İş Uyuşmazlıklarında Zorunlu Arabuluculuk 7036 2026
7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu, 01.01.2018den itibaren bireysel ve toplu iş sözleşmesine dayanan işçi-işveren uyuşmazlıklarında dava şartı olarak arabuluculuğu getirmiştir. 2026 itibariyle arabuluculuk sistemi olgunlaşmış; anlaşma oranları yargı istatistiklerinde yüksek seyretmektedir.
Kapsam
Kıdem, ihbar, fazla mesai, yıllık izin, işe iade, kötü niyet tazminatı, bakiye ücret ve primlere ilişkin talepler arabuluculuk kapsamındadır. İş kazasından kaynaklanan maddi-manevi tazminat davaları dava şartı arabuluculuk kapsamı dışındadır.
Başvuru ve Süre
Adliye Arabuluculuk Bürosuna başvurularak arabulucu tayini istenir. Arabulucu başvuru tarihinden itibaren 3 hafta, zorunlu hallerde 1 hafta uzatma ile 4 hafta içinde süreci tamamlamalıdır. Süre aşımı anlaşmazlık halinde dava açma hakkını doğurur.
Görüşmeler ve Anlaşma
Taraflar bizzat veya vekil aracılığıyla katılabilir; vekil için özel yetki aranır. Anlaşma belgesinin taraflar, avukatları ve arabulucu tarafından imzalanması hâlinde belge ilam niteliğindedir (6325 m.18/4); aksi hâlde icra edilebilirlik şerhi gerekir. Anlaşmaya varılamaması hâlinde düzenlenen son tutanak dava dilekçesine eklenir; işe iade davasında ise arabuluculuk son tutanağından itibaren iki hafta içinde dava açılması gerekir (4857 m.20).
Ücret ve Masraflar
İlk iki saat arabuluculuk ücreti Hazine tarafından karşılanır; sonraki saatler Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesine göre taraflar arasında paylaşılır. Anlaşma halinde ücret anlaşılan miktar üzerinden hesaplanır.
Anlaşmazlık Tutanağı ve Dava
Tutanağın dava dilekçesine eklenmesi zorunludur; eksikse dava şartı yokluğundan usulden reddedilir. Arabuluculuk yapılmadan doğrudan dava açılması davayı kabul edilemez kılar.
Sıkça Sorulan Sorular
Arabuluculuk ücretini kim öder?
İlk 2 saati devlet, sonrası anlaşılan miktara veya eşit paya göre taraflarca ödenir.
Arabulucu hakim gibi karar verir mi?
Hayır; arabulucu tarafları anlaşmaya davet eder, çözüm önerisi getirebilir ancak bağlayıcı karar veremez.
Anlaşma tutanağı hükmünün icra edilebilirliği nasıldır?
Anlaşma belgesi taraflar, avukatları ve arabulucu tarafından imzalanmışsa ilam niteliğindedir; aksi hâlde önce icra edilebilirlik şerhi alınır.
İşveren toplantıya gelmezse ne olur?
Gelmeyen taraf kusurlu sayılır ve yargılama giderlerinden sorumlu tutulur; dava lehine sonuçlansa dahi vekalet ücreti alamayabilir.
Güncel Yargı Kararları ve Emsal İçtihatlar
Yargıtay Kararı: Dava Açılmadan Önce Alınan Arabuluculuk Tutanağı Dava Şartını Karşılar
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E.2023/15527 K.2024/154 sayılı, 10.01.2024 tarihli kararında (oy birliği, bozma) 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 3. maddesi uyarınca dava şartı arabuluculuğun son tutanağının dava dilekçesine eklenmemesi hâlinde mahkemenin davacıya bir haftalık kesin süre vereceğini, ancak somut olayda davacının dava açılmadan önce arabuluculuğa usulüne uygun başvurduğunu ve anlaşmama tutanağının başka bir dosyaya zaten sunulmuş olduğunu tespit etmiştir. Daire, 7036 sayılı Kanun’un amacı ve usul ekonomisi gözetildiğinde arabuluculuk dava şartının fiilen yerine getirildiğinin kabulü gerektiğini, salt tutanağın dosyaya geç sunulmasının davanın usulden reddini gerektirmeyeceğini belirterek kararı bozmuştur. Karar, somut olayda arabuluculuk son tutanağının dava açılmadan önce düzenlendiğini ve dosyaya giren başka bir dosyada daha önce ibraz edildiğini esas alarak dava şartının yerine getirildiğini kabul etmiştir.
Şehir Bazlı İş Hukuku Hizmetleri
- Istanbul İş Hukuku
- Ankara İş Hukuku
- Izmir İş Hukuku
- Bursa İş Hukuku
- Antalya İş Hukuku
Video Kaynak
İş hukukuyla ilgili güncel bilgi videolarımız için @av.bilalalyar YouTube kanalını takip edebilirsiniz.
Son güncelleme: 17 Nisan 2026 — 4857 sayılı İş Kanunu, 6356 sayılı Sendikalar ve TİS Kanunu, 5510 sayılı Kanun, 6331 sayılı İSG Kanunu ve 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu çerçevesinde güncel Yargıtay içtihatlarıve HGK içtihatlarıyla düzenlenmiştir.
İş Hukuku Mevzuat Tablosu
| Kanun / Madde | Konu |
|---|---|
| 4857 İş K. m.8 | İş sözleşmesinin tanımı ve yapısı |
| 4857 İş K. m.11 | Belirli süreli ve belirsiz süreli sözleşme, zincirleme |
| 4857 İş K. m.17 | Süreli fesih (ihbar) ve ihbar tazminatı |
| 4857 İş K. m.18-21 | Feshin geçerli sebebe dayandırılması, işe iade davası |
| 4857 İş K. m.24 | İşçinin haklı nedenle derhal fesih hakkı |
| 4857 İş K. m.25 | İşverenin haklı nedenle derhal fesih hakkı |
| 4857 İş K. m.32 | Ücretin ödenmesi ve gecikme zammı |
| 4857 İş K. m.34 | Ücretin zamanında ödenmemesi ve iş durdurma hakkı |
| 4857 İş K. m.41 | Fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışma ücreti |
| 4857 İş K. m.53-61 | Yıllık ücretli izin hakkı ve hesaplanması |
| 1475 SK m.14 | Kıdem tazminatı (yürürlükteki tek madde) |
| 5510 SK m.86 | Hizmet tespiti ve SGK sigortalılık |
| 6331 İSG K. | İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu |
| 6356 STSK | Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu |
| 7036 İş Mah. K. | İş Mahkemeleri Kanunu ve zorunlu arabuluculuk |
| 6098 TBK m.417 | İşçinin kişiliğinin korunması (mobbing dayanağı) |
| 6098 TBK m.444-447 | Rekabet yasağı sözleşmesi |
İlgili Kurumlar
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (ÇSGB)
- Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK)
- İş Mahkemeleri
- Arabuluculuk Daire Başkanlığı
- Türkiye İş Kurumu (İŞKUR)
İş Hukuku Rehberi | Kıdem-İhbar Tazminatı | İşe İade Davası
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- İstanbul Barosu
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
- Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)
Hazırlayan Avukat
Av. Bilal ALYAR
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde bir avukattan görüş alınması yararlı olabilir.