Çocuk Teslimi ve İcrası — Yönetmelik Rejimi (7343 Sonrası)

Çocuk Teslimi ve İcrası — Yönetmelik Rejimi (7343 Sonrası) – Kartal İstanbul Aile Hukuku

Tanım: Çocuk teslimi; velayet ya da kişisel ilişki kararının yerine getirilmediği hallerde, Çocuk Teslimi ve Çocukla Kişisel İlişki Kurulmasına İlişkin İlam ve Tedbir Kararlarının Yerine Getirilmesine Dair Yönetmelik uyarınca adli destek ve mağdur hizmetleri müdürlüğü uzmanlarınca çocuğun üstün yararı gözetilerek yürütülen özel yerine getirme usulüdür. Süreçte çocuğun üstün yararı gözetilir; taraflarla iletişim ve rehberlik, mahkeme kararının gönüllü yerine getirilmesini destekler.

Çocuk teslimi ve kişisel ilişki kararlarının yerine getirilmesi: yönetmelik rejimi, çocuğun üstün yararı, teslim emri, zorla teslim, disiplin hapsi ve TCK m.234 rehberi.

Çocuk Teslimi İcrasının Özel Rejimi

Mal ve para alacaklarının icrasından farklı olarak çocuk teslimi özel bir rejime tabidir. İcra ve İflas Kanunu’nun çocuk teslimine ilişkin eski m.25, m.25/a, m.25/b ve m.341 hükümleri 24.11.2021 tarihli 7343 sayılı Kanunun 32. maddesiyle mülga edilmiştir; çocuk teslimi artık adli destek ve mağdur hizmetleri müdürlüklerinin uzmanlarınca Yönetmelik uyarınca yerine getirilir. Yönetmelik 04.08.2022 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmıştır ve ilam veya tedbir kararlarının yerine getirilmesinde çocuğun üstün yararını esas alır. Velayet veya kişisel ilişki hakkındaki ilam ya da tedbir kararı, icra takibine konulmaz; hak sahibi kararı ibraz ederek çocuğun yerleşim yerindeki adli destek ve mağdur hizmetleri müdürlüğüne başvurur. Hak sahibi ebeveyn kararı müdürlüğe ibraz eder; yükümlü kararı rızasıyla yerine getirmezse müdürlük teslim emri tebliğ eder, emre uyulmazsa çocuk uzman veya öğretmen marifetiyle alınarak hak sahibine teslim edilir (Yönetmelik m.25-27).

Teslim Mekânları ve Gönüllülük İlkesi

Yönetmelik uyarınca teslim işlemleri, müdürlükçe belirlenen çocuk dostu teslim mekânlarında gerçekleştirilir (m.20-22). Mahkeme kararı varsa kişisel ilişki, uzman veya öğretmen refakatinde teslim mekânında da gerçekleştirilebilir (Yönetmelik m.38). Teslim işlemlerinde psikolog, pedagog ve sosyal çalışmacı uzmanlar görev alır; uzman sayısı yetersizse öğretmen görevlendirilebilir (Yönetmelik m.13). Ebeveynler arası çatışmanın çocuğa yansıtılmaması ilkesi esastır. Yönetmelik, çocuk teslimi ve kişisel ilişkinin öncelikle gönüllülük esasına dayalı olarak yerine getirilmesini öngörür (m.5/5).

Zorla Teslim ve Yaptırımlar

Yükümlü ebeveyn teslim emrine uymazsa çocuk, uzman veya öğretmen marifetiyle, gerekirse kolluktan yardım alınarak zor kullanılmak suretiyle teslim alınabilir (Yönetmelik m.26/1-c, 27, 31). Zorla teslim işlemi müdürlükçe görevlendirilen uzman veya öğretmen tarafından, gerekirse kolluk desteğiyle yapılır; çocuğun örselenmemesi için gerekli tedbirler alınır (Yönetmelik m.27, 31). TCK m.234/1, velayet yetkisi elinden alınmış ana veya babanın ya da üçüncü derece dahil kan hısmının, on altı yaşını bitirmemiş çocuğu veli, vasi veya bakım ve gözetimi altında bulunan kimsenin yanından cebir veya tehdit kullanmaksızın kaçırması veya alıkoyması hâlinde üç aydan bir yıla kadar hapis öngörür; cebir, tehdit veya çocuğun oniki yaşını bitirmemiş olması hâlinde ceza bir kat artırılır (m.234/2). Teslim emrine aykırı hareket edenler ile emrin gereğinin yerine getirilmesini engelleyenler hakkında bir ay içinde yapılacak şikâyet üzerine aile mahkemesince üç aya kadar disiplin hapsine hükmedilebilir (Yönetmelik m.50/1); eski İİK m.341 mülgadır. Teslim emrinde, emre uyulmaması hâlinde çocuğun zor kullanılarak teslim alınacağı ve disiplin hapsiyle cezalandırılacağı belirtilir (Yönetmelik m.26). Direnç sürerse velayetin değiştirilmesi için ayrıca dava açılması gündeme gelebilir; böyle bir talep otomatik değerlendirilmez ve çocuğun yararına göre mahkemece karara bağlanır.

Kişisel İlişki İcrası ve Karşılaşılan Sorunlar

Kişisel ilişki (görüşme hakkı) kararının uygulanmaması hâlinde de hak sahibi müdürlüğe başvurabilir (Yönetmelik m.32). Uygulamada karşılaşılan başlıca sorunlar; velayet sahibi ebeveynin çocuğu hazırlamaması, görüşme saatlerinde çocuğu teslim etmemesi, çocukta psikolojik baskı oluşturması (yabancılaştırma sendromu), çocuğun hastalık bahanesiyle görüşmeye katılmaması ve alacaklı ebeveynin ulaşamadığı zaman dilimleri. Bu sorunlarda önce uzman görüşmeleri yapılır (Yönetmelik m.39); sorun sürerse müdürlük teslim emri gönderir ve emre aykırılıkta üç günden on güne kadar disiplin hapsi söz konusu olabilir (m.32, 50/2). Yabancılaştırma sendromu iddiası klinik psikoloji alanında tartışmalı bir kavram olmakla birlikte mahkemeler rapor alarak bu iddiayı inceleyebilmektedir. Kişisel ilişki hakkı sistematik olarak engellenen ebeveyn bakımından velayetin değiştirilmesi için dava açılması gündeme gelebilir; sonuç mahkemenin çocuğun yararına ilişkin takdirine bağlıdır.

Yurtdışı Tabanlı Sorunlar ve Uluslararası Boyut

Çocuğun velayet veya kişisel ilişki kararına aykırı olarak yurtdışına çıkarılması 1980 Lahey Çocuk Kaçırma Sözleşmesi kapsamında değerlendirilir. Türkiye 1980 Lahey Sözleşmesine taraftır ve Merkezi Makam olarak Adalet Bakanlığı görev yapar. Çocuğun izinsiz yurtdışına götürülmesi halinde alacaklı ebeveyn Adalet Bakanlığı Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğüne başvurarak iade talebinde bulunabilir. Talebin iletileceği ülkenin Merkezi Makamı da sürece dahil olur. Çocuğun bir yıldan fazla süredir yeni ülkede yerleşmiş olması, iadeden sonra çocuğun ciddi tehlikeye düşecek olması gibi istisnalar hariç, çocuk mutad meskeninin bulunduğu ülkeye iade edilir. Pasaport işlemleri ile yurt dışına seyahat koşulları ayrı değerlendirilir; gerekli belgeler velayet durumu, mevcut mahkeme kararları ve ilgili ülkenin giriş kurallarına göre belirlenir.

Sık Sorulan Sorular

Çocuğumu bana teslim etmiyor, ne yapabilirim?

Çocuğun yerleşim yerindeki adli destek ve mağdur hizmetleri müdürlüğüne kararı ibraz ederek başvurabilirsiniz. Teslim, uzman veya öğretmen eliyle yürütülür. Direnç devam ederse disiplin hapsi şikâyeti ve velayetin değiştirilmesi davası seçenekleri gündeme gelebilir.

Çocuk teslim merkezleri nedir?

Çocuk teslimi ve kişisel ilişki işlemlerinin yapıldığı, müdürlükçe belirlenen çocuk dostu teslim mekânlarıdır (Yönetmelik m.20-22). Pedagog ve psikolog eşliğinde ebeveynler arasında çocuk teslimi veya kişisel ilişki görüşmesi yapılır.

Velayet sahibi çocuğu yurtdışına kaçırırsa ne olur?

1980 Lahey Sözleşmesi kapsamında Adalet Bakanlığı Merkezi Makam aracılığıyla iade talebi yapılır. TCK m.234/1 yalnızca velayet yetkisi elinden alınmış ana veya baba ile üçüncü derece dahil kan hısımları bakımından uygulanır; velayet sahibi ebeveynin çocuğu yurt dışına götürmesi bu hüküm kapsamında değerlendirilmez, iade talebi Lahey Sözleşmesi çerçevesinde yürütülür.

Kişisel ilişki kararına uymayan eşe ceza var mı?

Yönetmelik m.50/2 uyarınca teslim emrine aykırı hareket edenler hakkında bir ay içinde yapılacak şikâyet üzerine üç günden on güne kadar disiplin hapsi uygulanabilir. Ayrıca sürekli engelleme velayet değişikliği davası açmak için sebep oluşturur; alacaklı ebeveyn çocuğun velayetini talep edebilir.

Zorla teslim çocuğu travmatize etmez mi?

Bu riski azaltmak için Yönetmelik, teslimin uzman veya öğretmen eliyle ve çocuğun örselenmesini önleyecek tedbirlerle yapılmasını öngörür (m.6, 17, 27). Gönüllü yerine getirmeyi destekleyen iletişim ve rehberlik çalışmaları yapılır; zorla yerine getirme, ilgili karar ve Yönetmelik koşullarına göre değerlendirilir.

İlgili Rehber Makaleler

📍 İstanbul / Kartal Özelinde Sık Sorulan Sorular

İstanbul’da boşanma davası hangi mahkemede açılır?

İstanbul’da boşanma davaları Aile Mahkemelerinde görülür. Yetkili mahkeme, TMK m.168 uyarınca eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir. Başvurulacak adliye, bu yetki kuralı ve ilgili yargı çevresi birlikte değerlendirilerek belirlenir.

Kartal Adliyesi nerede ve aile mahkemelerine nasıl ulaşılır?

Anadolu Adalet Sarayı, Kartal/İstanbul E-5 üzerinde bulunur. Kartal, Pendik, Maltepe, Tuzla, Sultanbeyli ve Şile ilçelerinde yerleşik olanların aile hukuku uyuşmazlıkları bu adliyede görülür. Metro (Kartal durağı) ve Marmaray (Maltepe/Pendik hattı) ile ulaşım sağlanır. Cevizli Mah. Enderun Sk. No:10C D:58, Kartal/İstanbul 34865 adresindeki büromuz adliyeye 5 dakika mesafededir.

🏢 Kartal / Anadolu Yakası Hizmet Alanlarımız

Büromuz Kartal/İstanbul merkezli olup Anadolu Yakası genelinde boşanma, nafaka, velayet ve mal paylaşımı davalarında hizmet vermektedir. Kartal, Pendik, Maltepe, Tuzla, Kadıköy, Üsküdar, Ataşehir, Sultanbeyli, Sancaktepe, Çekmeköy, Ümraniye ve Beykoz ilçelerindeki müvekkillerimize yüz yüze görüşme imkanı sunuyoruz. Avrupa Yakası ve şehir dışından gelen talepler için online görüşme ve e-vekaletname sistemi üzerinden dava süreci yürütülmektedir.

📞 Randevu: +90 534 636 19 19 • 📧 alyarlaw@gmail.com • 📍 Cevizli Mah. Enderun Sk. No:10C D:58, Kartal/İstanbul 34865

🔗 İlgili Aile Hukuku Rehberleri

🏛️ Aile Hukuku Üst Rehberler

Ana Pillar: Boşanma Hukuku Rehberi 2026 | Şehir Hub: İstanbul Kartal Rehberi | Sözlük: Aile Hukuku Terimler Sözlüğü (62 Terim)

Konu Hub’ları: Nafaka • Velayet • Mal Paylaşımı • Anlaşmalı vs Çekişmeli • Nafaka Türleri Karşılaştırma

İlçe Hizmet: Kartal • Pendik • Maltepe • Kadıköy

📖 Geçen Bazı Önemli Terimler: Nafaka • Velayet • Edinilmiş Mal • Katılma Alacağı • Tenfiz • Koruma Kararı — Tüm Terimler (62)

Resmi Kaynaklar

Hazırlayan Avukat

Av. Bilal ALYAR

Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde bir avukattan görüş alınması yararlı olabilir.

İletişim | Hakkımızda