Aracın haczedilmezliği ve itiraz için Hacze İtiraz ve Haczedilmezlik İddiası Rehberi yazımıza bakabilirsiniz.
Araç Haczi Rehberi 2026 | Sicil, Yakalama, Muhafaza
Araç haczi, borçlunun trafik siciline kayıtlı motorlu taşıtı üzerine 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu çerçevesinde konulan bir tedbir ve satış hazırlığıdır; tek araca sahip olmak, kural olarak aracı haciz dışında bırakmaz.
- Üç tür haciz vardır: kaydi haciz (trafik siciline şerh, araç kullanılmaya devam eder), fiili haciz (araç fiilen alınıp yediemin otoparkında tutulur) ve ihtiyati haciz (takipten önceki geçici koruma).
- Araçlar bakımından başlıca haczedilmezlik hâlleri İİK m.82/1-4 (küçük nakliye erbabının geçimini sağlayan ve borçlu çiftçinin zaruri nakil vasıtaları) ve m.82/1-2’dir (bedenî çalışmaya dayalı mesleğin sürdürülmesi için gerekli eşya); sıradan aile otomobili sırf tek araç olduğu için korunmaz. Kıymeti fazla olan malda kanundaki satış ve bedel bırakma kuralı saklıdır.
- Meslek aracı istisnasına dayanmak için ticari plaka, meslek belgesi gibi somut delillerle icra dairesine ispat gerekir.
- Borçluya ait olduğu ileri sürülen ve üçüncü kişinin elinde bulunan araç da İİK m.85 uyarınca haczedilebilir. Üçüncü kişi araç üzerinde mülkiyet veya başka bir ayni hak iddia ederse İİK m.99 usulü dikkate alınır.
Araç haczi; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu çerçevesinde borçlunun trafik siciline kayıtlı motorlu taşıtı üzerine konulan bir tedbir ve satış hazırlığıdır. Araca fiilen el koyma ve otoparka çekme ile sicile kayıt yoluyla uygulanan şerh haczi farklı sonuçlar doğurur.
Araç hacziyle ilgili sorunuz için bizi arayın veya WhatsApp’tan yazın.
Araç Haczinin Türleri
- Kaydi haciz (şerh): Trafik tescil kaydına icra şerhi düşürülür; araç sahibi kullanmaya devam eder ancak devir ve rehin işlemleri yapılamaz.
- Fiili haciz (çekilerek muhafaza altına alma): Aracın fiilen alınarak yediemin otoparkında tutulması.
- İhtiyati haciz (İİK m.257): Rehinle temin edilmemiş para alacağı için kanundaki vade ve diğer koşullarla istenebilen geçici koruma. HMK m.389 ise ihtiyati tedbire ilişkindir.
Yasal Dayanak
İİK m.85, borçlunun haczedilebilen taşınır ve taşınmaz malları ile alacak ve haklarının haczini düzenler. Motorlu araçların satış, devir ve tescil işlemlerinde ayrıca 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.20 uygulanır.
Tek Aracım Haczedilir mi?
Evet, kural olarak tek araç sahibi olmak, o aracı haciz dışında bırakmaz. İİK m.82’de sayılan haczedilmeyen mallar listesinde, borçlunun evi için istisna varken (m.82/12 – “borçlunun haline münasip evi”), kişisel/aile kullanımına ait bir binek araç için böyle genel bir koruma yoktur.
Araç bakımından istisna, İİK m.82/1-4 ve m.82/1-2’de dar bir çerçevede düzenlenmiştir: “arabacı, kayıkçı, hamal gibi küçük nakliye erbabının geçimlerini temin eden nakil vasıtaları” haczedilemez. Yani araç, borçlunun mesleğini icra etmek için zorunlu bir çalışma aracı ise (örneğin taksi şoförünün taksisi, kurye motosikleti) haczedilmezlik istisnası gündeme gelebilir — sırf günlük ulaşım için kullanılan bir aile otomobili bu kapsama girmez.
Bu nedenle “elimde tek araba var, haczedemezler” varsayımı çoğu durumda yanlıştır; icra müdürü aracı haczedip satabilir. Meslek aracı istisnasına dayanılacaksa, bu iddia icra dairesine somut delillerle (ticari plaka, meslek belgesi, gelir kaynağının o araca bağlı olduğunu gösteren belgeler vb.) ispatlanmalıdır.
Üçüncü Kişi Elinde Araç Olması
Borçluya ait olduğu ileri sürülen araç üçüncü kişinin elinde haczedilir ve üçüncü kişi mülkiyet veya başka bir ayni hak iddia ederse İİK m.99 usulü uygulanır. İcra müdürü, üçüncü kişi aleyhine icra mahkemesinde istihkak davası açması için alacaklıya yedi gün süre verir. Süresinde dava açılmazsa üçüncü kişinin iddiası kabul edilmiş sayılır.
Satış Süreci
İİK m.106 kapsamında taşınırlarda satış talep süresi, hacizden itibaren bir yıldır. Süresi içinde satış talep edilmezse haciz düşer. Araç satışı açık artırma ile yapılır; ilan ve artırmaya ilişkin bilgiler elektronik satış portalında yer alır. Kıymet takdirine karşı 7 gün içinde icra mahkemesine şikayet yolu açıktır.
Araç Değer Kaybı ve Muhafaza Sorumluluğu
Yediemin otoparkında bekleyen araçta oluşan hasar ve değer kaybından kimin sorumlu olacağı, somut muhafaza işlemine göre değerlendirilir. Haczedilen araçlar Adalet Bakanlığınca yetkilendirilen lisanslı yediemin depolarında muhafaza edilir; bu depoların mallar için muhtemel rizikolara karşı sigorta yaptırması zorunludur (İİK m.88). Uygulamada kaydi haciz tercihi hem alacaklı hem borçlu açısından daha uygundur.
İtiraz ve Şikayet Yolları
- İİK m.16 şikayet: İşlemin hukuka aykırılığı, süreye aykırılık.
- İstihkak iddiası ve davası (İİK m.96–99): İzlenecek yol, malın kimin elinde olduğuna göre değişir.
- Kıymet takdirine şikayet: Raporun tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine yapılır; şikâyet tarihinden itibaren yedi gün içinde gerekli masraf ve ücret mahkeme veznesine yatırılmazsa şikâyet başka işleme gerek kalmaksızın kesin olarak reddedilir (İİK m.128/a).
- İhale feshi davası (İİK m.134): Satış isteyen alacaklı, borçlu, resî sicilde kayıtlı ilgililer ve pey sürerek ihaleye katılanlar ihale tarihinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesinden isteyebilir; talep nispi harca tabidir, alacaklı, borçlu ve sicildeki ilgililer dışında kalanlar ayrıca ihale bedelinin yüzde beşi oranında teminat göstermek zorundadır.
Araç Rehinli ise
Finansman kredisi nedeniyle üzerinde rehin bulunan araca haciz konulabilir; ancak rehin hakkının sicildeki durumu ile alacaklının seçtiği takip yolu (İİK m.45) satış bedelindeki sırayı etkiler; bu, somut dosyada incelenmelidir. Borçlu leasing ile kullanıyorsa araç esasen kiralayanın mülkiyetinde olduğundan borçlunun malvarlığı dışındadır.
Araç Haczi Ne Zaman Düşer? (İİK m.106 – m.110)
Araç haczinde en çok sorulan soru, haczin ve yakalama şerhinin ne kadar süreyle ayakta kalacağıdır. Kural İİK m.106’dadır: alacaklı veya borçlu, hacizden itibaren bir yıl içinde haczolunan malın satışını isteyebilir. Bu süre 24/11/2021 tarihli 7343 sayılı Kanun ile değiştirilmiştir; taşınırlar için eskiden uygulanan altı aylık süreye dayanan bilgiler güncel değildir.
Araçlara özgü kural: üç talep birlikte yapılmak zorunda
Sicile kayıtlı motorlu kara araçları için İİK m.106 ayrı bir zorunluluk getirir: muhafaza, kıymet takdiri ve satış talebinin birlikte yapılması ve bunlara ilişkin giderlerin tamamının birlikte ve peşin yatırılması gerekir. Bu giderler yatırılmazsa satış talebi vaki olmamış sayılır; yani bir yıllık süre durmaz, işlemeye devam eder.
Peşin yatırılan meblağ satış işlemleri sırasında yetersiz kalırsa icra müdürü satış isteyene on beş günlük süre verir; eksik tamamlanmazsa yine satış talebi vaki olmamış sayılır. Bir yıl içinde satışı istenip de artırma sonucu satılamayan mal bakımından ise süre, satış isteyen alacaklı yönünden bir yıl daha uzar.
Süre geçerse ne olur? Yakalama şerhi kendiliğinden silinmez
İİK m.110 uyarınca bir malın satılması kanuni müddet içinde istenmez veya talep geri alınıp da süresinde yenilenmezse o mal üzerindeki haciz kalkar. Satış talebi yalnızca bir defa geri alınabilir.
Ancak trafik sicilindeki şerh otomatik düşmez. Kanun bunun için ayrı bir usul öngörür: haczedilen resmî sicile kayıtlı mallarda, icra dairesiyle yapılacak yazışmalar sonucunda haczin kalktığı tespit edilirse, sicili tutan idare tarafından haciz şerhi terkin edilir ve işlem ilgili icra dairesine bildirilir. Bu nedenle süre geçmiş olsa bile araç sahibinin icra dosyasına başvurup haczin düştüğünü tespit ettirmesi ve terkin yazısının trafiğe gönderilmesini sağlaması gerekir.
Son olarak İİK m.110’un gözden kaçan fıkrası: haczin kalkmasına sebebiyet veren alacaklı, o mala yönelik haczin konulması ve muhafazası gibi tüm giderlerden sorumlu olur. Araç yediemin otoparkında bekletilip sonra haciz düşmüşse, otopark ücretinin kimden isteneceği tartışmasında bu hükme dayanılır.
Yakalama Kararı Ne Zaman Çıkar, Nasıl Kaldırılır?
Kanunda yakalama kararının belirli bir süre içinde çıkacağına dair bir hüküm yoktur; alacaklının veya icra müdürünün talebiyle her zaman istenebilir ve kaldırılıncaya kadar yürürlükte kalır. Kolluk kuvvetleri tarafından yakalanan araç, en geç üç iş günü içinde en yakın icra müdürlüğüne teslim edilir; teslim alan icra müdürlüğü, yakalamayı isteyen icra müdürlüğüne durumu bildirir (İİK m.88). İhtiyati haciz aşamasında, yani takip veya dava henüz kesinleşmeden konulan yakalama şerhi ise farklı değerlendirilir: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi, 12.06.2025 tarihli, E.2025/861, K.2025/604 sayılı (kesin) kararında, ihtiyati haciz kesin/icrai hacze dönüşmeden araca yakalama şerhi konulmasının usul ve kanuna aykırı olduğuna hükmetmiştir. Yakalamanın kaldırılması için borcun ödenmesi veya teminat gösterilmesi ya da işlemin usulsüz olduğu gerekçesiyle icra mahkemesine şikâyet (İİK m.16, yedi gün) yolları izlenebilir.
Mevzuat metni: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu.
Önemli Süreler
| İşlem | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Satış talebi (taşınır) | 1 yıl | İİK m.106 |
| Şikayet | 7 gün | İİK m.16 |
| İstihkak iddiası / davası | İddia: haczi öğrenmeden itibaren 7 gün. Borçlu elindeki malda üçüncü kişinin davası: icra mahkemesi kararının tefhim/tebliğinden itibaren 7 gün. Üçüncü kişi elindeki malda alacaklının davası: icra müdürünün verdiği 7 gün. | İİK m.96, 97, 99 |
| İhale feshi | 7 gün | İİK m.134 |
Sık Sorulan Sorular
Aracım çekildi, geri almak mümkün mü?
Borcun ödenmesi veya teminat verilmesi halinde haciz kaldırılabilir. Usul hatası varsa İİK m.16 şikayetiyle itiraz yolu açıktır.
Üzerinde kredi borcu olan araç haczedilebilir mi?
Evet; rehin ve haczin sırası ile takip yolu incelenerek satış bedeli paylaştırılır.
Araç benim üstüme kayıtlı değil ama kullanıyorum, haczedilir mi?
Trafik sicilindeki kayıt ve mülkiyeti gösteren belgeler birlikte değerlendirilir; üçüncü kişinin mülkiyet iddiası istihkak yoluyla ileri sürülür (İİK m.96-99). İstihkak iddiası gündeme gelebilir.
Rehinli Araca Yakalama Konulur mu?
Evet; araç üzerinde banka veya finansman şirketi lehine rehin bulunması, aracın haczedilmesine ve gerektiğinde yakalama şerhi konulmasına engel değildir. Rehin hakkının önceliği yalnızca satış bedelinin paylaştırılma sırasını etkiler; rehinle temin edilmiş bir alacak için kural olarak haciz yoluyla değil rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapılması gerekir (İİK m.45).
Yargıtay Kararı: Rehinli Araç Alacağında Takip Yolu ve Sıra Cetveli (İİK m.45)
Yargıtay 23. Hukuk Dairesi, 17.06.2015 tarihli, E.2014/7482, K.2015/4664 sayılı kararında, taşıt kredisi veren bankanın aracın satış bedeline ilişkin sıra cetveli şikayetini incelemiştir. Yerel mahkeme, haczin rehin tescilinden önce geldiğini esas alarak şikayeti reddetmiştir. Yargıtay ise rehinle temin edilmiş alacak için İİK m.45 uyarınca rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapılması gerekirken ilamsız takip yapıldığını belirterek ret kararının gerekçesini değiştirip kararı onamıştır.
İlgili Rehberler
Yasal Uyarı: İçerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz.
İlgili Mevzuat ve Temel Hükümler
| Kaynak | Hüküm | Konusu |
|---|---|---|
| 2004 s. İİK | m.16 | İcra mahkemesine şikayet |
| 2004 s. İİK | m.32 | İlamlı icrada icra emri |
| 2004 s. İİK | m.58-60 | İlamsız takipte takip talebi ve ödeme emri |
| 2004 s. İİK | m.62 | Borca itiraz (7 gün) |
| 2004 s. İİK | m.67-68 | İtirazın iptali ve kaldırılması |
| 2004 s. İİK | m.72 | Menfi tespit ve istirdat davası |
| 2004 s. İİK | m.83 | Maaş ve ücret haczi sınırları |
| 2004 s. İİK | m.85-105 | Haciz uygulaması ve haczin konusu |
| 2004 s. İİK | m.96-99 | İstihkak iddiası ve davası |
| 2004 s. İİK | m.100-101 | Hacze iştirak (kesin ve geçici) |
| 2004 s. İİK | m.134 | İhalenin feshi davası |
| 2004 s. İİK | m.142 | Sıra cetveline itiraz |
| 2004 s. İİK | m.154-166 | İflas davası ve iflasın sonuçları |
| 2004 s. İİK | m.167-170 | Kambiyo senetlerine özgü takip |
| 2004 s. İİK | m.269 | Kira ilişkisinde tahliye takibi |
| 2004 s. İİK | m.277-284 | Tasarrufun iptali davası |
| 2004 s. İİK | m.285-308 | Konkordato başvurusu, mühlet ve tasdik |
Yetkili Kurumlar ve Başvuru Kanalları
- İcra Dairesi: Takip talebi, ödeme emri, haciz işlemleri, e-haciz ve e-satış (UYAP) işlemleri.
- İcra Mahkemesi: İİK m.16 şikayeti, itirazın kaldırılması, ihalenin feshi, istihkak davaları.
- Asliye Ticaret Mahkemesi: İflas davası (İİK m.154), konkordato (İİK m.285), iflasın ertelenmesi yerine konkordato başvurusu.
- Asliye Hukuk Mahkemesi: İtirazın iptali (İİK m.67), menfi tespit (İİK m.72), tasarrufun iptali (İİK m.277).
- İcra Mahkemesi: Kira takibinde itirazın kaldırılması ve koşulları varsa tahliye istemleri (İİK m.269/b-c ve m.275).
- UYAP e-Satış Portalı: Hacizli mallarda elektronik açık artırma ile satış.
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
Hazırlayan Avukat
Av. Bilal ALYAR
Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde avukattan hukuki destek alınması yararlı olabilir.