Bu sayfa ticari dava türlerinin hukuki sınıflandırmasına odaklanır; sürecin işleyişi, dava açma ve zamanaşımı gibi genel bilgiler için ticari dava rehberi sayfamıza bakabilirsiniz. TTK m.4 uyarınca ticari davalar iki ana grupta incelenir: mutlak ticari davalar ve nispi (nisbi) ticari davalar.
30 Saniyede Özet
- Mutlak ticari dava: tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın, TTK’da düzenlenen konulardan doğar (örn. şirketler hukuku, kıymetli evrak davaları).
- Nispi ticari dava: her iki tarafın da tacir sıfatını taşıması VE uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi şartına bağlıdır.
- Ticari davalara, kurulan yerlerde Asliye Ticaret Mahkemesi, kurulmayan yerlerde ticaret mahkemesi sıfatıyla Asliye Hukuk Mahkemesi bakar (TTK m.5).
- Örnek ticari dava türleri: şirket ortaklığından kaynaklanan davalar, genel kurul kararının iptali, çek/bono/poliçe (kıymetli evrak) davaları, taşıma ve sigorta sözleşmesi uyuşmazlıkları, rekabet yasağı davaları.
Bilgilendirme: Bir uyuşmazlığın hangi dava türüne ve hangi mahkemeye tabi olduğu somut olayın niteliğine göre değişir; kesin sınıflandırma için bir avukata danışmanız önerilir.
Son güncelleme: 08.09.2026
Kanuni Dayanak
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.4 (ticari davalar), m.5 (ticaret mahkemeleri); 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (usul hükümleri).
Mutlak Ticari Davalar Nelerdir?
TTK m.4/1-a uyarınca, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın, TTK’da düzenlenen hususlardan doğan hukuk davaları mutlak ticari dava sayılır. Buna örnek olarak; ticaret şirketlerine ilişkin davalar (ortaklıktan çıkarma/çıkma, genel kurul kararının iptali, tasfiye ile ilgili uyuşmazlıklar), kıymetli evrak hukukundan doğan davalar (çek, bono, poliçe), taşıma işleri ve deniz ticaretine ilişkin davalar ile sigorta sözleşmesinden doğan davalar sayılabilir.
Nispi (Nisbi) Ticari Davalar Nelerdir?
TTK m.4/1-b uyarınca, her iki tarafın da tacir sıfatını taşıdığı VE uyuşmazlığın her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili olduğu hukuk davaları nispi ticari dava sayılır. Örneğin, iki tacir arasında bir ticari mal alım-satım sözleşmesinden doğan alacak davası, taraflardan biri tacir değilse veya konu taraflardan birinin ticari işletmesiyle ilgili değilse ticari dava niteliğini kazanmaz.
Hangi Mahkeme Bakar?
TTK m.5 uyarınca, Asliye Ticaret Mahkemesi kurulan yerlerde ticari davalara bu mahkeme bakar; Asliye Ticaret Mahkemesi kurulmayan yerlerde ise Asliye Hukuk Mahkemesi, ticaret mahkemesi sıfatıyla ticari davalara bakmakla görevlidir.
Uygulamada Sık Görülen Ticari Dava Türleri
- Ticaret şirketlerine ilişkin davalar: genel kurul kararının iptali/butlanı, ortaklıktan çıkarma/çıkma, şirket alacağının tahsili.
- Kıymetli evrak davaları: çek/bono/poliçeden kaynaklanan alacak ve iptal davaları.
- Ticari satım ve hizmet sözleşmelerinden doğan alacak/tazminat davaları (iki tacir arasında).
- Taşıma hukuku davaları (kara, deniz, hava taşımacılığı sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar).
- Sigorta hukuku davaları (sigorta sözleşmesinden doğan tazminat talepleri).
- Haksız rekabet davaları (TTK m.54 vd.).
Hızlı Hukuki Destek
Ticari uyuşmazlığınızın hangi dava türüne girdiğini ve hangi mahkemede açılacağını değerlendirmek için iletişime geçebilirsiniz.
Kambiyo Senedinden Kaynaklanan Dava Mutlak Ticari Davadır (Yargıtay Örneği)
Yargıtay 20. Hukuk Dairesi’nin bir yargı yeri belirlenmesi kararında (E.2016/3286, K.2016/5167, 05.05.2016) mutlak ve nispi ticari dava ayrımına dair önemli bir açıklama yer alır: 6102 sayılı TTK m.4/1. maddesinin ilk cümlesinde tarif edilen nispi ticari davalar, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan kaynaklanan hukuk davalarıdır. Mutlak ticari davalar ise, tarafların tacir olup olmadığına ve uyuşmazlığın ticari işletmeyle ilgili bulunup bulunmadığına bakılmaksızın, kanun gereği ticari dava sayılan uyuşmazlıklardır (TTK m.4/1-a ve devamı).
Karara göre, kambiyo senetlerinden (çek, senet, poliçe) kaynaklanan hukuk davaları — TTK’nın 670 ve devamı maddelerinde düzenlendiğinden — mutlak ticari dava niteliğindedir ve TTK m.5/1 gereği asliye ticaret mahkemesinde görülür; tarafların tacir sıfatı veya uyuşmazlığın ticari işletmeyle ilgisi aranmaz.
Sıkça Sorulan Sorular
Ticari dava türleri nelerdir?
TTK m.4 uyarınca iki ana grupta incelenir: mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar.
Mutlak ticari dava ile nispi ticari dava arasındaki fark nedir?
Mutlak ticari davada tarafların tacir olması aranmaz, konu TTK’da düzenlenmişse yeterlidir; nispi ticari davada ise her iki tarafın da tacir olması ve uyuşmazlığın ticari işletmeyle ilgili olması gerekir.
Ticari davalara hangi mahkeme bakar?
Kurulan yerlerde Asliye Ticaret Mahkemesi, kurulmayan yerlerde ticaret mahkemesi sıfatıyla Asliye Hukuk Mahkemesi bakar.
Çek ve bono davaları ticari dava mıdır?
Evet, kıymetli evrak hukukundan doğan bu davalar TTK’da düzenlendiğinden mutlak ticari dava sayılır.
İki tacir arasındaki her uyuşmazlık ticari dava mıdır?
Hayır, ayrıca uyuşmazlığın her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili olması gerekir; aksi halde nispi ticari dava şartları oluşmaz.
İlgili Hukuki Konular
Ticari dava sürecinin genel işleyişi için ticari dava rehberi sayfamıza, ticari uyuşmazlıklarda genel destek için ticaret avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.
Resmî Kaynaklar
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu: mevzuat.gov.tr.
Hazırlayan
Av. Bilal Alyar, İstanbul Barosu — ticari uyuşmazlıklarda dosya takibi yapmaktadır.
Yasal Uyarı: Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır, somut olaya özgü hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Davanızın niteliği için bir avukata danışınız.