FATF Kara Liste Ülkelerle Kripto İşlem Yasağı 2026

Av. Bilal ALYAR bilalalyar.av.tr

FATF kara listesindeki ülkeler (son dönemde İran, Kuzey Kore ve Myanmar) FATF genel kurul toplantılarında güncellenir; güncel liste FATF’ın resmî internet sitesinden kontrol edilmelidir.

Türk Hukuku Yansımaları

5549 sayılı MASAK Kanunu ve ilgili yönetmelikler bu ülkelerle yapılan işlemlere ek müşteri durum tespiti (EDD) ve şüpheli işlem bildirim yükümlülüğü getirir.

Yaptırım Riski (Sanctions)

OFAC, AB ve BM yaptırımlarına aykırı kripto transferleri uluslararası bankacılık erişiminin kaybına ve cezai sorumluluğa yol açabilir.

Kullanıcı Sorumluluğu

Bireysel kullanıcı yaptırım altındaki kişi/kuruluş ile bilerek işlem yaparsa, işlemin niteliğine göre TCK m.282 (aklama) ve 6415 sayılı Kanun (terörün finansmanı) kapsamındaki suçlar gündeme gelebilir.

Borsa Tarafı Önlemler

Türk KVHS’ler IP, KYC ve cüzdan analizi (chain analysis) ile yaptırım uyumlu işlem yönetimi yapmak zorundadır.

Sıkça Sorulan Sorular

İran cüzdanına kripto gönderimi suç mudur?

Yaptırım kapsamındaki kişi/kuruluşa bilerek gönderim ciddi yaptırım ve TCK suçlarına yol açabilir.

Bilmeden yaptırımlı adrese gönderdim, ne yapmalıyım?

İşlem kayıtları saklanmalı ve gecikmeden bir avukatla görüşülmelidir; şüpheli işlem bildirimi yükümlü kuruluşlara aittir.

Borsa otomatik bloke yapıyor mu?

Lisanslı KVHS’ler yaptırım listelerini chain analysis araçlarıyla kontrol eder ve bloke uygular.

Kara liste güncellemeleri nereden takip edilir?

FATF resmi sitesi (fatf-gafi.org) ve MASAK duyuruları üzerinden takip edilebilir.

VPN ile yaptırım atlatmak suç mudur?

VPN kullanımı tek başına suç oluşturmaz; yaptırım listelerine aykırı işlemin hukuki sonucu işlemin niteliğine ve uygulanacak mevzuata göre ayrıca değerlendirilir.

📚 İlgili Yüksek Yargı Emsalleri

• 94 Karar Merkezi Kütüphanesi →

🗺️ Pratik Hukuki Yol Haritası (Adım Adım)

kripto hukuk konusunda karşılaşılan uyuşmazlıklarda izlenmesi gereken hukuki süreç, delillendirme önceliği ve zamanaşımı riski açısından dikkatli bir planlama gerektirir. Aşağıdaki adımlar, mevzuat ve Yargıtay içtihat çizgisi doğrultusunda pratik bir yol haritasıdır.

1. Delil tespiti: Borsa/cüzdan işlem ekran görüntüleri, TX hash, IP kayıtları ve e-posta/SMS yazışmalarının noter onayı ile veya HMK m.400 uyarınca delil tespiti talebiyle koruma altına alınması gerekir.
2. Şikâyet/başvuru: Yetkili makama (Cumhuriyet başsavcılığı, Tüketici Hakem Heyeti veya ilgili mahkeme) usulüne uygun, süreler gözetilerek başvuru yapılması kritik önemdedir.
3. Bilirkişi raporu: Kripto işlemlerinde blokzincir analizi yapan uzman bilirkişiden rapor alınması, delil değerlendirmesi açısından önem taşır.
4. Tedbir talebi: İhtiyati tedbir veya ihtiyati haciz kararı ile tasarrufun engellenmesi, hak kaybının önüne geçer.
5. Esas davanın açılması: Görevli ve yetkili mahkemede esas talep (iade, tazminat, ceza şikâyeti) ile davanın yürütülmesi.

⏱️ Zamanaşımı ve Hak Kaybı Riskleri

kripto hukuk davalarında en sık karşılaşılan hak kayıpları; TCK/TBK’daki zamanaşımı sürelerinin kaçırılması, delil kaybı (borsa log retention’ın sona ermesi), ve ihtiyati tedbir talebinin geciktirilmesi sonucu varlıkların üçüncü kişilere transferidir. Özellikle sınır ötesi (offshore) borsalarda delil elde etme süresi sınırlıdır.

• Ceza şikâyeti → 8 yıl (TCK 66 basit dolandırıcılık), 15 yıl (nitelikli)
• Tazminat davası → 2 yıl öğrenme + 10 yıl mutlak (TBK 72)
• Vergi tarhiyatı → 5 yıl (VUK 114)
• Borsa işlem kayıtlarının saklama süresi platforma ve sözleşmeye göre değişir; kayıtların gecikmeden talep edilmesi gerekir.

⚖️ Yüksek Yargı İçtihat Çizgisi

Konuya ilişkin Yargıtay ve Danıştay kararları ayrı bir sayfada derlenmiştir; her kararın resmî karar metninden ayrıca doğrulanması önerilir. Derlemeye aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir:

• 📚 Kripto İçtihat Kütüphanesi (94 Karar) — Yargıtay ve Danıştay’ın kripto alanındaki tüm emsal kararları

❓ Sık Sorulan Sorular

Bilişim veya kripto hukuku alanında dava, şikâyet veya mağdur haklarına ilişkin süreçlerle karşılaşan kişilerin yetkili bir avukata başvurarak süre kaçırmadan destek almaları önerilir.