Meslek Hastalığı Tazminat Davası Rehberi 2026
Meslek hastalığı; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.14 kapsamında, sigortalının çalıştığı veya yaptığı işin niteliğinden dolayı tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları nedeniyle uğradığı geçici veya sürekli hastalık, bedensel veya ruhsal engellilik halleridir. Mağdur işçi ve ölüm halinde yakınları hem SGK’dan haklarını hem de işverenden tazminat talep edebilir.
Meslek Hastalığının Tespiti
Meslek hastalığı, SGK Sağlık Kurulu veya yetkili sağlık hizmet sunucularının düzenlediği sağlık kurulu raporu ile tespit edilir. Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği kapsamındaki esaslar uygulanır. İtiraz süreçleri Yüksek Sağlık Kurulu’na ve idari yargıya açıktır.
İşverenin Sorumluluk Kaynağı
- İş sağlığı ve güvenliği yükümlülüğü (6331 s.K. m.4): Risk değerlendirmesi, eğitim, KKD temini, sağlık gözetimi.
- İş Kanunu m.77: Sağlık ve güvenlik tedbirleri alma zorunluluğu.
- TBK m.417: İşçinin kişiliğinin korunması.
- TBK m.49, 54, 55: Haksız fiil sorumluluğu ve bedensel zararın tazmini.
Tazminat Türleri
- Sürekli iş göremezlik tazminatı: İşgücü kaybı oranı ve bakiye ömür üzerinden hesaplanır. PMF veya TRH 2010 tabloları ve progresif rant yöntemi kullanılır.
- Geçici iş göremezlik zararı: Tedavi süresince oluşan gelir kaybı.
- Manevi tazminat (TBK m.56): Acı, elem ve psikolojik yıpranmanın karşılığı.
- Destekten yoksun kalma tazminatı (TBK m.53): Ölüm halinde eş, çocuk, anne-babanın kaybettiği destek.
SGK ile İşveren Arasındaki Rücu
SGK’nın sigortalıya yaptığı ödemeler işverene rücu edilebilir (5510 s.K. m.21). İşverenin kusuru ispatlandığında SGK’nın yaptığı ödemeler oranında geri alınır. Bu nedenle işverenin iş güvenliği tedbirlerini belgelemesi kritiktir.
İspat ve Deliller
- Özlük dosyası, işe giriş sağlık raporu, periyodik muayene sonuçları.
- İşyeri ortam ölçümleri (gürültü, toz, kimyasal maruziyet).
- Eğitim kayıtları ve KKD tutanakları.
- İSG uzmanı ve işyeri hekimi raporları.
- Hastane ve SGK kayıtları.
- Tanık anlatımları.
Bilirkişi Raporu
Dava kapsamında kusur dağılımı için İSG bilirkişisi, hesaplama için aktüer bilirkişisi görev yapar. Kusur dağılımı tazminat miktarını doğrudan etkiler.
Önemli Süreler
| İşlem | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Maddi tazminat zamanaşımı | 10 yıl | TBK m.146 |
| Ceza zamanaşımı uzarsa | Ceza zamanaşımı | TBK m.72/2 |
| Arabuluculuk | 3 hafta (+1) | 7036 s.K. m.3 |
| SGK tespit itirazı | İdari süreç | 5510 s.K. |
Sık Sorulan Sorular
SGK’dan aldığım ödeme tazminattan düşülür mü?
Evet; yerleşik uygulamada SGK’nın sigortalıya yaptığı sürekli iş göremezlik ödemesinin peşin değeri tazminattan indirilir.
İşyeri değiştirdim, önceki işverenden tazminat isteyebilir miyim?
Hastalığın mevcut işyerinde mi yoksa eski işyerinde mi oluştuğu tespit edilir; her bir işverenin maruziyet süresi ve kusuru oranında sorumluluk değerlendirilir.
Ölüm halinde kim tazminat isteyebilir?
Eş, çocuklar ve destek gördüğü ispatlanan anne-baba TBK m.53 kapsamında destekten yoksun kalma tazminatı isteyebilir.
İlgili Rehberler
Yasal Uyarı: İçerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz.
İş Hukuku Mevzuat Tablosu
| Kanun / Madde | Konu |
|---|---|
| 4857 İş K. m.8 | İş sözleşmesinin tanımı ve yapısı |
| 4857 İş K. m.11 | Belirli süreli ve belirsiz süreli sözleşme, zincirleme |
| 4857 İş K. m.17 | Süreli fesih (ihbar) ve ihbar tazminatı |
| 4857 İş K. m.18-21 | Feshin geçerli sebebe dayandırılması, işe iade davası |
| 4857 İş K. m.24 | İşçinin haklı nedenle derhal fesih hakkı |
| 4857 İş K. m.25 | İşverenin haklı nedenle derhal fesih hakkı |
| 4857 İş K. m.32 | Ücretin ödenmesi ve gecikme zammı |
| 4857 İş K. m.34 | Ücretin zamanında ödenmemesi ve iş durdurma hakkı |
| 4857 İş K. m.41 | Fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışma ücreti |
| 4857 İş K. m.53-61 | Yıllık ücretli izin hakkı ve hesaplanması |
| 1475 SK m.14 | Kıdem tazminatı (yürürlükteki tek madde) |
| 5510 SK m.86 | Hizmet tespiti ve SGK sigortalılık |
| 6331 İSG K. | İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu |
| 6356 STSK | Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu |
| 7036 İş Mah. K. | İş Mahkemeleri Kanunu ve zorunlu arabuluculuk |
| 6098 TBK m.417 | İşçinin kişiliğinin korunması (mobbing dayanağı) |
| 6098 TBK m.444-447 | Rekabet yasağı sözleşmesi |
İlgili Kurumlar
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (ÇSGB)
- Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK)
- İş Mahkemeleri
- Arabuluculuk Daire Başkanlığı
- Türkiye İş Kurumu (İŞKUR)
İş Hukuku Rehberi | Kıdem-İhbar Tazminatı | İşe İade Davası
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- İstanbul Barosu (istanbulbarosu.org.tr)
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
- Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)
Hazırlayan Hukuku
Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil No: 54965
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde ilgili mevzuat çerçevesinde bilgilendirme alınması yararlı olabilir.