Reşit olmayan kişilerin kripto borsa hesabı açması yasaktır; ancak ebeveyn aracılığıyla işlem veya kayıtsız işlem riskleri vardır. Ebeveyn sorumluluğu 4721 sayılı TMK çerçevesinde değerlendirilir.
Reşit Olma Şartı
Lisanslı KVHS’ler 18 yaş altı kullanıcıyı reddetmek zorundadır; sahte KYC suç oluşturur.
Ebeveyn Cüzdan Yönetimi
Ebeveyn çocuk adına yatırım yapabilir; ancak yatırım çocuğun mülkiyetine girer ve TMK velayet hükümleri uygulanır.
Çocuk Mülkiyetinin Korunması
4721 sayılı TMK 352. madde çocuğun malvarlığının korunması ve denetimi velinin görevidir.
Reşit Olunca Devir
18 yaşını dolduran çocuk varlığı kendi adına devralır; ebeveyn hesabı kapatmalıdır.
Cezai Sorumluluk
Çocuğun kullandığı yetişkin hesabıyla suç işlenirse hesap sahibi sorumlu tutulur.
Sıkça Sorulan Sorular
18 yaş altı kripto hesap açabilir mi?
Hayır, lisanslı KVHS’lerde reddedilir.
Ebeveyn çocuk adına yatırım yapabilir mi?
Evet, ancak varlık çocuğun mülkiyetine girer.
Çocuk reşit olunca varlık nasıl devredilir?
Hesabın çocuğun adına devri veya satılarak TL transferi yapılır.
Çocuk hesap kullanırsa ebeveyn cezalı mı?
Hesap sahibi yetişkin sorumluluk taşır.
Sahte KYC ile çocuk hesap açma cezası?
TCK 204 (resmi belgede sahtecilik) ve KYC ihlali yaptırımları gündeme gelir.
📚 İlgili Rehberler
📖 Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi
- Sermaye Piyasası Kurulu
- MASAK
- Yargıtay Karar Arama
- İstanbul Barosu
- Türkiye Barolar Birliği
👤 Hazırlayan
Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil No: 54965
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve ceza hukuku alanlarında çalışmaktadır.
⚖️ Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olaylar için iletişim sayfasından danışma talep edebilirsiniz.
📚 İlgili Yüksek Yargı Emsalleri
- Yargıtay CGK 2020/281 E. Sanal Para Emsali
- Yargıtay HGK 2024/365 E. Kripto Emsali
- 94 Karar Merkezi Kütüphanesi →
🗺️ Pratik Hukuki Yol Haritası (Adım Adım)
kripto hukuk konusunda karşılaşılan uyuşmazlıklarda izlenmesi gereken hukuki süreç, delillendirme önceliği ve zamanaşımı riski açısından dikkatli bir planlama gerektirir. Aşağıdaki adımlar, mevzuat ve Yargıtay içtihat çizgisi doğrultusunda pratik bir yol haritasıdır.
- Delil tespiti: Borsa/cüzdan işlem ekran görüntüleri, TX hash, IP kayıtları ve e-posta/SMS yazışmalarının noter onayı ile veya HMK 240 çerçevesinde delil tespit davasıyla koruma altına alınması gerekir.
- Şikâyet/başvuru: Yetkili makama (MASAK, CBS, Tüketici Hakem Heyeti veya ilgili mahkeme) usulüne uygun, zamanaşımı süreleri gözetilerek başvuru yapılması kritik önemdedir.
- Bilirkişi raporu: Yargıtay’ın yerleşik içtihadı gereği kripto işlemlerinde blokzincir analizi yapan uzman bilirkişi raporu alınması delil değeri açısından belirleyicidir.
- Tedbir talebi: İhtiyati tedbir veya ihtiyati haciz kararı ile tasarrufun engellenmesi, hak kaybının önüne geçer.
- Esas davanın açılması: Görevli ve yetkili mahkemede esas talep (iade, tazminat, ceza şikâyeti) ile davanın yürütülmesi.
⏱️ Zamanaşımı ve Hak Kaybı Riskleri
kripto hukuk davalarında en sık karşılaşılan hak kayıpları; TCK/TBK’daki zamanaşımı sürelerinin kaçırılması, delil kaybı (borsa log retention’ın sona ermesi), ve ihtiyati tedbir talebinin geciktirilmesi sonucu varlıkların üçüncü kişilere transferidir. Özellikle sınır ötesi (offshore) borsalarda delil elde etme süresi sınırlıdır.
- Ceza şikâyeti → 8 yıl (TCK 66 basit dolandırıcılık), 15 yıl (nitelikli)
- Tazminat davası → 2 yıl öğrenme + 10 yıl mutlak (TBK 72)
- Vergi tarhiyatı → 5 yıl (VUK 114)
- Borsa işlem logu → genellikle 10 yıl, ancak offshore borsalarda 2-5 yıla düşebilir
⚖️ Yüksek Yargı İçtihat Çizgisi
kripto hukuk alanında Yargıtay’ın vermiş olduğu kararlardan özellikle iki tanesi köşe emsal niteliğindedir. Detaylı analizler ilgili sayfalarımızda yer almakta, tüm içtihat kütüphanesi ise tek sayfada toplanmıştır:
- 📚 Kripto İçtihat Kütüphanesi (94 Karar) — Yargıtay ve Danıştay’ın kripto alanındaki tüm emsal kararları
- ⚖️ HGK 2024/365 E. — Köşe Emsal Analizi
- ⚖️ CGK 2020/281 E. — Ceza Genel Kurulu Emsali
