541 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7331 sayılı Kanun’un 10. maddesiyle CMK’nın 12. maddesine eklenen altıncı fıkra uyarınca, bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının ya da banka veya kredi kartlarının araç olarak kullanılması suretiyle işlenen suçlarda mağdurun yerleşim yeri mahkemeleri de yetkilidir. Yargıtay 11. Ceza Dairesi 21.09.2021 tarihli kararında, bu hükmün usul kuralı olması nedeniyle derhal uygulanacağını belirtmiş ve hem menfaatin temin edildiği yerin hem de mağdurun yerleşim yerinin birlikte gözetilmesi gerektiğine hükmetmiştir.

Bunun pratik sonucu şudur: mağdur, İstanbul’da oturuyorsa şikâyetini İstanbul’da yapabilir, paranın çekildiği ili takip etmek zorunda değildir. Ayrıntı için İstanbul bilişim avukatı ve CMK 128/A kapsamında kripto varlığa el koyma sayfalarına bakınız.

Yaptırımlar tablosu

Süreler ve ilk 72 saatte yapılacaklar

Kripto dosyalarında zaman, delilin kendisidir. Varlık zincir üzerinde hareket ettikçe takip zorlaşır, borsa kayıtlarının saklama süresi işlemeye başlar.

Bu akışın mağdur tarafındaki ayrıntısı için kripto mağdur vekilliği, cüzdanı ele geçirilenler için cüzdanım hacklendi, para çekemeyenler için borsadan para çekemiyorum sayfalarımıza bakabilirsiniz.

Yargı kararları

Aşağıdaki kararların tamamı Adalet Bakanlığı UYAP Mevzuat ve İçtihat sisteminde açık kaynaktan doğrulanmıştır. Bağlantılar karar metnine gider.

Kripto uyuşmazlığında görevli mahkeme

İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi, kripto para platformuna karşı açılan itirazın iptali davasında, Hâkimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesi’nin 25/11/2021 tarihli ve 1232 sayılı ihtisas kararı uyarınca dosyanın İstanbul’da finans mahkemesi sıfatıyla bakan 6, 7, 8 ve 9 numaralı Asliye Ticaret Mahkemelerinden birine tevzi edilmesine karar vermiştir.

İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2024/227 E., 2024/452 K., 12.06.2024.
Karar metni (erişim: 5 Eylül 2026)

Kripto varlığın niteliği ve oltalamada platformun sorumluluğu

İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi, kullanıcının hesabından iradesi dışında kripto varlık çekilmesi iddiasıyla açılan tazminat davasında; öğretide kripto varlıkların TMK m.762’den hareketle taşınır eşya sayılabileceği görüşünü aktardıktan sonra, kullanıcının sosyal medyadaki bir bağlantıya tıklayarak sahte siteye yönlendiğini, kullanıcı adı, şifre ve doğrulama kodunu bizzat sahte siteye girdiğini tespit etmiştir. Mahkeme, zararın haksız fiilden kaynaklandığı, sözleşmeye aykırılık hükümlerinin uygulanamayacağı ve platform yönünden illiyet bağı kurulamadığı gerekçesiyle davayı reddetmiştir.

İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2025/680 E., 2026/115 K., 10.02.2026.
Karar metni (erişim: 5 Eylül 2026)

Bilişim suçlarında yetkili yer: mağdurun yerleşim yeri de yetkilidir

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 7331 sayılı Kanun’un 10. maddesiyle CMK m.12’ye eklenen altıncı fıkra uyarınca bilişim sistemlerinin araç olarak kullanıldığı suçlarda mağdurun yerleşim yeri mahkemelerinin de yetkili olduğunu, usul hükümlerinin derhal uygulanması gerektiğini belirterek, hem haksız menfaatin temin edildiği yerin hem de mağdurun yerleşim yerinin gözetilmemesini bozma sebebi saymıştır.

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 2021/34905 E., 2021/6867 K., 21.09.2021.
Karar metni (erişim: 5 Eylül 2026)

Dolandırıcılıkta suçun tamamlandığı an ve suç yeri

Yargıtay 15. Ceza Dairesi, dolandırıcılık suçunun iradesi fesada uğratılan kişinin yatırdığı paranın fail tarafından çekildiği anda tamamlanacağını, dolayısıyla suç yerinin menfaatin temin edildiği yer olduğunu kabul etmiş; paranın çekildiği yer savcılığının yetkili olduğunu belirterek aksi yöndeki kararı bozmuştur.

Yargıtay 15. Ceza Dairesi, 2019/6236 E., 2019/10639 K., 04.11.2019.
Karar metni (erişim: 5 Eylül 2026)

Sıkça sorulan sorular

Blokzincir avukatı ile kripto avukatı aynı şey mi?

Uygulamada aynı avukat her iki işi de yapar, ancak kapsam farklıdır. Kripto avukatı denince genellikle dolandırıcılık ve borsa uyuşmazlıkları anlaşılır. Blokzincir avukatlığı bunlara ek olarak token ihracı, akıllı sözleşme kurgusu, zincir üstü kayıtların delil olarak kullanılması ve kurumsal uyum konularını da kapsar.

Kripto varlık Türk hukukunda mal sayılıyor mu?

Kanunda açık bir nitelendirme yok. İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 10.02.2026 tarihli kararında öğretideki görüş aktarılarak, kripto varlıkların TMK m.762 çerçevesinde taşınır eşya sayılabileceği, cismanilik dışındaki unsurları taşıdıkları belirtilmiştir. 6362 sayılı Kanun ise kripto varlığı sermaye piyasası mevzuatı bakımından ayrı bir kategori olarak ele alır.

Cüzdan adresine haciz konulabilir mi?

Doğrudan bir adrese haciz koymak teknik olarak sonuç doğurmaz, çünkü özel anahtar borçludadır. Uygulamada yol, borçlunun bir kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdindeki hesabına haciz ihbarnamesi göndermektir. 6362 sayılı Kanun m.35/7 gereği müşteri varlıkları ayrı tutulduğundan, borçlunun kendi varlığı bu yolla bloke edilebilir.

Yurt dışındaki platforma Türkiye’de dava açabilir miyim?

Açabilirsiniz, ancak iki engel çıkar: kullanıcı sözleşmesindeki yabancı mahkeme veya tahkim şartı ile kararın yurt dışında icrası. Bu nedenle çoğu dosyada ceza soruşturması ve idari başvuru yolları, hukuk davasıyla eşzamanlı yürütülür.

İzinsiz token satmak suç mu?

İhraç edilen şey sermaye piyasası aracı niteliğindeyse izinsiz halka arz ve izinsiz faaliyet hükümleri gündeme gelir. İzin almadan kripto varlık hizmet sağlayıcılığı faaliyeti yürütmek ise 6362 sayılı Kanun m.109/A uyarınca 3 yıldan 5 yıla kadar hapis ve 5.000 günden 10.000 güne kadar adli para cezasını gerektirir.

Akıllı sözleşmede kod ile metin çelişirse hangisi geçerli?

Kanunda bir öncelik kuralı yoktur. Bu nedenle sözleşmeye açık bir öncelik hükmü konulmalıdır. Hüküm yoksa mahkeme, tarafların gerçek ve ortak iradesini araştırarak sonuca varır; kodun tek başına iradeyi ortaya koyduğu kabul edilmez.

Blokzincir kaydı tek başına ispat için yeter mi?

Yetmez. Kayıt, HMK m.199 uyarınca belgedir; ancak bir adresin belirli bir kişiye ait olduğunu göstermez. Kimlik bağlantısı platform kayıtları, kimlik doğrulama belgeleri, IP kayıtları ve banka hareketleriyle kurulur.

Hesabım donduruldu, önce hangi yola başvurmalıyım?

Önce dondurmanın kaynağını belirlemek gerekir. Platformun kendi risk politikası kaynaklıysa yazılı itiraz ve ardından ticari dava yolu izlenir. Adli veya idari bir talep kaynaklıysa dosyanın bulunduğu mercie başvurulur. Ayrıntı için hesap dondurma halinde yapılacaklar sayfamıza bakınız.

Kripto varlık miras ve boşanma dosyalarında nasıl tespit edilir?

Tespit iki koldan yürür: yerli hizmet sağlayıcılara müzekkere ile hesap sorgusu, ve banka hareketlerinden platforma yapılan transferlerin izi. Özel cüzdanda tutulan ve anahtarı paylaşılmamış varlıkların tespiti çoğu zaman mümkün olmaz.

Dava ne kadar sürer?

Süre uyuşmazlığın türüne ve bilirkişi incelemesine göre değişir. Ticari dosyalarda ilk derece yargılaması çoğunlukla bir ilâ iki yıl sürer; istinaf ve temyiz aşamalarıyla toplam süre üç yılı aşabilir. Ceza soruşturmalarında yurt dışı yazışması varsa süre uzar.

Avukatlık ücreti nasıl belirlenir?

Avukatlık Kanunu m.164 uyarınca ücret serbestçe kararlaştırılır, ancak Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nin altında olamaz ve dava değeri üzerinden belirlenen nispi ücret yüzde yirmi beşi aşamaz. Somut ücret dosyanın kapsamına ve harcanacak emeğe göre ilk görüşmede belirlenir.

Şirketim token çıkaracak, hangi aşamada avukata danışmalıyım?

Teknik tasarım tamamlanmadan önce. İhraç edilecek varlığın sermaye piyasası aracı sayılıp sayılmayacağı, tasarımın kendisiyle belirlenir; kod yazıldıktan sonra yapılan hukuki değerlendirme çoğu zaman baştan kurguyu değiştirmeyi gerektirir.

İlgili hizmet alanlarımız

• Blokzincir hukuku rehberi
• Kripto para hukuku İstanbul
• Dijital varlık hukuku
• SPK kripto varlık lisans başvurusu
• MASAK, vergi ve SPK rehberi
• MASAK hukuku
• MASAK blokesinin kaldırılması
• Merkezi borsa (CEX) hukuku
• Yurt dışı borsa kaynaklı uyuşmazlıklar
• Yurt dışı borsada hesap blokesi
• Borsadan para çekemiyorum
• Hesap dondurma halinde yapılacaklar
• Cüzdanım hacklendi
• CMK 128/A kripto varlığa el koyma
• Kripto mağdur vekilliği
• Faillerin tespiti mümkün mü
• Blokzincir analizi ve delil
• P2P işlemleri ve vergilendirme
• NFT ve fikri mülkiyet
• Bilişim hukuku yargı kararları
• İstanbul bilişim avukatı
• Yapay zekâ hukuku
• Şirketler hukuku
• Limited şirket kuruluşu

Resmî kaynaklar

• 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu
• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
• 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu
• 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu
• 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun
• UYAP Mevzuat ve İçtihat

Hazırlayan

Av. Bilal ALYAR, İstanbul Barosu Sicil No 54965. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Kripto varlık, bilişim ve şirketler hukuku alanlarında dava takibi ve danışmanlık yürütmektedir.