Sağlık Bakanlığı Şikayet ve Muayene İtiraz Yolları (2026)
Sağlık hizmetlerinden doğan şikâyetler SABİM (184) hattı, CİMER, e-şikayet portalı veya hastane Hasta Hakları Birimi üzerinden iletilebilir; ancak bu idari başvurular tazminat davası açma süresini durdurmaz.
- Şikayet Hasta Hakları Birimine iletilebilir; Kurul, başvurunun kurula ulaştığı tarihten itibaren otuz gün içinde karar verir. Gerekirse hekim veya personel hakkında disiplin soruşturması açılır.
- Kamu hastanesinde zarar gören kişi doğrudan dava açamaz; İYUK m.13/1 uyarınca önce idareye başvuru zorunludur.
- İdari yaptırım yetersiz kalırsa tam yargı davası veya adli yargıda tazminat davası açılabilir.
Hastalar ve yakınları, sağlık hizmetlerinden doğan sorunları Sağlık Bakanlığı şikayet kanallarına iletebilir. SABİM ve e-Devlet şikayet sistemleri en sık kullanılan mekanizmalardır.
1. SABİM Hattı
184 SABİM hattı üzerinden şikayet, talep ve öneri iletilebilir. Başvurular kısa sürede ilgili birime yönlendirilir.
2. E-Şikayet Sistemi
Sağlık Bakanlığı e-şikayet portalı üzerinden yazılı başvuru yapılabilir. Süreç online takip edilir.
3. Hastane Hasta Hakları Birimi
Şikayet hastanedeki Hasta Hakları Birimine iletilebilir. Hasta Hakları Birimleri, sağlık kurum ve kuruluşları bünyesinde oluşturulur. Hasta Hakları Yönetmeliği m.42/C uyarınca Kurul, başvurunun kurula ulaştığı tarihten itibaren otuz gün içinde karar verir.
4. Disiplin Soruşturması
Gerekli görülmesi halinde hekim veya personel hakkında disiplin soruşturması açılır. İncelemeyi yapacak merci, hekimin çalıştığı kurumun niteliğine göre değişir. Son altı ay içinde ikiden fazla hak ihlali kararı verilen sağlık meslek mensubunun dosyası, 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 23 üncü maddesinin yedinci fıkrasının (b) bendi uyarınca Sağlık Meslekleri Kuruluna gönderilir.
5. Yargı Yolu
İdari yaptırımın yetersiz olduğu durumlarda tam yargı davası veya adli yargıda tazminat davası açılabilir.
Şikayet Etmek Dava Süresini Durdurmaz: Tam Yargı Davasında 1 Yıl ve 5 Yıl (İYUK m.13)
SABİM, 184 veya hasta hakları birimine yapılan başvurular idarî şikayet niteliğindedir. Bu başvurular personel hakkında işlem yapılmasını sağlayabilir, ancak uğranılan zararın tazminini kendiliğinden sağlamaz ve tazminat için öngörülen süreleri durdurmaz. Mağdurların en sık kaybettiği hak, şikayet sonucunu beklerken dolan bu sürelerdir.
Önce idareye başvuru zorunluluğu
Kamu hastanesinde gerçekleşen bir olayda zarar gören kişi, doğrudan dava açamaz. İYUK m.13/1 uyarınca idarî eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların, idari dava açmadan önce, bu eylemleri yazılı bildirim üzerine veya başka suretle öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde ilgili idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri gereklidir.
Buradaki iki süre birlikte işler: zararı öğrenmeden bir yıl, olaydan itibaren ise mutlak olarak beş yıl. Komplikasyonun sonradan ortaya çıktığı dosyalarda “öğrenme tarihi” tartışma konusu olur; bu nedenle rapor, epikriz ve tetkik tarihleri başından itibaren saklanmalıdır.
Başvurudan sonra dava ne zaman açılır?
İdareye yapılan istek kısmen veya tamamen reddedilirse, bu konudaki işlemin tebliğini izleyen günden itibaren dava açılabilir. İdare otuz gün içinde cevap vermezse istek reddedilmiş sayılır ve süre bu sürenin bittiği tarihten itibaren işler. Dava açma süresi ise İYUK m.7 uyarınca, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde idare mahkemelerinde altmış gündür.
Pratik sıra şudur: olay → (en geç 1 yıl / 5 yıl içinde) idareye yazılı tazminat başvurusu → ret veya 30 gün sessizlik → 60 gün içinde idare mahkemesinde tam yargı davası.
Yanlış yargı yerine başvurulduysa
Kamu hastanesine ilişkin tam yargı davası yanlışlıkla adlî yargıda açılmış ve görev yönünden reddedilmişse, sonradan idari yargıda açılacak davada idareye başvurma şartı aranmaz (m.13/2). Bu, başlangıçta yanlış kapıya gidilmiş dosyalar için önemli bir kurtarma hükmüdür.
Özel hastane ve muayenehanelerde ise ilişki sözleşmeye dayandığından uyuşmazlık adlî yargıda görülür; bu ayırım başvuru yolunu baştan belirlediği için ilk tespit edilmesi gereken husustur.
Mevzuat metni: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu.
İlgili Yargı Kararları
- Danıştay 8. Daire, E.2021/391, K.2022/4030, 10.06.2022: İdareye başvuru için öngörülen bir/beş yıllık sürenin başlangıcı, zararın bütün unsurlarıyla (kalıcı etki, iş gücü kaybı dahil) öğrenildiği tarihtir; tedavi süreci devam ederken bu süre işlemeye başlamaz.
- Anayasa Mahkemesi, Ayhan Keçeli ve Diğerleri, B. No: 2019/24231, 23.02.2022: Kamu hastanesindeki tıbbi ihmal iddiasıyla açılan tam yargı davasının, hasta hakları kurulu ve ön inceleme raporundaki tespitler yeterince değerlendirilmeden reddedilmesi yaşam hakkının ihlaline yol açabilir.
- Anayasa Mahkemesi, Barış Baloğlu ve Diğerleri, B. No: 2018/23753, 02.03.2022: Sunulan sağlık hizmetinde eksiklik tespit edilmesine rağmen idare mahkemesince yetersiz manevi tazminata hükmedilmesi ve davanın makul sürede sonuçlanmaması yaşam hakkını ihlal edebilir.
- Anayasa Mahkemesi, Mahmut Sancar, B. No: 2013/3583, 07.07.2015: Tıbbi ihmal iddialarında öncelikli ve etkili başvuru yolu ceza şikâyeti değil, hukuk veya idari tazminat davasıdır; savcılığın kovuşturmaya yer olmadığı kararı hukuk yoluna başvurmayı engellemez.
- Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E.2023/2156, K.2024/214, 17.01.2024: Özel hastane ve hekime karşı açılan tazminat davasında ilişki vekâlet sözleşmesine dayanır; hekim ve hastane en hafif kusurundan bile sorumludur, aydınlatılmış onamın ispat yükü hekim ve hastanededir.
Sıkça Sorulan Sorular
SABİM nedir?
184 numaralı Sağlık Bakanlığı şikayet hattıdır.
E-şikayet nasıl yapılır?
Sağlık Bakanlığı online şikayet portalı üzerinden.
Hasta Hakları Birimi yanıt süresi?
Hasta Hakları Yönetmeliği m.42/C uyarınca Kurul, başvurunun kurula ulaştığı tarihten itibaren otuz gün içinde karar verir.
Yargıya gidebilir miyim?
Evet. Disiplin sonucuna bağlı kalmadan yargı yolu açıktır.
🔗 İlgili Sağlık Hukuku Rehberlerimiz
🏙️ Şehir Bazlı Sağlık Hukuku Sayfalarımız
İstanbul · Kartal · Pendik · Maltepe · Ataşehir
📅 Son güncelleme: 2026-04-17 · Sağlık hukuku mevzuatı ve güncel Yargıtay içtihatlarına göre hazırlanmıştır.
İlgili Mevzuat ve Temel Hükümler
| Kaynak | Hüküm | Konusu |
|---|---|---|
| 1982 Anayasa | m.17 | Kişinin dokunulmazlığı, maddi-manevi bütünlük |
| 1982 Anayasa | m.56 | Sağlık hakkı |
| 4721 s. TMK | m.24-25 | Kişilik hakkının korunması |
| 6098 s. TBK | m.49-76 | Haksız fiil ve tazminat |
| 6098 s. TBK | m.502-514 | Vekâlet sözleşmesi (hekim-hasta) |
| 6098 s. TBK | m.470-486 | Eser sözleşmesi (estetik, diş uygulaması) |
| 5237 s. TCK | m.85, 89 | Taksirle öldürme ve yaralama |
| 5237 s. TCK | m.257 | Kamu görevlisinin görevi kötüye kullanması |
| 1219 s. Kanun | m.1-13 | Tababet ve şuabatı sanatlarının icrası |
| 1219 s. Kanun | m.70 | Hastanın rızası ve aydınlatılması |
| 6023 s. Kanun | m.39-40 | Türk Tabipleri Birliği disiplin yetkisi |
| Hasta Hakları Yön. | m.1-43 | Hasta hakları ve uygulama esasları |
| 6023 Deontoloji Tüz. | m.1-54 | Tıbbi Deontoloji Nizamnamesi |
| 6698 s. KVKK | m.6 | Sağlık verileri özel nitelikli veri |
| 5510 s. SSGSSK | m.63-73 | SGK sağlık yardımları ve SUT |
| 2219 s. Hususi Hast. | m.1-42 | Özel hastanelerin kuruluşu ve denetimi |
| Zor. Mesl. Sig. Tar. | 1219 m.Ek 12 | Hekim zorunlu mesleki sorumluluk sigortası |
Yetkili Kurumlar ve Başvuru Kanalları
- Sağlık Bakanlığı İl Müdürlüğü: Hasta Hakları Birimi’ne idari başvuru, soruşturma açma.
- Yüksek Sağlık Şûrası: Hekim sorumluluğunda ilke kararı ve görüş (1219 s. Kanun).
- Türk Tabipleri Birliği (TTB) ve Tabip Odaları: Disiplin soruşturması (6023 s. Kanun m.39).
- Sağlık Meslekleri Kurulu: Son altı ayda ikiden fazla hak ihlali kararı verilen sağlık meslek mensubu hakkında değerlendirme (663 sayılı KHK m.23/7-b).
- Adli Tıp Kurumu: Malpraktis iddialarında uzman bilirkişi raporu; İhtisas Kurulları.
- Asliye Hukuk / Tüketici Mahkemesi: Özel hastane ve hekime karşı tazminat davaları.
- İdare Mahkemesi: Kamu hastanesi malpraktis davaları (İYUK m.13 tam yargı).
- Cumhuriyet Başsavcılığı: TCK m.85, 89 kapsamında ceza soruşturması.
- KVKK: Sağlık verileri ihlalinde veri koruma şikayeti (6698 s. K. m.14).
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
Hazırlayan Avukat
Av. Bilal ALYAR
Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde avukattan hukuki destek alınması yararlı olabilir.