FATF (Financial Action Task Force / Mali Eylem Görev Gücü), küresel kara para aklama ve terörün finansmanı ile mücadele standartlarını belirler. Türkiye 2021-2024 döneminde gri listede yer almış, 2024’te listeden çıkmıştır. Bu değişikliğin kripto sektörüne yansımalarını inceliyoruz.
FATF ve Travel Rule
FATF’in 16. Tavsiyesi (Travel Rule), kripto transferlerinde gönderici ve alıcı bilgisinin paylaşılmasını öngörür. Türkiye 7518 sayılı Kanun ile bu kuralı iç hukuka aktarmıştır.
Gri Listeden Çıkış Sonrası
Türkiye’nin 2024 gri listeden çıkışı, uluslararası bankacılık erişimini ve KVHS’lerin global ortaklıklarını kolaylaştırmıştır.
MASAK ve FATF Uyumu
5549 sayılı MASAK Kanunu ve ilgili yönetmelikler FATF standartlarıyla uyumlu hâle getirilmiştir. Şüpheli işlem bildirim eşikleri ve raporlama sıkılaştırılmıştır.
KVHS Uyumluluk Yükümlülükleri
Türk KVHS’ler artık FATF uyumlu KYC, müşteri durum tespiti (CDD) ve Travel Rule uygulamaları yapmak zorundadır.
Sınır Ötesi Transferlerde Etki
Türk kullanıcıların yurt dışı borsalarla işlemlerinde FATF uyumlu kimlik ve fon kaynağı belgesi talepleri artmıştır.
Sıkça Sorulan Sorular
Türkiye FATF gri listede mi?
Hayır, Türkiye 2024 yılında gri listeden çıkarılmıştır.
Travel Rule ne zaman zorunlu oldu?
Türkiye’de 7518 sayılı Kanun (02.07.2024 RG) ile Travel Rule benzeri bilgi paylaşımı yükümlülüğü getirilmiştir.
FATF kara liste ile gri liste farkı?
Kara liste tam ambargo benzeri yaptırımlar getirir; gri liste ise artırılmış izleme ve tavsiyeler içerir.
FATF uyumsuzluğunun KVHS’ye etkisi?
İdari para cezası, lisans iptali ve banka hesabı kapatma riski doğurabilir.
Bireysel kullanıcı FATF kurallarına tabi mi?
Doğrudan değil, ancak işlem yaptığı KVHS üzerinden dolaylı olarak etkilenir.
📚 İlgili Rehberler
📖 Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi
- Sermaye Piyasası Kurulu
- MASAK
- Yargıtay Karar Arama
- İstanbul Barosu
- Türkiye Barolar Birliği
👤 Hazırlayan
Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil No: 54965
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve ceza hukuku alanlarında çalışmaktadır.
⚖️ Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olaylar için iletişim sayfasından danışma talep edebilirsiniz.
📚 İlgili Yüksek Yargı Emsalleri
- Yargıtay CGK 2020/281 E. Sanal Para Emsali
- Yargıtay HGK 2024/365 E. Kripto Emsali
- 94 Karar Merkezi Kütüphanesi →
🗺️ Pratik Hukuki Yol Haritası (Adım Adım)
kripto hukuk konusunda karşılaşılan uyuşmazlıklarda izlenmesi gereken hukuki süreç, delillendirme önceliği ve zamanaşımı riski açısından dikkatli bir planlama gerektirir. Aşağıdaki adımlar, mevzuat ve Yargıtay içtihat çizgisi doğrultusunda pratik bir yol haritasıdır.
- Delil tespiti: Borsa/cüzdan işlem ekran görüntüleri, TX hash, IP kayıtları ve e-posta/SMS yazışmalarının noter onayı ile veya HMK 240 çerçevesinde delil tespit davasıyla koruma altına alınması gerekir.
- Şikâyet/başvuru: Yetkili makama (MASAK, CBS, Tüketici Hakem Heyeti veya ilgili mahkeme) usulüne uygun, zamanaşımı süreleri gözetilerek başvuru yapılması kritik önemdedir.
- Bilirkişi raporu: Yargıtay’ın yerleşik içtihadı gereği kripto işlemlerinde blokzincir analizi yapan uzman bilirkişi raporu alınması delil değeri açısından belirleyicidir.
- Tedbir talebi: İhtiyati tedbir veya ihtiyati haciz kararı ile tasarrufun engellenmesi, hak kaybının önüne geçer.
- Esas davanın açılması: Görevli ve yetkili mahkemede esas talep (iade, tazminat, ceza şikâyeti) ile davanın yürütülmesi.
⏱️ Zamanaşımı ve Hak Kaybı Riskleri
kripto hukuk davalarında en sık karşılaşılan hak kayıpları; TCK/TBK’daki zamanaşımı sürelerinin kaçırılması, delil kaybı (borsa log retention’ın sona ermesi), ve ihtiyati tedbir talebinin geciktirilmesi sonucu varlıkların üçüncü kişilere transferidir. Özellikle sınır ötesi (offshore) borsalarda delil elde etme süresi sınırlıdır.
- Ceza şikâyeti → 8 yıl (TCK 66 basit dolandırıcılık), 15 yıl (nitelikli)
- Tazminat davası → 2 yıl öğrenme + 10 yıl mutlak (TBK 72)
- Vergi tarhiyatı → 5 yıl (VUK 114)
- Borsa işlem logu → genellikle 10 yıl, ancak offshore borsalarda 2-5 yıla düşebilir
⚖️ Yüksek Yargı İçtihat Çizgisi
kripto hukuk alanında Yargıtay’ın vermiş olduğu kararlardan özellikle iki tanesi köşe emsal niteliğindedir. Detaylı analizler ilgili sayfalarımızda yer almakta, tüm içtihat kütüphanesi ise tek sayfada toplanmıştır:
- 📚 Kripto İçtihat Kütüphanesi (94 Karar) — Yargıtay ve Danıştay’ın kripto alanındaki tüm emsal kararları
- ⚖️ HGK 2024/365 E. — Köşe Emsal Analizi
- ⚖️ CGK 2020/281 E. — Ceza Genel Kurulu Emsali
❓ Sık Sorulan Sorular
kripto hukuk konusunda süreç ne kadar sürer?
Blokzincir üzerinde işlem iz sürülebilir mi?
Yurt dışı borsaya karşı Türkiye’de dava açılabilir mi?
Avukatlık ücreti nasıl belirlenir?
Hangi mahkeme görevlidir?
Emsal Yargıtay Kararları — Kripto Para Hukuku
7518 sayılı Kanun ile 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’na eklenen değişiklikler sonrasında kripto varlıklar müstakil bir hukuki rejime kavuşmuştur. MASAK uyumu, SPK lisansı, cüzdan takibi ve mağdur hakları Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 2024/365 E. sayılı emsal kararı ile birlikte değerlendirilmektedir.
- Yargıtay 2. HD, 2025/15 E., 2025/7108 K., 10.09.2025 — UYAP İçtihat Bilgi Bankası Kararı
- Yargıtay 11. CD, 2025/549 E., 2025/10818 K., 08.09.2025 — UYAP İçtihat Bilgi Bankası Kararı
- Yargıtay 11. HD, 2024/6765 E., 2025/4540 K., 25.06.2025 — UYAP İçtihat Bilgi Bankası Kararı
- Yargıtay 11. CD, 2025/4373 E., 2026/1903 K., 23.02.2026 — UYAP İçtihat Bilgi Bankası Kararı
- Yargıtay 11. CD, 2025/4543 E., 2026/1074 K., 02.02.2026 — UYAP İçtihat Bilgi Bankası Kararı
- Yargıtay 11. HD, 2025/3033 E., 2026/141 K., 14.01.2026 — UYAP İçtihat Bilgi Bankası Kararı
Yukarıdaki kararlar genel bilgilendirme amacıyla derlenmiş olup somut olaylarda sonuç; eylemin niteliği, delil değerlendirmesi, hukuka uygunluk koşulları ve süreler gibi pek çok unsura göre değişebilmektedir. Bilişim veya kripto hukuku alanında dava, şikâyet veya mağdur haklarına ilişkin süreçlerle karşılaşan kişilerin yetkili bir avukata başvurarak süre kaçırmadan destek almaları önerilir.