Yurt Dışı Kripto Borsalarında P2P: İzin, Vergi ve Hukuki Riskler
Yurt dışı kripto borsasında P2P işlemi yaparken platformun izni, sözleşmenin tarafı, ödemenin kaynağı ve uyuşmazlığın niteliği ayrı değerlendirilir. Bu rehber; 6362 sayılı Kanun, TCMB ödeme kuralları, 5549 sayılı Kanun ve ceza usulü hükümleri çerçevesinde işlem kayıtlarını, başvuru yollarını ve savunma haklarını açıklar.
📑 İçindekiler
Kripto P2P ve Hukuki Rehber – İçindekiler
Kripto P2P ve Hukuki Rehber
Bu sayfa, yurt dışı bir kripto platformunda kullanıcılar arasında yapılan P2P işlemlerinin Türkiye bakımından hukuki risklerini ele alır. “P2P” belirli bir borsanın adı değildir. İzin ve sözleşme tarafını kontrol etmek, ödeme ile kripto transferini eşleştirmek ve uyuşmazlıkta doğru başvuru yolunu seçmek temel inceleme adımlarıdır.
Kripto P2P Nedir?
P2P, kullanıcıların birbirleriyle kripto varlık alım satımı için eşleşmesini ifade eder. Platformun ilan, saklama, transfer veya uyuşmazlık çözümündeki rolü hizmet modeline göre değişir; alım satımın tarafı ile hizmet sağlayıcı aynı kişi olmayabilir. Her platform için tek bir ücret, teslim veya koruma kuralı varsayılamaz.
- İşlem maliyeti: Komisyon, fiyat farkı ve transfer maliyeti ilgili hizmetin güncel koşullarından kontrol edilmelidir. P2P adı, işlemin ücretsiz olduğu anlamına gelmez.
- Ödeme yöntemi: Banka transferi ile kripto varlığın ödeme amacıyla kullanılması ayrı konulardır. Ayrıca TCMB Yönetmeliği m.4/2, ödeme ve elektronik para kuruluşlarının kripto platformlarına veya bu platformlardan fon aktarımına aracılığını yasaklar; bir yöntemin uygulamada sunulması hukuken uygunluğunu tek başına göstermez.
- Teslim süresi: İlanın kabulü, ödeme, platform kontrolü ve kripto transferinin tamamlanması farklı aşamalardır. Belirli bir sürede teslim veya bütün platformlarda anında onay garantisi verilemez.
- İlan ve işlem koşulları: Varsa ilan numarası, fiyat, tutar, teslim koşulu ve karşı taraf bilgilerini kaydedin. İlanı yayımlayan kullanıcı ile platformun üstlendiği yükümlülükleri sözleşmeden ayrı ayrı belirleyin.
- Emanet veya kilitleme mekanizması: Böyle bir mekanizma sunuluyorsa hangi varlığın, hangi aşamada ve kimin kontrolünde tutulduğunu sözleşmeden inceleyin. Platform içi kararın uygulanması, zararın mutlaka giderileceği veya yargısal incelemeye gerek kalmayacağı anlamına gelmez.
- Kimlik kontrolü: Platform hesabının doğrulanmış görünmesi, ödeme yapan kişinin veya işlemdeki iradenin doğruluğunu tek başına kanıtlamaz. Yükümlülerin kimlik tespiti görevi 5549 sayılı Kanun m.3 ve uygulanacak ikincil kurallara göre değerlendirilir.
- Koruma programı: Bir platform mali koruma sunduğunu açıklıyorsa geçerli ülke, kişi, işlem ve kapsam dışı durumlar ayrıca kontrol edilmelidir. Belirli bir borsanın koruma veya tazmin programı burada doğrulanmış değildir.
Teknik özelliklerden önce hizmet sağlayıcının kimliği ve işlem akışı belirlenmelidir. Aşağıdaki mevzuat, bütün yabancı platformların izinli veya bütün P2P işlemlerinin sorunsuz olduğu sonucunu vermez.
Kripto P2P İşlemlerinin Yasal Statüsü ve Mevzuat
P2P işleminin hukuki değerlendirmesi yalnız kullanılan uygulamanın adına dayanmaz. Kullanıcının kendi işlemi, başkalarına hizmet sunulması, yabancı platformun Türkiye’ye yönelen faaliyeti ve kripto varlığın ödemelerde kullanılması ayrı başlıklardır.
- Ödeme sınırları: Ödemelerde Kripto Varlıkların Kullanılmamasına Dair Yönetmelik m.3, kripto varlıkların ödemelerde doğrudan veya dolaylı kullanılmasını ve buna yönelik hizmeti yasaklar. M.4 ayrıca ödeme hizmeti sağlayıcılarının iş modellerini ve ödeme/elektronik para kuruluşlarının platform fon aktarımına aracılığını sınırlar. Bir işlemi “P2P” olarak adlandırmak bu kurallardan genel muafiyet sağlamaz.
- Kimlik tespiti ve şüpheli işlem: 5549 sayılı Kanun m.3–4 uyarınca yükümlüler için kimlik tespiti ve şüpheli işlem bildirimi görevleri bulunur. Uygulanacak işlem türü, eşik ve ikincil düzenleme ayrıca belirlenmelidir; eski tutarlar güncel genel kural gibi kullanılmamalıdır.
- Kripto hizmet sağlayıcılığı: 6362 sayılı Kanunun kripto varlık hükümleri, hizmetin izin ve faaliyet koşullarını düzenler. Temel ayrımlar şunlardır:
- İzin ayrımı: 6362 sayılı Kanun m.35/B uyarınca kripto varlık hizmet sağlayıcılarının kurulması ve faaliyete başlaması için Kurul izni gerekir. Kurula başvuru veya bir başvuru listesinde yer alma, faaliyet izninin yerine geçmez.
- Yabancı platform: M.99/A, Türkiye’de yerleşik kişilere yönelik faaliyet ile yabancı platformun bu kişileri hedeflediğinin kabul edildiği durumları düzenler. Türkiye’de iş yeri açma, Türkçe internet sitesi oluşturma ve Türkiye’de tanıtım/pazarlama gibi kanuni ölçütler somut hizmetle birlikte incelenir; sadece yurt dışında kurulmuş olmak izin incelemesini ortadan kaldırmaz.
- İzinsiz kripto hizmeti: M.109/A, izinsiz kripto varlık hizmet sağlayıcılığı için üç yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin günden on bin güne kadar adli para cezası öngörür. Bu hüküm m.109’daki izinsiz sermaye piyasası faaliyeti düzenlemesinden ayrıdır; P2P kullanıcısının bu suçu işlediği sadece işlem adına bakılarak söylenemez.
- Geçiş hükümleri: Geçici m.11’deki başvuru, tasfiye ve yabancı platform geçiş kuralları tarihsel kapsamlarıyla okunmalıdır. Başkaları hesabına yürütülen faaliyet için hizmetin fiili niteliği ve güncel izin koşulları incelenir; genel bir “kendi hesabımla işlem yapıyorum, sorun olmaz” muafiyeti kurulamaz.
- Müşteri varlıkları: M.35/C’de müşteri nakit ve kripto varlıklarının hizmet sağlayıcının varlıklarından ayrı tutulması ve kanundaki koruma kuralları düzenlenir. Varlık ayrılığı, kayıp halinde kamu tarafından ödeme, sigorta veya bütün yabancı platformlarda aynı koruma bulunduğu garantisi değildir.
- Somut borsanın durumu: Kullanılan platformun ticaret unvanı, sözleşme tarafı ve ilgili faaliyet izni güncel resmi kayıttan teyit edilmelidir. Yerel şirket kurulması veya aynı markanın kullanılması, yurt dışı sözleşmenin yerel şirket tarafından üstlenildiğini ya da bütün P2P hizmetlerinin izinli olduğunu göstermez.
- MASAK kapsamı: Kimlik tespiti ve şüpheli işlem bildirimi, 5549 sayılı Kanun ve ilgili düzenlemelerdeki yükümlüler içindir. Bildirim, kişinin suçlu olduğuna ilişkin karar değildir. Kullanıcının ödeme kaynağı, işlem amacı ve kayıtları ise somut incelemede önem taşıyabilir.
İzin, ödeme kuralı ve kullanıcının ceza sorumluluğu farklı değerlendirmelerdir. Bir platformun izinli olması işlemin kaynağını veya tarafların bütün davranışlarını hukuka uygun hale getirmez.
Kripto P2P İşlemlerinde Olası Hukuki Sorunlar ve Çözüm Yolları
Ödeme ile kripto teslimi arasındaki uyuşmazlık, karşı tarafın hilesi, hesap kısıtlaması ve vergi yükümlülüğü farklı hukuki sorunlar doğurabilir. Aşağıdaki örnekler riskleri açıklamak içindir; belirli bir platformun uygulaması veya gerçekleşmiş bir dava sonucu değildir.
1. Dolandırıcılık Riski ve P2P Scam Yöntemleri:
Ödeme belgesi ile gerçekleşmiş hesap hareketi birbirinden ayrılmalıdır. Kimlik kontrolü veya emanet mekanizması bulunsa bile bunların kapsamı işlem özelinde incelenir.
- Sahte dekont: Yalnız gönderilen dekonta dayanarak ödeme alındığını kabul etmeyin. İşlemin hesabınıza yansıyıp yansımadığını bankanın kendi kayıtlarından kontrol edin; belgeyi ve iletişimi değiştirmeden saklayın.
- Talimat ile ödeme ayrımı: Ödeme talimatı veya bekleyen işlem görüntüsü, gerçekleşmiş transferle aynı değildir. Tamamlanan banka transferinin her durumda gönderenin tek taraflı talebiyle geri alınabildiği varsayılamaz; somut kayıt ve varsa iade/kısıtlama sebebi bankadan öğrenilmelidir.
- Farklı hesaptan ödeme: İlanda görünen kişiyle ödeme hesabının sahibi farklıysa açıklama ve kayıtları doğrulamadan işlem akışına devam etmeyin. Platform ve bankanın resmi kanallarından bilgi alın. İsim farklılığı tek başına suç kanıtı olmadığı gibi platformun bütün üçüncü kişi ödemelerini yasakladığı da varsayılamaz.
- Hesap kimliği: Kullanıcı adı veya kimlik doğrulama işareti, işlemi fiilen kimin yaptığına ilişkin kesin kanıt değildir. Şüpheli bir durumda işlem ve iletişim kayıtlarını saklayın; kişisel belge, şifre veya erişim kodunu karşı tarafa göndermeyin.
- Sahte bağlantı ve iletişim: Platforma kendi bildiğiniz resmi adres veya uygulamadan ulaşın; mesajla gelen bağlantıdaki ödeme ya da hesap açma talebini bağımsız doğrulayın. İletişimin nerede kurulduğunu ve gönderilen bağlantıları kaydedin; platform içi sohbet kullanılması tek başına hukuki koruma garantisi değildir.
İşlem numarası, hesap hareketi, ilan koşulları ve kripto transferi birlikte saklanmalıdır. Çelişki varsa yalnız karşı tarafın ekran görüntüsüne veya platform puanına dayanmayın; destek kaydını ve verilen yanıtı da belgeleyin.
2. Dolandırıcılık Suçlamasına Maruz Kalma Riski:
Bir P2P transferi soruşturmada incelenebilir. Ancak hesaba para gelmesi ile dolandırıcılığa iştirak veya suç gelirini bilerek kabul etme aynı şey değildir; kişinin fiili ve suçun unsurları ayrı değerlendirilir.
Örneğin bir mağdurdan alınan para, kripto satın almak için başka bir kullanıcının hesabına yönlendirilmiş olabilir. Böyle bir dosyada ödeme, kripto teslimi, taraflar arasındaki iletişim ve olayın bilinen koşulları araştırılır. Ödeme almış olmak tek başına mahkûmiyet sebebi değildir.
TCK m.282’deki aklama fiili ile ikinci fıkradaki, birinci fıkradaki suça iştirak etmeksizin suçtan kaynaklanan değeri niteliğini bilerek satın alma, kabul etme, bulundurma veya kullanma fiilleri ayrılır. İkinci fıkra bakımından kişinin öncül suçu bizzat işlemiş olması şartı aranmaz.
Soruşturmaya dahil olmak, tutuklanmak ve mahkûm olmak farklı aşamalardır. Tutuklama koşulları CMK m.100’e göre incelenir; kendini iyi ifade edememek veya paranın kaynağının belirsiz olması tek başına tutuklama kuralı değildir.
İşlemin amacı, kişinin bildiği koşullar ve olayla bağlantısı gerçek kayıtlarla açıklanmalıdır. “İyi niyetli üçüncü kişi” ifadesi tek başına bütün suç isnatlarını veya tedbirleri kaldırmaz. Şüpheli sıfatı varsa savunma hakları kullanılabilir.
- Müdafi hakkı: CMK m.147 uyarınca müdafi seçme ve yardımından yararlanma hakkı bildirilir; CMK m.150’deki koşullarda müdafi görevlendirilir. Dosyanın incelenmesi ve erişim kısıtlamaları m.153’e tabidir. Her ifade işlemi için avukatın zorunlu olduğu veya müdafi desteğinin sonucu garanti ettiği söylenemez.
- Kayıtları düzenleme: İlan/işlem numarası, ödeme hesabı, tarih-saat, tutar, kripto teslimi ve yazışmaları bir zaman çizelgesinde bir araya getirin. Lehinize ve aleyhinize olabilecek kayıtları değiştirmeden koruyun; sunulacak delillerin olayla bağlantısı açıklanmalıdır.
- Gerçek olay anlatımı: Bilmediğiniz bir konuda tahminde bulunmayın ve hazır bir savunma cümlesini gerçeğe aykırı biçimde kullanmayın. CMK m.147, yüklenen suç hakkında açıklamada bulunmama hakkını da içerir. Kimlik sorularına ilişkin doğruluk yükümlülüğü ile suç hakkında susma hakkı ayrıdır.
- Suçun unsurları: TCK m.157–158 bakımından hile, zarar ve yarar sağlama unsurları; m.21 bakımından kast somut olaya göre değerlendirilir. TCK m.282’nin birinci ve ikinci fıkraları farklı fiil ve cezaları düzenler. Tek işlem yapılması veya kişinin öncül suçu işlememesi, bütün isnatlar için otomatik beraat nedeni değildir.
| Hüküm | Temel yaptırım | Önemli ayrım |
|---|---|---|
| 6362 m.109/A | 3–5 yıl hapis ve 5.000–10.000 gün adli para cezası | İzinsiz kripto varlık hizmet sağlayıcılığı; her P2P kullanıcısı otomatik bu kapsamda değildir. |
| TCK m.157 | 1–5 yıl hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezası | Hile, zarar ve yarar sağlama unsurları gerekir. |
| TCK m.158/1 | 3–10 yıl hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezası | (e), (f), (j), (k), (l): hapis alt sınırı 4 yıl; para cezası menfaatin iki katından az olamaz. |
| TCK m.282/1 | 3–7 yıl hapis ve 20.000 güne kadar adli para cezası | Öncül suç ve yurt dışına çıkarma veya belirtilen amaçla işlem koşulları. |
| TCK m.282/2 | 2–5 yıl hapis | Birinci fıkradaki suça iştirak etmeksizin değerin niteliğini bilerek kabul vb. fiiller. |
Platform geçmişi veya işlem puanı, ceza sorumluluğunu tek başına belirlemez. Savunma gerçek işlem akışı ve deliller üzerinde kurulmalıdır. Bu sayfada belirli bir dosya için beraat veya tahliye ihtimali ve büroya ait başarı oranı verilmez.
3. Kara Para Aklama ve MASAK İncelemeleri:
TCK m.282/1, alt sınırı altı ay veya daha fazla hapis gerektiren suçtan kaynaklanan değerleri yurt dışına çıkarma veya gayrimeşru kaynağı gizleme/meşru görünüm verme amacıyla çeşitli işlemlere tabi tutmayı düzenler. M.282/2 ise değerin bu niteliğini bilerek satın alma, kabul, bulundurma veya kullanmayı ayrı ele alır. Her kripto transferi otomatik aklama sayılmaz.
5549 sayılı Kanun m.4 uyarınca yükümlüler, işlem konusu malvarlığının yasa dışı yoldan elde edildiğine veya yasa dışı amaçla kullanıldığına ilişkin bilgi, şüphe ya da şüpheyi gerektiren husus varsa bildirimde bulunur. Bu, mağdurun savcılığa şikâyetiyle aynı işlem değildir; bildirimin yapılması tek başına mahkûmiyet kararı oluşturmaz.
İşlemleri sırf denetim veya bildirimden kaçınmak amacıyla parçalara ayırmayı bir korunma yöntemi olarak görmeyin. Gerçek işlem amacıyla uyumlu kayıtları, ödeme hareketlerini ve yazışmaları saklayın. Açıklama alanına yazılan bir not, paranın kaynağını veya hukuki niteliğini tek başına kanıtlamaz.
Suç sorumluluğu fiil ve manevi unsurlarla belirlenir; yalnız paranın bir hesaptan geçmiş olması yeterli değerlendirme değildir. Hakları kullanmak ve kayıtları sunmak önemlidir, ancak önceden KYOK, beraat veya bütün tedbirlerin kaldırılacağı sözü verilemez.
4. Vergilendirme Yükümlülüğü:
P2P gelirinin vergisel değerlendirmesinde kişinin statüsü, faaliyetin niteliği, organizasyonu ve kazancın elde edilme biçimi incelenmelidir. Sadece işlem sayısı veya tek bir kazanç tutarı üzerinden bütün kullanıcılar için aynı sonuç kurulamaz.
GVK m.37, ticari ve sınai faaliyetlerden doğan kazançları ticari kazanç kapsamında düzenler. Bunun kripto işlemine uygulanması somut faaliyetin niteliğinin incelenmesini gerektirir. Belirli bir kripto özelgesi, burada açılıp doğrulanmış bir dayanak olarak sunulmamaktadır.
Kendi hesabına işlem yapılması, ticari organizasyon içinde hizmet sunulması ve şirket faaliyeti aynı olgular değildir. Gelir türü, mükellefiyet, beyan ve belge yükümlülükleri uygun vergi hükümleriyle ayrı belirlenmelidir. Seyrek işlem yapılması otomatik istisna veya vergisizlik anlamına gelmez.
On işlem veya 500.000 TL kazanç gibi bir örnek, kanuni bir eşik değildir. Böyle bir sayımdan kesin vergi oranı, istisna veya ceza sonucu çıkarılamaz. Vergisel hesaplama için gerçek gelir, gider, dönem ve mükellefiyet bilgileri gereklidir.
VUK m.413, mükellefin kendi vergi durumu veya tereddüt ettiği uygulama konusunda yazılı izahat istemesine ilişkin mekanizmayı düzenler. Özelge, anlatılan somut olgular ve kapsamı içinde değerlendirilir; bütün gelecekteki uyuşmazlıkları önleyen bir garanti değildir.
Kayıt ve süre incelemesinde VUK m.114’teki tarh zamanaşımı ile m.253’teki belge muhafazası farklıdır. Tarh zamanaşımı, kural olarak alacağın doğduğu takvim yılını izleyen yıl başından itibaren beş yıldır; kanuni durma ve özel hükümler ayrıca değerlendirilir. M.253’te, bu Kanuna göre defter tutmak zorunda olanların ilgili defter ve vesikaları için, ilgili yılı izleyen takvim yılından başlayan beş yıllık muhafaza yükümlülüğü düzenlenir.
5. Platform ve Teknik Sorunlar:
P2P işlemlerinde teknik aksaklıklar ve kullanıcı sözleşmesinden doğan uyuşmazlıklar ortaya çıkabilir. Bunların hukuki niteliği ve başvuru yolu somut soruna göre belirlenir.
- Hesap kısıtlaması: Platformdan kısıtlamanın gerekçesini, işlem numarasını ve hangi sözleşme tarafının karar verdiğini yazılı isteyin. Kimlik belgesi sunulması hesabın mutlaka açılacağı anlamına gelmez. Yargısal yol için sözleşme, hizmetin niteliği ve yetki koşulları; tüketici ilişkisi varsa MÖHUK m.26 ve 45 ayrıca incelenir.
- İşlem uyuşmazlığı: Platform içi incelemeye ödeme ve teslim kayıtlarını sunabilirsiniz. Destek biriminin kararı yargısal karar değildir. Aynı markayı kullanan Türkiye şirketinin sorumluluğu veya yabancı şirket adına işlem yaptığı, sadece marka ilişkisine dayanılarak kabul edilemez.
- Erişim sorunu: Erişim kısıtlamasının platform kararı, teknik arıza veya resmi tedbir olup olmadığını ayırın. Hesap ve varlık kayıtlarını resmi kanallardan talep edin. İzin veya erişim engeli hakkında kullanılan hizmete ilişkin güncel somut karar olmadan genel sonuç verilemez.
Yabancı sözleşmede uygulanacak hukuk, Türkiye mahkemelerinin milletlerarası yetkisi ve sözleşme tarafının sorumluluğu farklı sorulardır. MÖHUK m.40 ve somut ilişkide uygulanacak özel hükümler değerlendirilir. Sözleşme incelenmeden belirli bir tahkim merkezi veya otomatik tüketici yargısı sonucu varsayılamaz.
Kripto P2P İşlemlerinde Hukuki Süreç: Mağduriyet ve Çözüm Yolları
Mağdurun başvurusu ile şüphelinin savunması ayrı hukuki konumlardır. Aşağıdaki adımlar, olayın hangi aşamada olduğunu ve gerekli kayıtları belirlemeye yardımcı olur; sonuç veya süre garantisi vermez.
A. Dolandırıcılık Mağduru Oldum, Ne Yapmalıyım?
Ödeme veya kripto teslim edilmemesi, tek başına olayın dolandırıcılık olduğunu kanıtlamaz. İşlem koşulları, hile iddiası ve ödeme/teslim kayıtları birlikte değerlendirilmelidir. Suç şüphesi varsa ceza başvurusu ile alacak ve tedbir yolları ayrı ele alınır.
- Platform başvurusu: Varsa resmi destek kanalından işlem numarasıyla bildirim yapın ve yanıtı saklayın. Platformun iç sürecini tamamlamak, CMK m.158 uyarınca savcılık veya kolluğa suç ihbarı/şikâyeti için genel ön şart değildir. Platform incelemesinin zararı gidereceği de garanti edilemez.
- Delil koruma: Banka hareketleri, ilan koşulları, işlem kimliği, cüzdan adresi ve yazışmaları özgün biçimleriyle saklayın. Her ekran görüntüsünün noter onaylı olması genel bir şart değildir. Hukuk yargısında delilin kaybolması veya ileri sürülmesinin zorlaşması halinde HMK m.400’deki hukuki yarar ve m.402’deki başvuru koşullarıyla delil tespiti değerlendirilebilir.
- Ceza başvurusu: CMK m.158 uyarınca ihbar veya şikâyet Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluğa yapılabilir. Olayı, tarih-tutarı ve bilinen kişi/hesap bilgilerini açıklayın; bilinmeyen kişiyi kesin fail olarak göstermeyin. TCK m.157 veya 158 nitelendirmesi delillere göre yapılır; görevli mahkeme 5235 sayılı Kanun m.11–12 ve uygulanacak suç hükümlerine göre belirlenir.
- Teknik kayıtlar: Cüzdan adresi ve işlem kimliği, ödeme/iletişim kayıtlarıyla birlikte başvuruya eklenebilir. Bu verilerin belirli kişiye bağlanması ayrıca araştırma gerektirir. Kolluğa başvuru yapılabilmesi, kayıp varlığın veya failin mutlaka bulunacağı anlamına gelmez.
- İade ve hukuk yolları: Alacak, tazminat ve geçici koruma talepleri için borçlu, hukuki sebep ve deliller belirlenir. HMK m.389 ihtiyati tedbiri, İİK m.257 ise ihtiyati haczi ayrı koşullarla düzenler. Ceza dosyasında elkoyma ile iade aynı karar değildir; CMK m.128/A(5), elkonulan suça konu menfaatin mağdura ait olduğunun anlaşılması halinde iadeyi düzenler. Her bloke bakiye kendiliğinden mağdura ödenmez.
- Platform sorumluluğu: Platformun sözleşmedeki rolü, üstlendiği edim ve zarar ile bağlantısı incelenmelidir. Ne bütün P2P zararlarında sorumlu olduğu ne de bütün işlemlerde sorumsuz olduğu peşinen kabul edilebilir. 6362 sayılı Kanun m.99/B’deki kripto hizmet sağlayıcılarına ilişkin hükümler kapsamlarına uygun değerlendirilir.
Başvuruya gecikmeden hazırlanmak, kayıtların korunması bakımından önemlidir. Ancak hesabın dondurulması, elkonulması, paranın iadesi ve fiili tahsil farklı koşullara bağlıdır. Haksız fiil talebinde TBK m.72’deki öğrenmeden itibaren iki yıl ve fiilden itibaren on yıl; koşulları varsa daha uzun ceza zamanaşımı ayrıca incelenmelidir.
B. Şüpheli Sıfatıyla Savunma Hakları
Soruşturma çağrısı, kişinin suçu işlediği sonucunu vermez. Önce çağrının gerçekliği, dosya numarası, sıfat ve isnat öğrenilmeli; işlem kayıtları bu olayla eşleştirilmelidir.
- İsnadı öğrenme: Resmi çağrı ve dosya bilgilerini kontrol edin. Bir hesap kısıtlaması her durumda ceza soruşturması demek değildir; gerekçeyi bankadan veya ilgili kurumdan öğrenin. Müdafinin dosyaya erişimi CMK m.153 ve varsa kanuni kısıtlama kararına göre değerlendirilir.
- Kronoloji hazırlama: Ne zaman, kiminle, hangi ilan üzerinden ve hangi tutarla işlem yapıldığını belgeleriyle sıralayın. Banka ödemesi ile kripto teslimini eşleştirin. Gerçek kayıtların açıklanması ile kişinin suça ilişkin susma hakkını kullanması farklı konulardır.
- İfade hakları: CMK m.147 uyarınca suç isnadı, müdafi hakkı ve açıklamada bulunmama hakkı bildirilir; lehe delillerin toplanmasını isteme imkânı tanınır. Kimlik sorularına doğru cevap verilmelidir. Tutanak okunmalı, kayıt hataları belirtilmelidir. CMK m.148’deki yasak yöntemler ve müdafi olmadan alınan kolluk ifadesinin hâkim/mahkeme önünde doğrulanması ayrımı gözetilir.
- Tutuklama ve adli kontrol: CMK m.100, kuvvetli suç şüphesini gösteren somut delil, tutuklama nedeni ve ölçülülük koşullarını düzenler. M.109 kapsamında adli kontrol ayrıca değerlendirilebilir. CMK m.268’de özel hüküm yoksa itiraz süresi kararın öğrenilmesinden itibaren iki haftadır; bu süre itirazın veya tahliyenin mutlaka tamamlanacağı süre değildir.
- Karar türleri: CMK m.172 kapsamında yeterli şüphe oluşturacak delil bulunmaması veya kovuşturma olanağının bulunmaması halinde KYOK verilir. Kovuşturmada beraat dahil hüküm türleri m.223’e göre belirlenir. Her P2P dosyasında KYOK/beraat veya bütün hesap kısıtlamalarının tek işlemle kaldırılması sonucu varsayılamaz.
- Koruma tedbiri tazminatı: CMK m.141’deki kanuni nedenler ve m.142’deki usul incelenir. Kural olarak kesinleşmenin tebliğinden itibaren üç ay ve her halde kesinleşmeden itibaren bir yıl içinde istem gerekir. M.141/1(e), (f) ve (l) talepleri bakımından m.142’de Tazminat Komisyonuna başvuru ayrımı vardır. Her itibar kaybı otomatik devlet tazminatı değildir.
| Konu | Süre/başlangıç | Kapsam |
|---|---|---|
| CMK m.268 itiraz | Özel hüküm yoksa öğrenmeden itibaren 2 hafta | İtirazın tamamlanacağı veya tahliye süresi değildir. |
| CMK m.142 tazminat | Kesinleşmenin tebliğinden 3 ay; her halde kesinleşmeden 1 yıl | M.141 nedenleri ve mahkeme/Komisyon ayrımı ayrıca incelenir. |
| TBK m.72 haksız fiil | Zarar ve sorumluyu öğrenmeden 2 yıl; fiilden 10 yıl | Koşulları varsa daha uzun ceza zamanaşımı. |
| VUK m.114 tarh | Alacağın doğduğu yılı izleyen yıl başından 5 yıl | Tarh ve tebliğ; durma/özel hükümler ayrıca değerlendirilir. |
| VUK m.253 muhafaza | İlgili yılı izleyen takvim yılından 5 yıl | VUK’a göre defter tutmak zorunda olanların ilgili defter ve vesikaları. |
Başvuru ve savunma yolu, kişinin hukuki sıfatına ve işlemin niteliğine göre seçilmelidir. Aynı dosyada ceza incelemesi, platform kısıtlaması ve özel hukuk talebi birlikte bulunabilir; birindeki karar diğerlerinin bütün koşullarını kendiliğinden çözmez.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
P2P işlemi yasal mı? P2P adı tek başına hukuka uygunluk veya suç sonucu vermez. Hizmet sağlayıcının izin koşulları, yabancı platformun Türkiye’ye yönelik faaliyeti, TCMB ödeme kuralları ve kullanıcının somut fiili ayrı incelenir. Belirli bir yabancı borsanın güncel faaliyet izni burada doğrulanmış değildir.
P2P işlemi güvenli mi? Platformun kimlik kontrolü, emanet mekanizması veya destek sunması bütün zararları önlemez. Kullanılan hizmetin şartları ve karşı tarafın ödeme/teslim kayıtları kontrol edilmelidir. Bu rehber belirli bir platform için güvenlik veya tazmin garantisi vermez.
P2P nedeniyle ifadeye çağrılırsam ne yapmalıyım? Resmi çağrıyı, dosya numarasını ve isnadı öğrenin; işlemin kayıtlarını hazırlayın. CMK m.147’de müdafi ve susma hakları, m.150’de ise müdafi görevlendirilmesinin koşulları düzenlenir. Olayı bilmeden hazır bir ifade metni kullanmayın.
Suç hakkında açıklama yapmama hakkı ile kimlik bilgilerinin doğru bildirilmesi ayrıdır. Sunulan bilgiler gerçek olgulara dayanmalı; lehe delillerin toplanması istenebilir. Müdafi yardımı, ifadenin içeriği veya dosyanın sonucu için garanti anlamına gelmez.
P2P dolandırıcılığının cezası nedir? TCK m.157’de hileli davranışla aldatma, kişinin veya başkasının zararına yarar sağlama unsurları bulunur; temel ceza bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır. M.158’in temel yaptırımı üç yıldan on yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır; (e), (f), (j), (k), (l) bentlerinde hapis alt sınırı dört yıl, adli para cezası suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.
Bilişim sisteminin veya bankanın hangi şekilde kullanıldığı, uygulanacak nitelikli hali belirlemede önemlidir; her P2P uyuşmazlığı otomatik nitelikli dolandırıcılık değildir. TCK m.158/3’teki birlikte veya örgüt faaliyeti kapsamında işlemeye bağlı artırım ayrıdır. M.158/4 ise m.157–158 suçlarına iştirakin, kendisine veya başkasına haksız menfaat sağlamak amacıyla belirtilen ödeme araçlarını yahut hesabın kullanımını sağlayan zorunlu bilgi veya araçları başkasına vermekle sınırlı olması halinde cezanın yarı oranında indirilmesini düzenler. Bu özel koşul, bütün P2P kullanıcıları için muafiyet değildir.
P2P kazancı için vergi doğar mı? Faaliyetin niteliği ve kişinin mükellefiyeti incelenmeden kesin sonuç verilemez. GVK m.37’deki ticari kazanç değerlendirmesi somut organizasyonla birlikte yapılır. Seyrek işlem, otomatik istisna değildir; VUK m.413 kapsamında tereddüt edilen vergi uygulaması için yazılı izahat istenebilir.
Avukat zorunlu mu? Hukuk yargısında HMK m.71 kişinin kendi davasını takip etmesine veya vekille temsil edilmesine ilişkin kuraldır. Ceza sürecinde müdafi hakkı ve CMK m.150’deki görevlendirme koşulları ayrıdır; her P2P işlemi için zorunlu avukat kuralı yoktur.
İsnat, hesap kısıtlaması, yabancı sözleşme veya dava süresi tereddüdünde somut hukuki inceleme yapılabilir. Danışmanlık, platformun iznini, işlem güvenliğini veya gelecekteki yargı sonucunu garanti etmez.
P2P konusunda emsal karar var mı? Bir kararı kullanabilmek için tam metni, olayın benzerliği ve kararın hukuki gerekçesi incelenmelidir. Bu sayfada belirli bir P2P kararının tam metnine dayalı sonuç veya büroya ait dava örneği sunulmamaktadır.
Bir dosyadaki beraat veya mahkûmiyet sonucu bütün P2P kullanıcıları için genel kural sayılamaz. Karar araştırması, somut suç isnadı ve delil durumu belirlendikten sonra yapılmalıdır; doğrulanmamış medya anlatımı karar yerine kullanılamaz.
Avukatlık ücreti nasıl belirlenir? Avukatlık Kanunu m.164 uyarınca ücret, hukuki yardımın karşılığıdır ve asgari ücret tarifesinin altında kararlaştırılamaz. Somut işin kapsamı ile uygulanacak güncel tarife belirlenmeden sabit tutar veya piyasa ortalaması verilemez.
Soruşturma, kovuşturma, hukuk davası ve ayrı tedbir başvurularının hangilerinin hizmet kapsamına dahil olduğu ücret görüşmesinde netleştirilmelidir. Bu rehberde güncel tarifeye dayanmayan rakam veya örnek ücret belirtilmez.
Ücret ne zaman ödenir? Ödeme zamanı ve planı, hizmet kapsamı ile birlikte sözleşmede belirlenir. Her dosyada bütün ücretin peşin alınması gerektiğine ilişkin genel bir kural varsayılmaz.
Dava değerine göre yüzde üzerinden ücret kararlaştırılmasında Avukatlık Kanunu m.164’teki yüzde yirmi beş üst sınırı ve aynen mal edinme yasağı gibi koşullar gözetilir. Ücret, masraf ve ayrıca açılacak işlerin kapsamı birbirinden ayrılmalıdır.
P2P sorunum için nereye başvurmalıyım? Platformun teknik kısıtlaması için resmi destek kaydı; suç şüphesi için CMK m.158 uyarınca savcılık veya kolluk; alacak ve tedbir için somut özel hukuk yolu değerlendirilir. Vergi tereddüdü ayrı incelenir; platform başvurusu ceza başvurusunun genel ön şartı değildir.
İlk değerlendirme için işlem tarihi, tutarı, ödeme hesabı, platform/sözleşme tarafı ve başvuru yanıtını bir araya getirin. Hukuki sıfatınız ve mevcut tedbir belirlendikten sonra izlenecek yol seçilebilir.
Sonuç ve Özet
Yurt dışı platform üzerinden P2P işleminde dört temel soru vardır: sözleşme kiminle kuruluyor, hizmet hangi izin kapsamında, ödeme ve kripto teslimi nasıl kaydediliyor, uyuşmazlığın hukuki niteliği ne? Bunları ayrı incelemek, genel platform tanıtımından daha kullanışlı bir yol haritası sağlar.
İzin ve varlık ayrılığı kuralları, dolandırıcılık/aklama suçunun unsurları ve vergi değerlendirmesi aynı sonuç değildir. Teknik destek, ceza başvurusu, hukuk talebi ve savunma hakkı da birbirinin yerine geçmez.
Somut hukuki değerlendirme için platform sözleşmesi, banka hareketleri, kripto işlem kimlikleri ve resmi bildirimler birlikte incelenebilir. İletişim bilgileri aşağıdadır.
Bu metin genel bilgilendirme içindir. Dosyaya özgü süre, yetki, delil ve talep koşulları değerlendirilmeden sonuç veya tahsil garantisi verilemez.
Bu konuda detaylı bilgi için kripto para avukatı sayfamızı ziyaret edebilirsiniz. Kripto para dolandırıcılığı ve bilişim hukuku bilgilendirmesi hizmetlerimiz hakkında bilgi alabilirsiniz. Sorularınız için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Detaylı bilgi için kripto para haczi sayfalarımızı ziyaret edebilirsiniz. SPK ve MASAK resmi kaynaklarından güncel mevzuata ulaşabilirsiniz.
İlgili Mevzuat
Yazar: Av. Bilal ALYAR
Kaynak incelemesi: 7 Ekim 2026. İzin, ödeme, vergi, ceza başvurusu ve savunma açıklamaları bu inceleme kapsamındadır.
alyarlaw@gmail.com | Kartal/İstanbul
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Türkiye’de bu alanda hukuki süreç ne kadar sürer?
Dosyanın niteliği, delillerin toplanması, yabancı kurumdan kayıt istenmesi ve yargılama aşaması süreyi etkiler. Her P2P dosyası için üç-altı ay veya bir-üç yıl gibi kesin aralık verilemez.
Yabancı uyruklu kişiler Türk mahkemelerinde dava açabilir mi?
Yabancı kişiler Türkiye mahkemelerine başvurabilir; milletlerarası yetki ayrıca incelenir. MÖHUK m.48’de dava, müdahale ve icra takibi bakımından teminat ve karşılıklılığa dayanan muafiyet; HMK m.84’te ise farklı teminat koşulları düzenlenir. Bu koşullar olmadan Türk vatandaşlarıyla bütün usul durumlarının aynı olduğu söylenemez.
Türkiye’de avukat tutmak zorunlu mudur?
HMK m.71 hukuk davasının kişi tarafından veya vekille takip edilmesini düzenler. Ceza sürecinde CMK m.150 uyarınca çocuk, kendisini savunamayacak derecede malul veya sağır ve dilsiz kişi ile alt sınırı beş yıldan fazla hapis gerektiren suçlar bakımından kanuni müdafi görevlendirme ayrımları vardır. Müdafi seçemediğini belirterek talep eden kişiye ilişkin kural da ayrıca uygulanır.
Hukuki danışmanlık ücreti ne kadardır?
Ücret, hukuki yardımın kapsamı ve Avukatlık Kanunu m.164 ile uygulanacak güncel asgari ücret tarifesine göre belirlenir. Dava masrafları ve avukatlık ücreti ayrı kalemlerdir; bu sayfada güncel tarife tutarı verilmemektedir.
Türk mahkemesi kararları yurt dışında uygulanabilir mi?
Türk kararının yabancı ülkede uygulanması, o ülkenin hukuku ve varsa uygulanabilir anlaşmalara bağlıdır. MÖHUK m.50, 54 ve 58 ise yabancı mahkeme kararının Türkiye’de tenfizi veya tanınmasıyla ilgilidir. Bu maddeler bütün Türk kararlarının yurt dışında otomatik uygulanacağını göstermez.
Avukat Bilal Alyar’a nasıl ulaşabilirim?
0534 636 19 19 numaralı telefondan veya alyarlaw@gmail.com adresinden ulaşabilirsiniz. Büromuz Kartal/İstanbul’dadır.
Bu rehber neyi kapsar?
Bu rehber, yurt dışı platformla yapılan P2P kripto işleminin izin, ödeme, sözleşme, ceza ve vergi yönlerini ayırır. Her işlem veya uyuşmazlık yalnız HMK kapsamında değildir; kişinin sıfatı ve talebin niteliği belirlenmelidir.
Yurt dışı P2P işleminde hangi hukukçuya başvurulmalı?
Dosyada suç isnadı, platform sözleşmesi, vergi veya alacak talebi bulunup bulunmadığına göre hukuki yardımın kapsamı belirlenir. İletişim sayfasından somut olay için değerlendirme talep edebilirsiniz.
Yurt dışı P2P uyuşmazlığında nelere dikkat edilmelidir?
İşlem kayıtlarını özgün biçimiyle saklayın; resmi tebligat ve kararı, öğrenme/tebliğ tarihini ve başvuru türünü ayrı kaydedin. Süreler tek bir P2P süresi değildir; talep ve karar türüne göre değişir.
Yurt dışı P2P uyuşmazlığında masraflar ne kadardır?
Avukatlık ücreti, yargılama giderleri, bilirkişi/tercüme gibi olası masraflar işin kapsamına göre ayrı belirlenir. Her dosya için tek masraf veya sabit ödeme planı verilemez.
Yurt dışı P2P uyuşmazlığında hangi belgeler gerekir?
İşlem numarası, banka hareketleri, kripto transfer kimliği, platform sözleşmesi, yazışmalar ve varsa tebligat/kararlar inceleme için yararlı olabilir. Bunlar bütün başvuruların değişmez zorunlu belge listesi değildir; kişi ve başvuru türüne göre gereken belgeler belirlenir.
İlgili Hizmet Alanlarımız
Resmi Kaynaklar
Kanuni dayanaklar — tam metin incelemesi: 7 Ekim 2026; yeniden kullanılan 6 Ekim kaynakları dahil. Aşağıdaki bağlantılar mevzuat metinlerine gider; mahkeme kararı veya platform faaliyet izni kanıtı değildir.
- 6362 sayılı Kanun m.35/B–35/C: izin ve müşteri varlıkları
- 6362 sayılı Kanun m.99/A–99/B: yabancı faaliyet ve sorumluluk
- Ödemelerde Kripto Varlıkların Kullanılmamasına Dair Yönetmelik m.3–4
- 5549 sayılı Kanun m.3–4: kimlik tespiti ve şüpheli işlem
- 5237 sayılı Kanun m.21, 157–158 ve 282: kast ve suç hükümleri
- 5271 sayılı Kanun: başvuru, savunma, tedbir ve karar koşulları
- 5235 sayılı Kanun m.11–12: görev ayrımı
- 193 sayılı Kanun m.37: ticari kazanç
- 213 sayılı Kanun m.114, 253 ve 413: vergi süreleri ve izahat
- 5718 sayılı Kanun: sözleşme, yetki, teminat ve yabancı ilam
- 6100 sayılı Kanun: temsil, delil tespiti ve ihtiyati tedbir
- 2004 sayılı Kanun m.257: ihtiyati haciz
- 6098 sayılı Kanun m.72: haksız fiil zamanaşımı
- 1136 sayılı Kanun m.164: avukatlık ücreti
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
Hazırlayan Avukat
Av. Bilal ALYAR
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde avukattan hukuki destek alınması yararlı olabilir.
İlgili İçtihat Araştırma Kaynağı
İlgili rehber: Genel P2P kripto hukuku açıklamaları için P2P Kripto Hukuku Rehberi. Bu sayfa, yurt dışı platformla işlem, izin ve sözleşme tarafı ayrımlarına odaklanır.
İlgili Hukuki Konular
Sıkça Sorulan Sorular
Kripto varlıklar Türkiye’de yasal mı?
Kripto varlık alım satımını, hizmet sağlayıcılığı ve ödeme kullanımından ayırmak gerekir. 6362 sayılı Kanun izin ve yabancı platformun Türkiye’ye yönelik faaliyet koşullarını; TCMB Yönetmeliği ise doğrudan/dolaylı kripto ödeme ve belirli aracılık yasaklarını düzenler. P2P adı tek başına genel hukuka uygunluk veya muafiyet sağlamaz.
Hangi düzenlemeler geçerlidir?
Faaliyetin niteliğine göre 6362 sayılı Kanun, TCMB ödeme yönetmeliği, 5549 sayılı Kanun, TCK/CMK ve uygun vergi hükümleri incelenir. Yabancı sözleşme ve yetki için MÖHUK hükümleri ayrıca önem taşıyabilir. 7338 sayılı Kanunu bütün kripto kazançları için tek genel vergi dayanağı olarak göstermek doğru değildir.
Şüpheli işlem bildirimi yükümlülüğü kimde?
Şüpheli işlem bildirimi, 5549 sayılı Kanun m.4 ve ilgili düzenlemelerdeki yükümlülere aittir; kullanıcı şikâyetiyle aynı işlem değildir. Kimlik tespiti m.3 kapsamında ayrıca değerlendirilir. Bildirim yapılması kişinin suçlu olduğuna ilişkin karar sayılmaz.
Hukuki süreçte avukat zorunlu mu?
HMK m.71 hukuk davasında kişinin kendi davasını takip etmesi veya vekille temsilini düzenler. Ceza sürecinde müdafi hakkı ve CMK m.150’deki görevlendirme koşulları ayrı uygulanır. Her P2P uyuşmazlığı için zorunlu avukat veya zorunlu müdafi kuralı yoktur.
