Halk arasında “MASAK blokesi” denen durum, hesaptaki paranın çekilememesi veya bir işlemin gerçekleşmemesidir; ancak bu kısıtın hukuki dayanağı tek değildir ve Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığı (MASAK) hesabı kendi adına süresiz olarak bloke eden bir merci gibi düşünülmemelidir. Kısıt dört farklı kaynaktan doğabilir: 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun m.19/A uyarınca Bakan kararıyla en çok yedi iş günü süren işlem askısı, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.128/A uyarınca bankanın, ödeme hizmeti sağlayıcısının veya kripto varlık hizmet sağlayıcısının kırk sekiz saate kadar uyguladığı hesap askısı, CMK m.128 uyarınca hâkim kararıyla hesaba elkoyma ve bankanın sözleşme ilişkisine dayanan kendi iç tedbiri. Hangi yoldan kısıtın kaldırılacağı bu dayanağa göre değişir; bu nedenle ilk iş, kısıtın hangi işleme ve hangi merciin kararına dayandığını öğrenmektir.
Bu sayfa, hesabı kısıtlanan hesap sahibinin izleyeceği yolu anlatır. Konunun ayrıntılı rehberi için MASAK bloke kaldırma rehberi sayfasına bakabilirsiniz.
Kısıtın Dört Olası Dayanağı ve Kaldırma Yolu
| Dayanak | Kararı veren | Süre | Kaldırma yolu |
|---|---|---|---|
| 5549 sayılı Kanun m.19/A | Bakan (bakan yardımcısına devredebilir) | Yedi iş günü | İdari işleme karşı idari yargı yolu (2577 sayılı İYUK m.7, m.27/2) |
| 5271 sayılı CMK m.128/A | Banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı | Kırk sekiz saate kadar | Cumhuriyet başsavcılığına başvuru; savcı yirmi dört saat içinde karar verir |
| 5271 sayılı CMK m.128 | Hâkim | Kanunda gün olarak belirtilmemiş; soruşturma veya kovuşturma süresince | Kararı veren mercie iki hafta içinde itiraz (CMK m.267-268) |
| Bankanın kendi tedbiri | Banka | Sözleşmeye ve bankanın değerlendirmesine bağlı | Yazılı açıklama talebi, belge sunma ve gerekirse genel hükümlere göre yargı yolu |
5549 sayılı Kanun m.19/A: Bakan kararıyla yedi iş günü askı
5549 sayılı Kanun m.19/A uyarınca, yükümlüler nezdinde veya bunlar aracılığıyla yapılmaya teşebbüs edilen ya da devam eden bir işleme konu malvarlığının aklama veya terörün finansmanı suçu ile ilişkili olduğuna dair şüphe bulunursa, Başkanlığın şüpheyi teyit etmesi, işlemi analiz etmesi veya gerektiğinde analiz sonuçlarını yetkili makamlara iletmesi amacıyla işlem yedi iş günü süreyle askıya alınabilir ya da aynı süreyle gerçekleşmesine izin verilmeyebilir. Bu yetki Bakana aittir ve Bakan bunu bakan yardımcısına devredebilir. Kanunun kullandığı ifade “askıya alma” ve “gerçekleşmesine izin vermeme”dir; kalıcı bir bloke veya elkoyma değildir. Kısıt yedi iş gününü aşmışsa, aynı hesap üzerinde başka bir dayanağın (örneğin savcılık veya hâkim kararı) bulunup bulunmadığı ayrıca sorulmalıdır.
CMK m.128/A: Bankanın kırk sekiz saatlik hesap askısı
24/12/2025 tarihli ve 7571 sayılı Kanunla eklenen CMK m.128/A, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.142/2-e (nitelikli hırsızlık), m.158/1-f ve l (nitelikli dolandırıcılık) ile m.245 (banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması) suçlarının işlendiği hususunda makul şüphe bulunması hâlinde, suçta kullanılan hesabın banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı tarafından kırk sekiz saate kadar askıya alınmasına imkân verir. Askıya alma ve hesap hareketleri derhal Cumhuriyet başsavcılığına, askıya alma işlemi ayrıca hesap sahibine bildirilir. Hesap sahibi, askının kaldırılması için Cumhuriyet başsavcılığına başvurabilir ve savcı bu başvuru hakkında yirmi dört saat içinde karar verir. Askı süresi içinde hesaptaki suça konu menfaate hâkim kararıyla veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde savcının yazılı emriyle elkonulabilir; hâkim kararı olmadan yapılan elkoyma yirmi dört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur, hâkim kararını elkoymadan itibaren kırk sekiz saat içinde açıklamazsa elkoyma kendiliğinden kalkar. Bu madde kapsamındaki elkoymada CMK m.128’deki rapor alma şartı aranmaz.
CMK m.128: Hâkim kararıyla hesaba elkoyma
CMK m.128, maddede sayılan suçlar (dolandırıcılık için TCK m.157 ve m.158 dahil) bakımından, suçun işlendiğine ve malvarlığının bu suçtan elde edildiğine dair somut delillere dayanan kuvvetli şüphe bulunan hâllerde banka veya diğer mali kurumlardaki hesaplara elkonulmasını düzenler. Bu madde kapsamında elkoyma kararı için, ilgisine göre maddede sayılan kurumlardan suçtan elde edilen değere ilişkin rapor alınır; maddede sayılan kurumlar arasında Mali Suçları Araştırma Kurulu da yer alır. Ancak raporu hazırlayan kurum karar mercii değildir: CMK m.128/9 uyarınca bu madde hükümlerine göre elkoymaya yalnızca hâkim karar verebilir. Elkoyma kararına itiraz edilebilir. Ayrıca CMK m.131/1 uyarınca, şüpheliye, sanığa veya üçüncü kişilere ait elkonulmuş eşyanın soruşturma ve kovuşturma bakımından muhafazasına gerek kalmaması veya müsadereye tabi tutulmayacağının anlaşılması hâlinde, resen veya istem üzerine geri verilmesine Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından karar verilir. İstemin reddi kararlarına itiraz edilebilir.
Bankanın kendi tedbiri
Bazı durumlarda kısıt herhangi bir savcılık, mahkeme veya Bakan kararına değil, bankanın müşteri sözleşmesine ve kendi uyum değerlendirmesine dayanır. Bu durumda bankadan kısıtın dayanağını yazılı olarak bildirmesi istenir, gelir kaynağını gösteren belgeler sunulur; sorun çözülmezse uyuşmazlık sözleşme ilişkisi çerçevesinde değerlendirilir. Bankanın şüpheli işlem bildiriminde bulunup bulunmadığını açıklaması beklenmemelidir; bunun nedeni aşağıda açıklanan gizlilik hükmüdür.
Kısıtın Dayanağını Öğrenmek
5549 sayılı Kanun m.4/1 uyarınca şüpheli işlem bildirimi yükümlüler tarafından Başkanlığa yapılır. Aynı maddenin 2. fıkrasına göre yükümlüler, Başkanlığa şüpheli işlem bildiriminde bulunulduğunu, yükümlülük denetimi ile görevlendirilen denetim elemanları ve yargılama sırasında mahkemeler dışında, işleme taraf olanlar dahil hiç kimseye açıklayamaz. Bu yüzden bankaya “beni MASAK’a bildirdiniz mi” diye sormak sonuç vermez; sorulması gereken, hesaptaki kısıtın hangi işleme dayandığı, kararı veren merci, karar tarihi ve varsa savcılık soruşturma numarası veya hâkimlik değişik iş numarasıdır.
Bankaya bu konuda yazılı başvuru yapılabilir. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu m.11, kişinin verilerinin işlenme amacını öğrenme ve bilgi talep etme hakkını düzenler; m.13/2 uyarınca veri sorumlusu başvuruyu en geç otuz gün içinde sonuçlandırır. Bu başvuru, 5549 m.4/2’deki gizlilik yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz; amaç, kısıtın dayanağı ve mercii hakkında açıklanabilecek bilgiyi yazılı olarak almaktır. Bir savcılık soruşturması varsa, dosya bilgisinin ilgili Cumhuriyet başsavcılığından öğrenilmesi daha hızlı sonuç verebilir.
Dayanağa Göre Kaldırma Yolları
- Dayanağı belirleyin: Bankadan ve gerekiyorsa savcılıktan kısıtın türünü, mercii ve tarihini öğrenin.
- Süreyi hesaplayın: CMK m.128/A askısında başvuru beklemeden yapılmalıdır; hâkim kararına itiraz süresi iki haftadır; idari işleme dava süresi yazılı bildirimi izleyen günden başlar.
- Belgeleri hazırlayın: Paranın kaynağını gösteren belgeleri işlem tarihleriyle eşleştirerek dosyalayın.
- Doğru merciye başvurun: Askıda başsavcılığa, elkoyma kararında kararı veren hâkimliğe, idari işlemde idari yargıya başvurulur.
- Sonucu takip edin: Karar tebliğ edildikten sonra kısıtın bankada fiilen kaldırılıp kaldırılmadığını yazılı olarak teyit edin.
CMK m.128/A askısının kaldırılması için başsavcılığa başvuru
Hesap sahibi, askıya alma işleminin kaldırılması için Cumhuriyet başsavcılığına başvurabilir ve savcı başvuru hakkında yirmi dört saat içinde karar verir (CMK m.128/A/2). Askı kırk sekiz saatle sınırlı olduğundan bu başvurunun gecikmeden yapılması gerekir. Dilekçede hesabın kime ait olduğu, kısıtlanan işlemin açıklaması ve paranın meşru kaynağını gösteren belgeler yer almalıdır. Dilekçe hazırlığı için IBAN bloke kaldırma dilekçe örneği sayfası yol gösterebilir; savcılık kaynaklı kısıtlar için ayrıca savcılık banka blokesi ve CMK m.128 rehberine bakılabilir.
Hâkim kararıyla elkoymaya itiraz
CMK m.267 uyarınca hâkim kararlarına karşı itiraz yoluna gidilebilir. CMK m.268/1’e göre itiraz, kanunun ayrıca hüküm koymadığı hâllerde ilgililerin kararı öğrendiği günden itibaren iki hafta içinde kararı veren mercie verilecek dilekçeyle veya zabıt kâtibine beyanla yapılır. Kararı veren hâkim itirazı yerinde görürse kararını düzeltir; görmezse en çok üç gün içinde inceleme merciine gönderir (m.268/2). Sulh ceza hâkimliği kararlarında inceleme mercii, o yerde birden fazla sulh ceza hâkimliği varsa kural olarak numara olarak kendisini izleyen hâkimliktir (m.268/3-a). Merci kararını mümkün olan en kısa sürede verir (m.271/3) ve itiraz üzerine verdiği karar kesindir (m.271/4). Bu nedenle itiraz dilekçesinin ilk seferde eksiksiz hazırlanması önemlidir.
5549 m.19/A kararına karşı idari yargı yolu
Bakanın m.19/A kapsamındaki kararı idari bir işlemdir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7 uyarınca dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hâllerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış gündür ve idari uyuşmazlıklarda yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar. Dava açılması işlemin yürütülmesini kendiliğinden durdurmaz; İYUK m.27/2 uyarınca yürütmenin durdurulması için işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekir. Askı yedi iş günüyle sınırlı olduğundan bu yolun pratik etkisi çoğu zaman sınırlı kalır; yine de işlemin hukuka uygunluğu ayrıca tartışılmak isteniyorsa süre yazılı bildirimden itibaren hesaplanmalıdır.
Gelir Kaynağını Belgelemek
Hangi dayanak söz konusu olursa olsun, kısıtın kaldırılmasında en etkili araç hesaba giren paranın meşru kaynağını tarih ve tutar bakımından açıkça gösteren belgelerdir. Belgeler, hesap hareketlerindeki her önemli girişle eşleştirilmelidir.
- Maaş bordrosu ve işveren yazısı
- Satış sözleşmesi, fatura ve tapu veya ruhsat kaydı
- Mirasçılık belgesi ve tereke paylaşımına ilişkin belgeler
- Vergi beyannamesi ve ticari defter kayıtları
- Yurt dışından gelen havalelerde banka dekontu ve gönderen bilgisi
- Kripto varlık işlemlerinde platformdan alınan işlem dökümü, karşı taraf bilgileri ve banka hareketleriyle eşleşmesi
Kripto varlık alım satımı veya eşler arası (P2P) işlemler sonucunda hesabı kısıtlanan kişilerin, işlemin karşı tarafını ve ödeme zincirini gösteren kayıtları saklaması özellikle önemlidir; bu tür işlemlerde ortaya çıkan riskler P2P üçgen dolandırıcılığı rehberinde anlatılmıştır. Hesabını veya IBAN’ını başkasına kullandıran kişilerin durumu ise ceza hukuku bakımından ayrıca değerlendirilir; bu konu IBAN kiralama ve TCK m.158 sayfasında ele alınmıştır.
Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar
- Kısıtın adı ne olursa olsun önce dayanağını öğrenin; yanlış merciye yapılan başvuru zaman kaybettirir.
- Süreler dayanağa göre çok farklıdır: savcılığa başvuruda saatler, hâkim kararına itirazda iki hafta, idari davada altmış gün söz konusudur.
- Bankanın şüpheli işlem bildirimi yapıp yapmadığını açıklamaması 5549 m.4/2’deki gizlilik hükmünden kaynaklanır; bu durum tek başına hesap sahibi aleyhine bir sonuç anlamına gelmez.
- Aynı hesapta birden fazla işlem bulunabilir; her biri için kendi dayanağına göre ayrı başvuru gerekebilir.
- Aklama suçunun tanımı ve unsurları için TCK m.282 aklama suçu, Kanunun genel yapısı için 5549 sayılı Kanun rehberi incelenebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
MASAK hesabımı kendisi bloke edebilir mi?
5549 sayılı Kanun m.19/A’daki işlem askısı yetkisi Bakana aittir ve yedi iş günüyle sınırlıdır; Başkanlık bu sürede şüpheyi teyit etme, analiz ve gerekirse sonuçları yetkili makamlara iletme işlevini yürütür. Kısıt bu süreyi aşıyorsa, aynı hesapta savcılık veya hâkim kararı gibi başka bir işlemin bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır; CMK m.128 uyarınca elkoymaya yalnızca hâkim karar verebilir.
Banka neden bana MASAK bildirimi yapıp yapmadığını söylemiyor?
5549 sayılı Kanun m.4/2 uyarınca yükümlüler, Başkanlığa şüpheli işlem bildiriminde bulunulduğunu denetim elemanları ve yargılama sırasında mahkemeler dışında, işleme taraf olanlar dahil hiç kimseye açıklayamaz. Bu nedenle bankadan kısıtın dayanağını, mercii ve tarihini sormak daha doğru bir yoldur.
CMK m.128/A askısı ne kadar sürer ve nasıl kaldırılır?
Askı en çok kırk sekiz saattir. Hesap sahibi askının kaldırılması için Cumhuriyet başsavcılığına başvurabilir ve savcı yirmi dört saat içinde karar verir. Askı süresi içinde hâkim kararıyla veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde savcının yazılı emriyle elkoyma yapılırsa, bu kez elkoyma için ayrı yol izlenir.
Hesaba elkoyma kararına itiraz süresi ne kadardır?
CMK m.268/1 uyarınca itiraz, kararın öğrenildiği günden itibaren iki hafta içinde kararı veren mercie yapılır. İnceleme merciinin itiraz üzerine verdiği karar kesindir (CMK m.271/4).
Kısıtın kaldırılması için hangi belgeler gerekir?
Hesaba giren paranın meşru kaynağını tarih ve tutar bakımından gösteren belgeler gerekir: maaş bordrosu, satış sözleşmesi, mirasçılık belgesi, vergi beyannamesi, yurt dışı havale dekontu ve kripto varlık işlemlerinde platform işlem dökümü bunlara örnektir. Belgelerin hesap hareketleriyle eşleştirilmiş olarak sunulması değerlendirmeyi kolaylaştırır.
İlgili Rehberler
Son güncelleme: 03.11.2026 (CMK m.131/1 kapsamında iade istemi açıklaması)
Yazar: Av. Bilal Alyar, İstanbul Barosu
ALYAR LAW & CONSULTANCY
İletişim
Yasal uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olayın değerlendirilmesi için bir avukatla görüşülmelidir.