İlgili konu: Boşanma Hukuku Rehberi
Taşınmaz Devri ve Boşanmada Tapu Harcı — Anlaşmalı Protokolde Devir
⚡ Hızlı Cevap: Boşanma protokolü gereğince eşler arası taşınmaz devrinde kural olarak %4 tapu harcı ödenir (alıcı ve satıcıdan %2’şer). Mahkeme kararıyla yapılan mal rejimi tasfiyesi devirlerinde özellik arz eder; ancak genel kural %4 oranıdır.
Tanım: Boşanmada taşınmaz devri, eşler arasında protokol veya mahkeme kararıyla gerçekleşen tapu devirlerinin harç, vergi ve ipotek boyutlarını içerir.
- Protokol Devri
- Anlaşmalı boşanmada tarafların iradesi ile yapılan devir.
- Tasfiye Devri
- Mal rejimi tasfiyesi kararıyla yapılan devir.
- İpotek
- Konut kredisiyle alınmış taşınmazdaki bankalık hak.
Protokol Devri Süreci
Anlaşmalı boşanma protokolüne taşınmaz devri hükmü konulduğunda, kararın kesinleşmesi ardından protokol doğrultusunda tapu devir işlemi yapılır. Tapu dairesinde satış işlemi gibi yürütülür.
Harç Hesaplama
Devir bedeli üzerinden %4 harç alınır (taraflara yarı yarıya). Değer, rayiç bedel altına inmemelidir; aksi halde takdir komisyonu bedel artırır.
Boşanma Nedeniyle Devirde Tapu Harcı İstisnası Var mı?
“Mahkeme kararıyla devrediyoruz, harcı ödemeyiz” beklentisi çok yaygındır ve genellikle doğru değildir. Harcın alınmayacağı haller 492 sayılı Harçlar Kanunu m.59’da sayma yoluyla düzenlenmiştir; yani liste sınırlıdır ve kıyas yoluyla genişletilemez.
Bu listede kamu idarelerinin iktisapları, kamu yararına dernekler ile vergi muafiyeti tanınan vakıfların edinimleri, tapu ve kadastro idarelerinin kusursuz hatalarının düzeltilmesi, tescilli taşınmaz kültür varlıkları, organize sanayi bölgeleri, konut finansmanı ipotekleri ve finansal kiralamada süre sonunda kiracıya devir gibi kalemler yer alır. Boşanma, anlaşmalı boşanma protokolü veya eşler arasında devir başlığı bu listede bulunmaz.
Sonuç: boşanma dosyasından kaynaklanan taşınmaz devri, kural olarak tapu harcına tabidir. Maddenin sonundaki “özel kanunlarda yer alan muafiyet ve istisnalara ilişkin hükümler saklıdır” kaydı nedeniyle başka bir kanunda özel bir muafiyet öngörülmüşse o hüküm uygulanır; ancak genel bir “boşanma istisnası” mevcut değildir.
Protokoldeki ifade harcın matrahını belirler
Uygulamada asıl fark yaratan nokta, devrin protokolde nasıl tanımlandığıdır. Devir bir bedel karşılığında mı yapılıyor, yoksa nafaka veya tazminat alacağına mahsuben mi ediniliyor; ya da karşılıksız mı devrediliyor. Bu niteleme, işlemin tapuda hangi kalemden yapılacağını ve dolayısıyla harç ile vergi yükünü doğrudan etkiler. Protokol metni bu yönden bulanık bırakılırsa, tapu müdürlüğü ve vergi dairesi işlemi kendi nitelemesine göre vergilendirir.
Devir için kararın kesinleşmesi gerekir
Anlaşmalı boşanma kararına dayalı tescil, kararın kesinleşmesinden sonra yapılır. Bu nedenle tarafların kanun yolundan feragat ederek kararı hızla kesinleştirmesi, devir tarihini öne çeken en pratik adımdır. Kesinleşme şerhli ilam ve kimlik belgeleriyle tapu müdürlüğüne başvurulur.
Mevzuat metni: 492 sayılı Harçlar Kanunu.
İpotekli Taşınmaz
Konut kredisi kapsamındaki taşınmaz devrinde dikkat edilmesi gerekenler:
- Banka onayı gerekir
- Krediyi devralan eş için yeni kredi değerlendirmesi
- Diğer eşin kefalet ilişkisi sona erdirilmeli
- İpotek devri veya kapatma seçenekleri
Mahkeme Kararıyla Devir
Edinilmiş mallara katılma tasfiyesi sonucu mahkeme kararı ile taşınmaz devri halinde yargılama harcı yatırılır; tapu harcı için uygulamada görüş farklılıkları bulunur, muafiyet iddiası dosya bazında değerlendirilir.
Stopaj ve KDV
Şahıslar arası devirde KDV yoktur, belirli koşullarda gelir vergisi stopaj değerlendirilebilir.
📚 Bu Konuda İlgili Mevzuat Özeti
| Madde | Kaynak | Konu |
|---|---|---|
| TMK m.132 | Türk Medeni Kanunu | İddet müddeti ve kaldırılması |
| TMK m.166 | Türk Medeni Kanunu | Evlilik birliğinin temelinden sarsılması |
| TMK m.174 | Türk Medeni Kanunu | Maddi ve manevi tazminat |
| TMK m.175-176 | Türk Medeni Kanunu | Yoksulluk ve tedbir nafakası |
| TMK m.202-232 | Türk Medeni Kanunu | Edinilmiş mallara katılma rejimi |
| TMK m.227 | Türk Medeni Kanunu | Katkı payı alacağı |
| TMK m.229-231 | Türk Medeni Kanunu | Değer artış payı |
| HMK m.168 | Hukuk Muhakemeleri Kanunu | Yetkili aile mahkemesi |
| HMK m.189-193 | Hukuk Muhakemeleri Kanunu | Delil kuralları ve hukuka aykırı delil |
| MÖHUK m.58-59 | Milletlerarası Özel Hukuk | Yabancı kararın tanınması ve tenfizi |
| İİK m.344 | İcra İflas Kanunu | Nafaka borcundan tazyik hapsi |
| 6284 sayılı Kanun | Ailenin Korunması | Koruma ve uzaklaştırma kararları |
| 4787 sayılı Kanun | Aile Mahkemelerinin Kuruluşu | Aile mahkemesi yetkisi |
| TCK m.132 | Türk Ceza Kanunu | Haberleşmenin gizliliğinin ihlali |
| TCK m.134 | Türk Ceza Kanunu | Özel hayatın gizliliğini ihlal |
| KVKK m.5-6 | Kişisel Verilerin Korunması | Veri işleme şartları |
| Harçlar Kanunu | 492 sayılı Kanun | Dava ve tapu harçları |
❓ Sık Sorulan Sorular
Ev eşime kalsın diye protokole koyduk, nasıl devrederiz?
Anlaşmalı boşanma kararı kesinleşince tapuya gidilir, protokol ibrazıyla devir yapılır. Alıcı-satıcı tarafından toplam %4 tapu harcı yatırılır.
İpotekli evi eşime devredebilir miyim?
Banka onayı gerekir. Banka krediyi devralanın ödeme gücünü yeniden değerlendirir.
Tapu harcını kim öder?
Kural alıcı ve satıcıdan %2’şer olmakla birlikte, protokolde tek tarafın ödemesi kararlaştırılabilir.
📍 İstanbul / Kartal Boşanma Hukuku
ALYAR LAW & CONSULTANCY Kartal merkezli olup Anadolu Yakası genelinde aile hukuku davalarında hizmet verir. İstanbul Kartal Boşanma Hukuku Rehberi • Ana Boşanma Rehberi
📞 +90 545 199 25 25 • 📧 info@bilalalyar.av.tr • 📍 Cevizli Mah. Enderun Sk. No:10C D:58, Kartal/İstanbul 34865
Son güncelleme: 22 Nisan 2026 • Yazar: Av. Bilal ALYAR (İstanbul Barosu)
🔗 İlgili Aile Hukuku Rehberleri
- Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi ve Tasfiye (TMK m.202-232) — 2026 Rehberi
- Vesayet, Kayyımlık ve Yasal Danışmanlık (TMK m.396-418) — 2026 Rehberi
- Aile Konutu Şerhi ve Eşin Rızası — TMK m.194
- Çocuk Teslimi ve İcrası — İİK m.25/a
- Aile İçi Psikolojik Şiddet ve Mobbing — 6284 Kanun Çerçevesi
- Mehir Alacağı ve Boşanma Davası — Dini Evlilik Öncesi Vaatler
📝 İçerik Güncelleme Notu (Son Güncelleme: 22 Nisan 2026)
Bu rehber, Nisan 2026 itibarıyla güncellenmiştir:
- Mevzuat: TMK, HMK, MÖHUK, İİK ve 6284 sayılı Kanun güncel hükümleri yansıtıldı.
- Uygulama: 2026 UYAP e-satış süreci, arabuluculuk dava şartı revizyonları, Kartal Anadolu Adalet Sarayı bilgileri kontrol edildi.
- İçtihat: Yerleşik Yargıtay içtihadı güncel değerlendirmeleri dahil edildi.
- Yerel Veri: İstanbul Anadolu Yakası adliye ve yetki bilgileri güncellendi.
Yazı, aile hukuku alanında deneyimli Av. Bilal ALYAR (İstanbul Barosu) tarafından kaleme alınmış olup hukuki görüş niteliği taşımaz, genel bilgilendirme amaçlıdır.
🏛️ Aile Hukuku Üst Rehberler
Ana Pillar: Boşanma Hukuku Rehberi 2026 | Şehir Hub: İstanbul Kartal Rehberi | Sözlük: Aile Hukuku Terimler Sözlüğü (62 Terim)
Konu Hub’ları: Nafaka • Velayet • Mal Paylaşımı • Anlaşmalı vs Çekişmeli • Nafaka Türleri Karşılaştırma
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- İstanbul Barosu (istanbulbarosu.org.tr)
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
- Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)
Hazırlayan Avukat
Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil No: 54965
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde avukattan hukuki destek alınması yararlı olabilir.