Banka hesabı blokesinin süresi, kısıtın hukuki dayanağına bağlıdır. CMK m.128/A; TCK m.142/2-e, m.158/1-f ve l ile m.245 suçları için öngörülen koşullarda hesabın kırk sekiz saate kadar askıya alınmasını düzenler. Hesap sahibinin kaldırma başvurusu hakkında Cumhuriyet savcısı yirmi dört saat içinde karar verir. Bu süreler icra veya vergi haczine uygulanmaz.
- CMK m.128/A’da sayılan suçların işlendiği konusunda makul şüphe bulunursa, banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı suçta kullanılan ilgili hesabı kırk sekiz saate kadar askıya alabilir. Askıya alma işlemi ve hesap hareketleri, tüm bilgi ve belgeleriyle derhal Cumhuriyet başsavcılığına bildirilir. Askıya alma işlemi ayrıca hesap sahibine bildirilir.
- Hesap sahibi, askıya almanın kaldırılması için doğrudan Cumhuriyet başsavcılığına başvurabilir; savcı başvuru hakkında 24 saat içinde karar verir (bankaya yapılan talepler bu süreyi başlatmaz).
- İcra haczi, vergi e-haczi, ceza muhakemesi tedbiri ve 5549 sayılı Kanun kapsamındaki işlemin ertelenmesi farklı kurallara tabidir. Kartın veya mobil bankacılığın çalışmaması ise tek başına hesaba bu tedbirlerden birinin uygulandığını göstermez.
Banka hesabı blokesi hakkında ilk bakılacak belge, kısıtın hangi işlem veya karara dayandığını gösteren bildirimdir. İcra, vergi, ceza muhakemesi ve 5549 sayılı Kanun kapsamında farklı başvuru yolları vardır. Kısıtın dayanağını belirlemeden bir süre veya kaldırma sonucu söylemek mümkün değildir. Bildirimi ve elinizdeki işlem kayıtlarını görüşmek için telefonla arayın veya WhatsApp’tan yazın.
Belgede yazan gerekçeye göre ilgili bölümü bulun
Banka bildirimi veya karar metnindeki ifadeyi aşağıdaki bölümle birlikte okuyun.
| Belgedeki ifade | İlgili bölüm |
|---|---|
| CMK m.128/A kapsamında askıya alma | Askıya alma süreleri ve koşulları |
| MASAK veya 5549 sayılı Kanun m.19/A | MASAK kaynaklı işlem |
| İcra dosyası veya haciz ihbarnamesi | İcra haczi |
| Vergi borcu veya e-haciz | Vergi borcu |
İçindekiler
- Bloke Türleri
- MASAK Kaynaklı Bloke
- İcra Haczi
- Vergi Borcu
- Bloke Ne Kadar Sürer? Kanunun Öngördüğü Süreler (CMK m.128/A)
- Pratik İlk Adım
- Sıkça Sorulan Sorular
Bloke Ne Kadar Sürer? Kanunun Öngördüğü Süreler (CMK m.128/A)
CMK m.128/A, 24 Aralık 2025’te kabul edilen 7571 sayılı Kanun’un 22. maddesiyle eklendi. Kanun, 25 Aralık 2025 tarihli ve 33118 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı; bu hüküm, 39. madde uyarınca yayımı tarihinde yürürlüğe girdi. Düzenleme bütün banka kısıtlarına uygulanmaz. Aşağıdaki süreler yalnız bu maddenin saydığı suçlar ve hesap işlemleri içindir.
48 saat: bankanın kendi kararıyla askıya alma
TCK m.142/2-e, m.158/1-f ve l veya m.245’teki suçların işlendiği hususunda makul şüphe bulunması gerekir. Bu koşulda banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı, nezdinde ya da aracılığıyla yapılan veya yapılmaya teşebbüs edilen işlemlere konu, suçta kullanılan hesabı kırk sekiz saate kadar askıya alabilir. Askıya alma ve hesap hareketleri, tüm bilgi ve belgeleriyle derhal Cumhuriyet başsavcılığına bildirilir. Hesap sahibine de bildirim yapılır.
Başvuru üzerine yirmi dört saatte savcı kararı
Hesap sahibi, bu maddeye dayanan askıya alma işleminin kaldırılması için Cumhuriyet başsavcılığına başvurabilir. Cumhuriyet savcısı başvuru hakkında yirmi dört saat içinde karar verir. Bankaya gönderilen talep bu savcılık başvurusunun yerine geçmez. Karar süresi, hesabın mutlaka açılacağına ilişkin bir sonuç vaadi değildir.
Elkoymada hâkim onayı: süreler nasıl hesaplanır?
Birinci fıkra uyarınca mali kurum tarafından veya savcının yazılı emri üzerine askıya alınan hesaptaki suça konu menfaate, askıya alma süresi içinde hâkim kararıyla elkonulabilir. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde savcı yazılı emir verebilir. Hâkim kararı olmadan yapılan elkoyma yirmi dört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur. Hâkim kararını elkoymadan itibaren kırk sekiz saat içinde açıklar; aksi hâlde elkoyma kendiliğinden kalkar. Bunlar toplanarak yetmiş iki saatlik bir karar süresi oluşturmaz. Bu madde kapsamındaki elkoymada CMK m.128’deki rapor alma şartı aranmaz.
İade koşulu ve askıya alma kararındaki sorumluluk
CMK m.128/A’ya göre elkonulan suça konu menfaatin suçtan zarar gören mağdura ait olduğu anlaşılırsa, soruşturma veya kovuşturma evresinde sahibine iade edilir. Bunun için elkonulan değer ile mağdurun malvarlığı arasındaki bağın belirlenmesi gerekir. CMK m.128/A’nın altıncı fıkrasına göre, bu madde uyarınca askıya alma işlemine karar veren gerçek ve tüzel kişiler hukuki bakımdan sorumlu tutulmaz. Bu hüküm, bankanın bütün işlemlerinden doğabilecek tazminat taleplerinin sonuçsuz kalacağı anlamına gelmez. Ayrı bir ihlal iddiası, kendi hukuki dayanağı ve koşullarıyla incelenir.
Diğer bloke türlerinde süre farklıdır
Genel CMK m.128, listedeki suçlar bakımından suçun işlendiğine ve malvarlığının bu suçlardan elde edildiğine ilişkin somut delillere dayanan kuvvetli şüpheyi arar. Hesaptaki malvarlığına bu maddeye göre elkoymaya hâkim karar verir. İlgisine göre alınacak rapor için üç aylık süre ve zorunlu hâllerde iki aylık uzatma öngörülmüştür. 5549 sayılı Kanun m.17 ayrı bir düzenlemedir: aklama veya terörün finansmanı suçunun işlendiğine dair kuvvetli şüphe bulunan hâllerde CMK m.128’deki usule göre elkoyma uygulanabilir. Bu kapsamda gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde savcı elkoyma kararı verebilir; karar yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulur ve hâkim en geç yirmi dört saat içinde karar verir. Savcı kararının onayından sonra suçtan elde edilen değere ilişkin rapor üç ay içinde alınır, rapor hâkim onayına tekrar sunulur. Onay verilmezse veya rapor üç ay içinde alınmazsa savcının elkoyma kararı hükümsüz kalır. Bu düzenlemenin sonuçları ve süreleri, CMK m.128/A’daki askıya alma ve elkoymayla karıştırılmamalıdır.
Mevzuat metni: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu. Dilekçe için bloke kaldırma dilekçesi rehberimize bakınız.
Süre ve başvuru karşılaştırması
Tablo, sürelerin hangi işlem için öngörüldüğünü karşılaştırır. Bir hesaba birden fazla karar uygulanmış olabilir; bir tedbirin süresi dolması diğerinin de kalktığını göstermez.
| İşlem | Süre | Başlangıç veya işlem | Merci ve sınır |
|---|---|---|---|
| CMK m.128/A: mali kurumun askısı | Kırk sekiz saate kadar | İlgili mali kurumun askıya alma işlemi | Sayılmış suçlar, makul şüphe ve suçta kullanılan hesap/işlem koşulları. |
| CMK m.128/A: kaldırma başvurusu | Yirmi dört saatte karar | Hesap sahibinin Cumhuriyet başsavcılığına başvurusu | Savcının karar süresidir; olumlu karar garantisi değildir. |
| CMK m.128/A: hâkim kararı olmadan elkoyma | Yirmi dört saatte onaya sunuş; elkoymadan itibaren kırk sekiz saatte hâkim kararı | Elkoyma işlemi | İki süre toplanmaz; hâkim kararı süresinde açıklanmazsa elkoyma kendiliğinden kalkar. |
| 5549 m.19/A: işlemin ertelenmesi | Yedi iş gününü geçmeyen tavan | Maddenin koşullarındaki erteleme işlemi | Bakanın yetkisidir; bütün hesap kısıtları için süre değildir. |
| İİK m.89: üçüncü kişi banka itirazı | Yedi gün | İhbarnamenin bankaya tebliği | İcra dairesine yöneltilir; hesap sahibinin şikâyetiyle aynı işlem değildir. |
| İİK m.16: icra işlemini şikâyet | Genel olarak yedi gün | İşlemin öğrenilmesi | Hakkın yerine getirilmemesi veya sebepsiz sürüncemede bırakılmasında her zaman şikâyet mümkündür. |
| 6183 m.79: üçüncü kişi banka itirazı | Yedi gün | Haciz bildirisinin tebliği | Tahsil dairesine yazılı itiraz; hesap sahibinin dava süresi ayrıdır. |
| 6183 m.58: ödeme emrine dava | On beş gün | Ödeme emrinin tebliği | Vergi haczine karşı genel dava süresiyle karıştırılmamalıdır. |
| İYUK m.7: genel dava süreleri | Vergi mahkemesinde otuz; idare mahkemesinde altmış gün | İşlemin türüne göre kanunda belirlenen başlangıç | Özel kanun süreleri saklıdır; kural olarak yazılı bildirimi izleyen gün esas alınır. |
| CMK m.173: KYOK itirazı | İki hafta | Kararın suçtan zarar görene tebliği | İlgili sulh ceza hâkimliği; kovuşturmada katılma ayrı yoldur. |
| KVKK m.13: kişisel veri başvurusuna cevap | En kısa sürede, en geç otuz gün | Veri sorumlusuna başvuru | Hesabın açılma veya ayrı bir icra/vergi başvurusu süresi değildir. |
Bloke Türleri
Bankaya bildirilen icra haczi İİK m.89, kamu alacağına ilişkin üçüncü kişi haciz bildirisi 6183 sayılı Kanun m.79 kapsamında incelenir. Ceza soruşturmasındaki hesap askısı veya elkoyma, uygulanacak CMK hükmüne bağlıdır. HMK m.389’daki ihtiyati tedbirin koşulları da ceza muhakemesi tedbirinden farklıdır. 5549 sayılı Kanun m.19/A ise belirli koşullarda bir işlemin ertelenmesini düzenler. Kart erişim sorunu veya kart işlemine itiraz, bu hukuki tedbirlerle aynı işlem kabul edilmemelidir.
MASAK Kaynaklı Bloke
5549 sayılı Kanun m.19/A, yapılmaya teşebbüs edilen veya devam eden işlemlerde, işleme konu malvarlığının aklama veya terörün finansmanı suçuyla ilişkili olduğuna dair şüpheyi teyit etmek, işlemi analiz etmek veya gerektiğinde sonuçları yetkili makamlara aktarmak için yedi iş gününü geçmeyen erteleme yetkisi verir. Yetki Bakana aittir; Bakan bunu bakan yardımcısına devredebilir. Bu tavan, bütün hesap blokelerinin yedi iş gününde kalkacağı anlamına gelmez.
Şüpheli işlem bildirimi, yükümlünün 5549 sayılı Kanun m.4 kapsamındaki ayrı görevidir. Bildirim yapılması tek başına kişinin suç işlediğini veya hesabına otomatik olarak tedbir konulduğunu göstermez. Bildirimin yapıldığı, işleme taraf olan kişilere açıklanamaz. Başvuru yolu, gerçekten uygulanan karar veya işlemin dayanağına göre belirlenir.
İcra Haczi
İİK m.89’daki haciz ihbarnamesine itiraz, üçüncü kişi konumundaki bankanın tebliğden itibaren yedi gün içinde icra dairesine yapacağı işlemdir. Hesap sahibinin icra müdürlüğü işlemine karşı şikâyeti ise İİK m.16’ya göre incelenir; genel süre işlemin öğrenilmesinden itibaren yedi gündür. Bir hakkın yerine getirilmemesi veya sebepsiz sürüncemede bırakılması hâllerinde her zaman şikâyet mümkündür. Her belgenin kime tebliğ edildiği ve hangi işleme karşı başvurulduğu ayrıca belirlenmelidir.
Ücret ve aylıkların haczinde aynı kural her gelir türüne uygulanmaz. İİK m.83, borçlu ve ailesinin geçimi için gerekli kısmın icra memurunca belirlenmesini ve kapsamındaki ödemelerde haczedilecek miktarın dörtte birden az olmamasını düzenler. 4857 sayılı Kanun m.35 ise işçinin aylık ücretinin dörtte birinden fazlasının haczedilememesini öngörür; kanundaki aileye ayrılan para ve nafaka istisnaları saklıdır.
5510 sayılı Kanun m.93 kapsamındaki sigortalı ve hak sahiplerinin gelir, aylık ve ödenekleri için ayrı koruma vardır. Kanunda, m.88’e göre takip ve tahsili gereken alacaklar ile nafaka borçları istisna tutulmuştur. Borçlunun muvafakati bulunmayan, bu yasak kapsamındaki haciz talepleri icra müdürü tarafından reddedilir. Somut muvafakatin kapsamı ve geçerliliği dosyada incelenmelidir. Buradaki açıklama hacze ilişkindir; bankanın kredi borcu için sözleşmeye dayalı tahsilat veya mahsup yapması iddiası ayrıca sözleşme ve işlem kayıtlarıyla değerlendirilir.
Vergi Borcu
6183 sayılı Kanun m.79 uyarınca üçüncü kişiye gönderilen haciz bildirisine karşı, banka tebliğden itibaren yedi gün içinde tahsil dairesine yazılı itiraz edebilir. Bu, hesap sahibinin vergi işlemine karşı dava süresi değildir. Vergi haczi, ödeme emri ve vergi tarhiyatı farklı işlemlerdir.
Özel bir süre yoksa İYUK m.7’de vergi mahkemesinde otuz, idare mahkemesinde altmış günlük dava süresi öngörülür. Ödeme emrine karşı 6183 sayılı Kanun m.58’deki özel süre on beş gündür; borcun bulunmadığı, kısmen ödendiği veya zamanaşımına uğradığı iddiaları bu hüküm kapsamında incelenir. Vergi ve benzeri mali yükümlere ilişkin 6183 uygulamasında vergi mahkemesinin görev sınırı, 2576 sayılı Kanun m.6’ya göre belirlenir. Bütün kamu alacakları için aynı merci varsayılmamalıdır.
Tahsilat işlemine karşı dava açılması tahsili kendiliğinden durdurmaz. İYUK m.27’ye göre yürütmenin durdurulması ayrıca istenebilir; telafisi güç veya imkânsız zarar ile açık hukuka aykırılık koşullarının birlikte bulunması gerekir. Ödeme veya mevcut bir yapılandırma olanağının etkisi de ilgili dosyada kontrol edilmelidir; her borç için açık bir yapılandırma programı olduğu varsayılmamalıdır.
Pratik İlk Adım
Önce bankanın hangi hesap, tutar ve işlem için kısıt uyguladığını açıklanabilecek ölçüde yazılı olarak sorun. Bildirimin, kararın veya haciz evrakının tarihini ve dosya numarasını saklayın. Kendi kişisel verilerinize ilişkin KVKK m.11 kapsamındaki talepleri, m.13’teki başvuru yoluyla bankaya iletebilirsiniz. Banka bu talebi niteliğine göre en kısa sürede ve en geç otuz gün içinde sonuçlandırır. Başvuru yazılı veya Kurulun belirlediği diğer yöntemlerle yapılabilir; kabul veya gerekçeli ret cevabı yazılı ya da elektronik ortamda bildirilir.
Bu başvuru, bütün soruşturma dosyasının verilmesini veya blokenin kaldırılmasını sağlayan genel bir itiraz değildir. CMK m.157’deki soruşturma gizliliği, m.153’teki dosya inceleme kısıtları ve 5549 sayılı Kanun m.4’teki şüpheli işlem bildirimini açıklamama yükümlülüğü ayrıca dikkate alınır. Bankadan cevap beklerken kısa bir şikâyet veya dava süresinin geçmesine izin verilmemelidir.
Elinizdeki kayıtları bir araya getirin
Aşağıdaki kayıtlar sizde varsa, tarihleriyle birlikte saklayın:
- Bankanın bloke veya askıya alma bildirimi ve bankaya yazdığınız talep.
- Karar, haciz bildirisi veya tebliğ belgesi; üzerindeki dosya numarası ve tarih.
- Hesap hareketleri ve ilgili işlemlere ait kayıtlar.
- Gelir kaynağını gösteren kayıtlar; örneğin maaş bordrosu veya vergi beyannamesi.
Sıkça Sorulan Sorular
Hesabım neden bloke, banka söylemiyor.
Bankadan kısıtın dayanağını ve kapsamını açıklanabilecek ölçüde yazılı olarak isteyin. Kendi kişisel verilerinizle ilgili KVKK m.13 başvurusu en geç otuz gün içinde sonuçlandırılır; bu süre kısıtın kaldırılacağı anlamına gelmez. Soruşturma gizliliği, dosya inceleme kısıtları ve şüpheli işlem bildirimini açıklamama yükümlülüğü verilebilecek bilgiyi sınırlandırabilir. Ret, yetersiz cevap veya süresinde cevap verilmemesi hâlinde KVKK m.14’teki Kurula şikâyet koşulları ve süreleri ayrıca değerlendirilir.
Bloke kaç gün sürer?
Süre, kısıtın dayanağına göre değişir. CMK m.128/A’daki askıya alma kırk sekiz saate kadardır; hesap sahibinin kaldırma başvurusu hakkında savcının karar süresi yirmi dört saattir. 5549 sayılı Kanun m.19/A’daki işlemin ertelenmesi yedi iş gününü geçemez. İcra haczi, vergi haczi ve ayrı bir elkoyma kararı için kendi kuralları uygulanır. Bu tavanlardan, hesaptaki bütün kısıtların aynı tarihte kalkacağı sonucu çıkarılamaz.
Kart veya mobil bankacılık blokesi, hesap blokesi midir?
Kartın çalışmaması veya mobil bankacılığa giriş yapılamaması, tek başına hesabınıza adli ya da idari bir tedbir uygulandığını göstermez. Bankaya başvururken hangi kart, uygulama veya hesapta, hangi işlem sırasında sorun yaşadığınızı ve ekrandaki bildirimi belirtin; kısıtın dayanağını ve kapsamını açıklanabilecek ölçüde yazılı olarak isteyin. CMK m.128/A, kendi kapsamındaki hesabın askıya alınmasını düzenler; yalnız kart veya uygulama erişim sorunu yaşandığı için bu maddenin sürelerinin uygulanacağı sonucu çıkarılamaz. İzlenecek yol, bankanın bildirdiği işlem ve varsa karar belirlendikten sonra değerlendirilir.
Blokeli hesaba para gelirse ne olur?
Sonradan gönderilen para için önce kısıtın dayanağı ve kapsamı belirlenmelidir. Bankadan, ilgili transferin durumunu ve kısıtın hangi işlem veya tutara uygulandığını açıklanabilecek ölçüde yazılı olarak isteyin. Banka bildirimi ve varsa karar metnini transfer kaydıyla birlikte değerlendirin; yalnız transfer dekontuna bakarak paranın çekilebileceği veya hesabın belirli sürede açılacağı sonucuna varmayın. CMK m.128/A kapsamındaki askıya alma ve suça konu menfaate elkoyma ayrı işlemlerdir; bu hüküm diğer banka, icra veya vergi kısıtlarına aynı sonuçla uygulanmaz.
İlgili Yargı Kararları
Aşağıdaki kararlar farklı işlemlere ilişkindir. Haciz ihbarnamesi, vergi takibi ve ceza davasının sonuçları aynı başvuru yolu gibi kullanılmamalıdır. Kararların somut olayları, gerekçeleri ve inceleme sonuçları aşağıda belirtilmiştir.
- Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E.2017/4437, K.2017/9951, 03.07.2017: Birinci haciz ihbarnamesi gönderilmeyen üçüncü kişiye ikinci ve üçüncü ihbarnameler gönderilmiştir. Karardaki olayda ikinci ihbarnameye de süresinde itiraz edilmiştir. Dairenin gerekçesi, birinci haciz ihbarnamesi hiç gönderilmediğinden üçüncü kişi bakımından kesinleşmiş alacak bulunmamasıdır. Daire, İİK m.16/2 kapsamındaki süresiz şikâyet üzerinden, yalnız üçüncü ihbarnameyi iptal eden kararın ikinci ihbarname yönünden de bozulmasına karar vermiştir. Tam metin, üçüncü kişinin banka olduğunu göstermemektedir.
Karar tam metni
Erişim: 7 Ekim 2026. - Danıştay 3. Daire, E.2023/3941, K.2024/45, 23.01.2024: Üçüncü kişi şirkete yöneltilen haciz bildirisi ve ödeme emrinde, asıl borçluya borçlu olunduğunun ve alacak miktarının somut olarak ortaya konulması değerlendirilmiştir. Çoğunluk, bildiri kapsamı ve diğer ödeme emirlerine dayanak haciz varakaları bakımından eksik inceleme nedeniyle Bölge İdare Mahkemesi kararını bozmuştur. Kararda iki karşıoy vardır. Bu sonuç, her e-haczin kaldırılacağı biçiminde genellenemez.
Karar tam metni
Erişim: 7 Ekim 2026. - Danıştay 9. Daire, E.2019/7163, K.2022/1396, 12.04.2022: Asıl borçlu şirketin malları iflas masasında bulunurken, takip süreci tamamlanmadan kanuni temsilcinin banka hesabına uygulanan e-haciz incelenmiştir. Danıştay, Bölge İdare Mahkemesinin sonucu hakkındaki temyiz istemini reddederek kararı onamıştır. İlk derece mahkemesinin zamanaşımı gerekçesi ile Bölge İdare Mahkemesinin takip sürecine ilişkin gerekçesi ayrıdır. Karar, bütün şirket borçlarında temsilcinin sorumluluğunun ortadan kalktığını söylemez.
Karar tam metni
Erişim: 7 Ekim 2026. - Yargıtay 15. Ceza Dairesi, E.2017/29820, K.2019/13662, 02.12.2019: Şirkette kullanılan EFT listesine hesap eklenmesi, imzanın kopyalanması ve talimatın bankaya faksla gönderilmesi olayında farklı sanıklar yönünden beraat ve nitelikli dolandırıcılık/özel belgede sahtecilik mahkûmiyetleri incelenerek onanmıştır. Karar, banka aracılığıyla gerçekleştirilen bir fiilin ceza hukuku değerlendirmesine örnektir; hesap blokesinin kaldırılması veya paranın iadesi hakkında verilmiş bir karar değildir.
Karar tam metni
Erişim: 7 Ekim 2026.
İlgili Rehberler
Banka hesabı kısıtında taraf ve başvuru yolunun belirlenmesi
Hesap sahibi, borçlu, üçüncü kişi banka ve suçtan zarar gören kişi aynı sıfatı taşımaz. Hesabın kısıtlanması tek başına hesap sahibinin bir suç işlediğini veya dolandırıcılık mağduru olduğunu göstermez. Önce bildirilen işlemin hukuki dayanağı, karar veren merci ve dosyadaki sıfat belirlenir. Başvurunun yönü ve talep bundan sonra seçilir.
Erişebildiğiniz hesap hareketlerini, yazışmaları ve işlem kayıtlarını tarihleriyle koruyun. Hukuk uyuşmazlığında delilin kaybolması veya ileride ileri sürülmesinin önemli ölçüde zorlaşması gibi bir hukuki yarar varsa, HMK m.400 kapsamında delil tespiti değerlendirilebilir. Dava açılmadan önce başvuru, esas hakkında davaya bakacak mahkemeye veya HMK m.401’de belirtilen yer sulh hukuk mahkemesine yapılabilir. Dava açıldıktan sonra delil tespiti talebi davanın görüldüğü mahkemeye yöneltilir. Her banka kısıtında delil tespiti ya da noter tespiti zorunlu değildir.
Adım Adım Hukuki Yol Haritası
- Delillerin korunması: Erişilebilir yazışma, banka hareketi, IBAN, telefon ve diğer dijital kayıtları gecikmeden, tarih ve kaynak bilgileriyle birlikte saklayın. Erişilemeyen kayıtlar için ilgili kurumlardan temin yolu ayrıca değerlendirilebilir.
- İhbar veya şikâyet: Suç şüphesi, Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluğa yazılı ya da tutanağa geçirilmek üzere sözlü olarak iletilebilir (CMK m.158). Başvurunun sonucu ve suç vasfı somut olaydaki delillere göre belirlenir.
- Hesap işlemi ve koruma tedbiri: İlgili bankaya işlemle ilgili başvuru yapılabilir; suç şüphesi ve kayıtlar savcılığa veya kolluğa sunulabilir. Hesabın askıya alınması ve elkoyma farklı tedbirlerdir; şartları ve karar yetkisi uygulanacak CMK hükmüne göre değişir. Belirli bir gün sayısı içinde bloke sonucu vaat edilemez.
- İhtiyati tedbir veya ihtiyati haciz: Hakkın ve talebin niteliğine göre HMK m.389’daki tedbir veya İİK m.257’deki ihtiyati haciz koşulları değerlendirilebilir. Başvuru belirli sürede karar ya da alacağın güvence altına alınması garantisi vermez.
- Özel hukuk talebi: Koşulları varsa TBK m.49 uyarınca haksız fiil tazminatı veya TBK m.77 uyarınca sebepsiz zenginleşmenin iadesi değerlendirilebilir. Talebin türü ve sonucu somut olaya göre değerlendirilir; ilgili zamanaşımı süreleri (TBK m.72, m.82) ayrıca kontrol edilir.
- Ceza dosyasındaki aşama: Kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilirse suçtan zarar görenin CMK m.173 kapsamında, tebliğden itibaren iki hafta içinde ilgili sulh ceza hâkimliğine itirazı değerlendirilebilir. Kovuşturmada davaya katılma ise CMK m.237’deki ayrı koşullara bağlıdır. Kararın türü, tebliği ve kişinin sıfatı kontrol edilmelidir.
Başvuruya göre mevzuat dayanakları
| Mevzuat | İlgili Hüküm | Pratik Uygulama |
|---|---|---|
| 5237 sayılı TCK | m.157; m.158/1-f ve l | Hile, aldatma, zarar ve menfaat iddiaları; ilgili nitelikli hâlin koşulları |
| 5271 sayılı CMK | m.128, 128/A, 158, 173 ve 237 | Hesabın askıya alınması, elkoyma, ihbar/şikâyet ve ceza dosyasındaki başvurular |
| 5549 sayılı Kanun | m.4, 17, 19/A | Şüpheli işlem bildirimi, koruma tedbiri, işlemin ertelenmesi |
| 6362 sayılı SPK Kanunu | m.35/B ve m.99/3 | Kripto varlık hizmet sağlayıcısı izin çerçevesi; izinsiz sermaye piyasası faaliyeti niteliğindeki internet içeriğine ilişkin Kurul yetkisi |
| 6098 sayılı TBK | m.49, 50, 58, 72, 77, 82 ve 112 | Haksız fiil, manevi tazminat, sebepsiz zenginleşme |
| 6100 sayılı HMK | m.119, 220, 389, 400–402 | Dava dilekçesinin içeriği, belge ibrazı, ihtiyati tedbir ve delil tespiti |
| 2004 sayılı İİK | m.16, 83, 89 ve 257 | Haciz, üçüncü kişide haciz, ihtiyati haciz |
| 5651 sayılı Kanun | m.8, 8/A, 9/A (koşullarıyla); m.9 iptal | İlgili hükmün koşullarına göre içerik çıkarma veya erişim engelleme; m.9/A yalnız özel hayatın gizliliği içindir. Genel kişilik hakkı başvurusu iptal edilen m.9’a dayandırılamaz. |
| 6698 sayılı KVKK | m.11, 13 ve 14 | Kişinin kendi verisine ilişkin talebi ve veri sorumlusuna başvurudan sonraki Kurul şikâyeti |
Uygulamadaki Değerlendirme Ölçütleri
Dolandırıcılık değerlendirmesinde hileli davranış, aldatma, zarar ve haksız menfaat arasındaki ilişki araştırılır. TCK m.158/1-f, bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanıldığı nitelikli hâli; m.158/1-l ise kişinin kendisini kamu görevlisi veya banka, sigorta ya da kredi kurumu çalışanı olarak tanıtması yahut bu kurumlarla ilişkili olduğunu söylemesi hâlini düzenler. Yalnız IBAN, banka havalesi veya bir mesajlaşma uygulamasının bulunması, suçun bütün unsurlarını kanıtlamaz. Hesap kısıtına başvuru ile ceza sorumluluğunun belirlenmesi ayrı incelemelerdir.
Bankaya karşı bir talepte işlem kayıtları, sözleşme ve bankaya yüklenebilecek ihlal belirlenmelidir. Haksız fiil iddiası TBK m.49 ve m.50; sözleşmeye aykırılık iddiası ise TBK m.112’nin koşullarıyla incelenir. Sözleşmeye aykırılıkta borçlunun kusursuzluğunu ispat kuralı ile haksız fiilde zarar ve kusurun ispatı aynı şekilde kurulamaz. Hesaptan para çıkması tek başına bankanın tazminat borcunu göstermez.
Dilekçe Hazırlanırken Dikkat Edilmesi Gereken Unsurlar
Hukuk davasında HMK m.119, dava dilekçesinde bulunacak unsurları düzenler. Ceza ihbarı veya şikâyeti ise CMK m.158 uyarınca savcılığa ya da kolluğa yazılı veya tutanağa geçirilmek üzere sözlü yapılabilir. Eldeki bilgileri açıkça anlatmak ve kayıtları eklemek yararlıdır. Failin kesin kimliğinin bilinmemesi, dakikalık bir çizelgenin veya noter tespitinin bulunmaması şikâyetin yapılamayacağı anlamına gelmez.
- Olayın sırası: Bildiğiniz tarihleri, işlemleri ve tutarları yazın. Bilmediğiniz saat veya kimlik bilgilerini tahmin ederek kesin bilgi gibi göstermeyin.
- Hesap ve ödeme kayıtları: Erişebildiğiniz dekontu, hesap hareketini ve bankanın bildirimini kaynağıyla saklayın. Elinizde bulunmayan kayıtları varmış gibi eklemeyin.
- Yazışmalar: Mesaj, e-posta ve profil bağlantılarını kaybolmadan koruyun. Gerekli bir tespit işlemi, delilin niteliği ve dosyadaki ihtiyaca göre değerlendirilir.
- Dijital bilgiler: Size görünen kullanıcı adını, profil veya site adresini ve mevcut işlem kimliğini kaydedin. Başkasının hesabına izinsiz erişmeye çalışmayın; banka kayıtları veya erişemediğiniz teknik bilgiler için yetkili makamların temin yolu değerlendirilir.
- Suç vasfının doğru tayini: TCK m.157 ile m.158 kapsamındaki suç vasfının; m.158/1-f’deki bilişim sistemi, banka veya kredi kurumunun araç olarak kullanılması ile m.158/1-l’deki kurum çalışanı gibi tanıtma hâlinin doğru ayrılması.
MASAK Blokesi ile İlişki ve Çözüm Yolları
5549 sayılı Kanun m.19/A’daki işlemin ertelenmesi, m.4’teki şüpheli işlem bildiriminden ayrı bir yetkidir; bildirim yapılması her durumda erteleme kararı verildiğini göstermez. Yedi iş günlük tavan yalnız m.19/A kapsamındaki işlem içindir. Dosyada ayrıca CMK m.128 veya m.128/A’ya dayanan elkoyma ya da askıya alma bulunabilir. Gelir ve işlem kayıtlarını koruyun; başvuruyu, gerçekten uygulanan işlemi yapan veya buna karşı başvuruyu inceleyen mercie ve dosyadaki sıfatınıza göre belirleyin. Her hesap sahibinin aynı anda MASAK’a ve savcılığa başvurması gerektiği söylenemez.
P2P işlemlerinde taraf, tarih, işlem ve ödeme kayıtlarının korunması önemlidir. Blokenin gerekçesi ve kaldırılma koşulları, ilgili karar veya bildirim ile işlem kayıtları birlikte incelenerek belirlenmelidir.
Tazminat Hesabı ve Maddi-Manevi Boyut
Tazminat talebinde önce hukuki dayanak, ihlal, zarar ve nedensellik bağı belirlenir. Kaybedilen tutar, masraf veya yoksun kalınan kazanç iddiasının somut kayıtlarla desteklenmesi gerekir; bütün kalemler her olayda aynı biçimde doğmaz. TBK m.50 ve m.51’de zarar, kusur ve tazminatın belirlenmesine ilişkin kurallar vardır. Manevi tazminat, TBK m.58 kapsamındaki kişilik hakkı ihlalinin koşullarına bağlıdır; her hesap kısıtı veya para kaybı tek başına bu talebi doğurmaz. Harç ve yargılama giderlerinin usule göre paylaşılması, bütün bu tutarların otomatik olarak doğrudan zarar kabul edilmesiyle aynı şey değildir.
Faiz talebinde alacağın hukuki sebebi, uygulanacak faiz türü ve başlangıç tarihi ayrı ayrı incelenmelidir. Güncel oran resmî kaynaktan kontrol edilerek talep somutlaştırılmalıdır.
Pratik Vaka Senaryoları
Varsayımsal örnek 1: Sahte dekont. Bir P2P alıcısının gönderdiği dekonta güvenilerek kripto varlık aktarılmış, ancak hesaba ödeme gelmemiş olsun. Mevcut dekont, yazışma, kripto işlem kimliği ve hesap hareketi birlikte incelenir. Hileli davranış ve zarar iddiası savcılığa veya kolluğa iletilebilir. Fiilin TCK m.157 veya m.158 kapsamında değerlendirilmesi, somut olgulara bağlıdır. Bir hesabın askıya alınması ya da suça konu menfaate elkonulması, CMK’daki kendi koşulları ve karar yetkisiyle değerlendirilir; bu işlemlerin talep edildiği anda gerçekleşeceği söylenemez.
Senaryo 2 — IBAN’ın Üçüncü Kişi Tarafından Kullanılması: Hesabın üçüncü kişilerce kullanılması veya rıza dışında işlem yapılması hâlinde önce işlem ve hesap kayıtları incelenir; suç vasfı tek başına IBAN kullanımından çıkarılamaz. TCK m.158/1-l, failin kendisini kamu görevlisi veya banka, sigorta ya da kredi kurumu çalışanı olarak tanıtması yahut bu kurumlarla ilişkili olduğunu söylemesi suretiyle işlenen dolandırıcılığı düzenler. Banka veya kredi kurumunun araç olarak kullanılması ise m.158/1-f’de yer alır.
Varsayımsal örnek 3: Yatırım sitesi üzerinden ödeme. Bir kişi, yatırım vaadiyle yönlendirildiği siteye ödeme yapmış ve daha sonra parasını çekememiş olsun. Ödeme, sözleşme, yazışma ve site kayıtları incelenerek olayın bir suç iddiası veya özel hukuk uyuşmazlığı olup olmadığı değerlendirilir. Faaliyet gerçekten izinsiz sermaye piyasası faaliyeti niteliğindeyse 6362 sayılı Kanun m.99’un koşulları ayrıca incelenir. Bu nitelikteki internet içeriklerine erişimin engellenmesine m.99/3 uyarınca Sermaye Piyasası Kurulu karar verir; karar uygulanmak üzere Erişim Sağlayıcıları Birliğine gönderilir. Yalnız para çekilememesi, bu hükmün veya TCK m.158/1-f’nin bütün koşullarının bulunduğunu göstermez.
Zamanaşımı ve Hak Düşürücü Süreler
Ceza davası zamanaşımı, suç için kanunda öngörülen cezanın üst sınırı, nitelikli hâller ve TCK m.66’daki diğer koşullarla belirlenir; m.67’deki durma ve kesilme hükümleri de hesaba katılır. Bu süre, bir icra şikâyetinin veya vergi davasının süresi yerine kullanılamaz.
Haksız fiil tazminatında TBK m.72, zarar ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden itibaren iki yıl, fiilden itibaren on yıl öngörür. Ancak fiil daha uzun ceza zamanaşımını gerektiren bir suç oluşturuyorsa bu uzun süre uygulanır. Sebepsiz zenginleşmede TBK m.82’de, geri isteme hakkının öğrenilmesinden itibaren iki yıl ve her hâlde zenginleşmeden itibaren on yıl düzenlenmiştir. Talebin hukuki sebebi ve başlangıç olayı belirlenmeden tek bir süre seçilmemelidir. Vergi haczi, ödeme emri, icra işlemi ve KYOK kararındaki daha kısa başvuru süreleri kendi bölümlerinde ayrıca ele alınmıştır.
Alternatif Çözüm Yolları
Arabuluculuk, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri özel hukuk uyuşmazlıklarında HUAK m.1’in kapsamıyla değerlendirilir. HUAK m.18/A, başka bir kanunun arabuluculuğu dava şartı yaptığı durumlarda izlenecek usulü düzenler; ihtiyari arabuluculuğun genel dayanağı değildir. Tüketici uyuşmazlığında 6502 sayılı Kanun m.68, m.73 ve m.73/A’daki görev, parasal sınır ve istisnalar birlikte kontrol edilir. Hakem heyeti ile mahkeme her talepte serbestçe seçilebilen iki eşdeğer yol değildir.
Ceza dosyasındaki uzlaştırma CMK m.253’e tabidir; TCK m.158 bakımından kendiliğinden uzlaştırma yolu bulunduğu varsayılmamalıdır. Tahkimde ise hakkın tarafların tasarrufuna elverişliliği ve uygulanacak rejim belirlenir. HMK m.407’nin kapsamı, yabancılık unsuru taşımayan ve tahkim yerinin Türkiye olduğu uyuşmazlıklarla sınırlıdır; vergi veya ceza makamının kararı, bu özel hukuk tahkim yoluyla kaldırılmaz.
Yurt dışı bağlantılı özel hukuk uyuşmazlığında milletlerarası yetki, teminat ve gerektiğinde yabancı kararın Türkiye’de tanınması veya tenfizi MÖHUK’un ilgili hükümleriyle incelenir. Bu hükümler, Türk kararının yabancı ülkede otomatik uygulanacağı anlamına gelmez. Ceza soruşturmasındaki uluslararası iş birliği ise yetkili makamlarca, ilgili ülke ve uygulanabilecek usul çerçevesinde değerlendirilir.
Sık Karşılaşılan Sorular ve Detaylı Cevaplar
Soru 1: Şikâyetçi olduktan sonra paramı geri alabilir miyim? Şikâyet tek başına iadeyi sağlamaz. CMK m.128/A uyarınca elkonulan suça konu menfaatin mağdura ait olduğu anlaşılırsa soruşturma veya kovuşturma evresinde sahibine iade edilir. Bu yolun koşulları ile, varsa TBK m.49 veya m.77’ye dayanan ayrı talebin koşulları birlikte değerlendirilir. Her iade için ayrıca tazminat davası açılması zorunlu olduğu söylenemez.
Soru 2: Karşı tarafın yurt dışında olması durumunda ne yapılır? Önce işlemin ve kişinin hangi ülkeyle bağlantılı olduğu, başvuranın sıfatı ve istenen kayıt belirlenir. Suç şüphesi Türkiye’de yetkili savcılığa veya kolluğa iletilebilir; gerekli uluslararası işlem, yetkili makam tarafından uygulanabilecek usulle değerlendirilir. Özel hukuk davasında yetki ve kararın hangi ülkede uygulanacağı ayrıca incelenir. MÖHUK’un yabancı kararın Türkiye’de tanınması ve tenfizine ilişkin hükümleri, Türkiye’de verilen kararın yabancı ülkede otomatik tahsilini sağlamaz.
Soru 3: Banka sorumluluğu hangi durumlarda doğar? Önce ilgili banka işlemi, müşteri sözleşmesi, işlem kayıtları ve bankaya yüklenebilecek somut bir ihlal incelenir. 5549 sayılı Kanun m.3 müşterinin tanınmasını, m.4 ise yükümlünün şüpheli işlemi Başkanlığa (MASAK) bildirmesini düzenler; bu hükümler tek başına her havalede banka için otomatik tazminat sonucu doğurmaz. Bankaya karşı talepte, somut olaya göre TBK m.49’daki haksız fiil veya sözleşme ilişkisi varsa TBK m.112’deki borca aykırılık koşulları ile zarar ve nedensellik bağı değerlendirilir.
Soru 4: Sigorta poliçesi kapsamında değerlendirilebilir mi? Varsa mevcut poliçenin kapsadığı risk, sigortalı kişi, limit, istisnalar ve başvuru koşulları incelenmelidir. Hesap kısıtı veya dolandırıcılık iddiası tek başına sigorta teminatı bulunduğunu göstermez. Poliçenin kendisi görülmeden belirli bir sigorta ürününün bu zararı karşılayacağı söylenemez.
Soru 5: Süreç ne kadar sürer? Soruşturma, kovuşturma, tazminat davası ve kanun yolu aşamalarının süresi dosyanın kapsamına, delillere ve iş yüküne göre değişir. Dosya görülmeden kesin veya ortalama bir sonuçlanma süresi verilemez.
Hesap kısıtında izlenecek yol
Bankanın bildirimini ve varsa karar veya takip evrakını, işlem kayıtlarıyla birlikte inceleyin. Kısıtın dayanağı, başvuranın sıfatı, istenen sonuç ve tebliğ tarihi belirlendikten sonra doğru merci ve süre seçilir. Ceza şikâyeti, icra şikâyeti, vergi davası ve tazminat talebi birbirinin yerine geçmez; her biri somut olayda kendi koşulları varsa değerlendirilir.
Yasal uyarı: Bu rehber genel bilgilendirme içindir. Başvuru yolu ve süre, kararın dayanağına, tebliğe ve kişinin dosyadaki sıfatına göre belirlenmelidir; somut dosya incelenmeden sonuç vaat edilemez.
Resmî kaynaklar ve kaynak kontrolü
Kaynak kontrolü: 7 Ekim 2026. CMK m.128/A’nın kapsamı, hesap askısı ve elkoyma süreleri; icra, vergi, gelir haczi ve başvuru yolları ayrı hükümlerle incelenmiştir. Yargı kararlarının tam metin bağlantıları ilgili kararların altında yer almaktadır.
- Ceza Muhakemesi Kanunu: m.128 ve 128/A
- 5549 sayılı Kanun: m.4, 17 ve 19/A
- İcra ve İflas Kanunu: m.16, 83 ve 89
- 6183 sayılı Kanun: m.58 ve 79
- İdari Yargılama Usulü Kanunu: m.7 ve 27
- 2576 sayılı Kanun: vergi mahkemesinin görevi
- 5510 sayılı Kanun: m.93
- İş Kanunu: m.35
- Türk Borçlar Kanunu: tazminat, iade ve zamanaşımı
- Hukuk Muhakemeleri Kanunu: dilekçe, tedbir ve delil tespiti
- Türk Ceza Kanunu: m.157 ve 158
- Kişisel Verilerin Korunması Kanunu: m.11, 13 ve 14
- Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu
- Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun
- Sermaye Piyasası Kanunu: m.35/B ve 99
- Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun
- 7571 sayılı Kanun: kabul ve Resmî Gazete kaydı