Savcılık talebiyle banka hesabınıza bloke konulduysa önce blokenin hangi hükme dayandığını öğrenmeniz gerekir. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) bu alanda iki ayrı rejim içerir: m.128 kapsamındaki elkoymaya yalnız hâkim karar verir; 24/12/2025 tarihli 7571 sayılı Kanunla eklenen m.128/A ise belirli bilişim bağlantılı suçlarda hesabın kırk sekiz saate kadar askıya alınmasına ve kısa sürelerle işleyen bir elkoyma usulüne imkân tanır. İtiraz yolu, süreler ve kaldırma talebinin muhatabı bu ayrıma göre değişir.
Özet
- CMK m.128 uyarınca banka hesabına elkoymaya ancak hâkim karar verebilir (m.128/9); savcının yazılı emriyle m.128 kapsamında elkoyma yapılamaz.
- CMK m.128/A yalnız TCK m.142/2-e, m.158/1-f ve l ile m.245 suçlarında uygulanır; banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı hesabı kırk sekiz saate kadar askıya alabilir.
- m.128/A kapsamında gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde savcının yazılı emriyle elkonulabilir; bu işlem yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulur, hâkim kararını elkoymadan itibaren kırk sekiz saat içinde açıklamazsa elkoyma kendiliğinden kalkar.
- Hâkim kararına itiraz, kararın öğrenildiği günden itibaren iki hafta içinde kararı veren hâkimliğe yapılır (CMK m.267-268).
- İtirazın gücü, paranın kaynağını ve hesap hareketlerini gösteren belgelere bağlıdır; hiçbir başvuru belirli bir sürede blokenin kalkacağını garanti etmez.
CMK m.128 ve m.128/A: İki Ayrı Rejim
Savcılık kaynaklı hesap blokelerinde ilk iş, bloke yazısında veya hâkimlik kararında hangi maddenin gösterildiğini tespit etmektir. İki rejimin şüphe eşiği, kapsadığı suçlar, karar mercii ve süreleri farklıdır; bu nedenle itiraz dilekçesinin iskeleti de farklı kurulur. Kanunların güncel metni için 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu resmî metnine bakılabilir.
CMK m.128: Hâkim Kararıyla Elkoyma
Genel rejimde dört sınır vardır. Birincisi şüphe derecesidir: soruşturma veya kovuşturma konusu suçun işlendiğine ve malvarlığının bu suçlardan elde edildiğine dair somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebebi bulunmalıdır (m.128/1); basit veya makul şüphe yetmez. İkincisi katalog sınırıdır: hüküm yalnız m.128/2’de sayılan suçlar hakkında uygulanır. Üçüncüsü karar merciidir: m.128/9 uyarınca elkoymaya ve kayyım atanmasına ancak hâkim karar verebilir. Dördüncüsü rapor şartıdır: elkoyma kararı alınabilmesi için ilgisine göre Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Sermaye Piyasası Kurulu, Mali Suçları Araştırma Kurulu, Hazine Müsteşarlığı ve Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumundan suçtan elde edilen değere ilişkin rapor alınır; rapor en geç üç ay içinde hazırlanır ve özel sebepler zorunlu kıldığında talep üzerine iki ay daha uzatılabilir (m.128/1).
Banka veya diğer malî kurumlardaki hesaba elkoyma kararı, teknik iletişim araçlarıyla ilgili kuruma derhâl bildirilerek icra olunur ve ayrıca tebliğ edilir; karar alındıktan sonra hesaplar üzerinde yapılan ve kararı etkisiz kılmaya yönelik işlemler geçersizdir (m.128/5). Elkoyma kararının gereklerine aykırı hareket edilmesi hâlinde 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (TCK) m.289’daki muhafaza görevini kötüye kullanma hükümleri uygulanır (m.128/8). Ayrıca elkoyma, malvarlığı şüpheli veya sanıktan başka bir kişinin zilyetliğinde bulunsa dahi yapılabilir (m.128/1); bu nedenle hakkında soruşturma bulunmayan hesap sahipleri de tedbirle karşılaşabilir.
CMK m.128/A: Askıya Alma ve Hızlı Elkoyma
7571 sayılı Kanunla eklenen m.128/A, TCK’da yer alan nitelikli hırsızlık (m.142/2-e), nitelikli dolandırıcılık (m.158/1-f ve l) ile banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması (m.245) suçlarında makul şüphe bulunması hâlinde uygulanır. Bu suçlarda kullanılan hesabın kırk sekiz saate kadar askıya alınmasına ilgili banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı karar verebilir (m.128/A/1). Askıya alma işlemi ve hesap hareketleri tüm bilgi ve belgelerle derhâl Cumhuriyet başsavcılığına, ayrıca hesap sahibine bildirilir; hesap sahibi askının kaldırılması için başsavcılığa başvurabilir ve Cumhuriyet savcısı başvuru hakkında yirmi dört saat içinde karar verir (m.128/A/2).
Askıdaki hesapta bulunan suça konu menfaate, askıya alma süresi içinde hâkim kararıyla veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının yazılı emriyle elkonulabilir. Hâkim kararı olmaksızın yapılan elkoyma yirmi dört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur; hâkim kararını elkoymadan itibaren kırk sekiz saat içinde açıklamazsa elkoyma kendiliğinden kalkar. Bu usulde m.128’deki rapor alma şartı aranmaz (m.128/A/4).
Blokenin Dayanağını Tespit Etmek
Bloke m.128’e dayanıyorsa itiraz; kuvvetli şüphenin somut delillere dayanmadığı, suçun katalogda bulunmadığı, kararın hâkim tarafından verilmediği veya raporun alınmadığı noktaları üzerine ayrı ayrı kurulur. Bloke m.128/A’ya dayanıyorsa kanundaki sürelere uyulup uyulmadığı, savcı emriyle yapılan elkoymanın yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulup sunulmadığı, hâkim kararının kırk sekiz saat içinde açıklanıp açıklanmadığı ve hesap sahibinin başsavcılığa yaptığı başvurunun yirmi dört saat içinde karara bağlanıp bağlanmadığı incelenir. Kripto varlık hesaplarına özgü ayrıntılar için kripto cüzdan dondurma ve elkoyma rehberine bakabilirsiniz.
Hangi Suçlarda Uygulanır
CMK m.128/2’deki katalogda; hırsızlık (TCK m.141, 142), yağma (m.148, 149), güveni kötüye kullanma (m.155), dolandırıcılık (m.157, 158), hileli iflas (m.161), uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti (m.188), parada sahtecilik (m.197), suç işlemek amacıyla örgüt kurma (m.220/3), ihaleye ve edimin ifasına fesat karıştırma (m.235, 236), tefecilik (m.241), zimmet (m.247), irtikap (m.250) ve rüşvet (m.252) gibi suçlar ile bazı özel kanun suçları yer alır. Aklama (TCK m.282), bilişim sistemine yönelik suçlar (m.243-244) ve banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması (m.245) bu katalogda sayılmamıştır. m.128/A ise yalnız TCK m.142/2-e, m.158/1-f ve l ile m.245 bakımından ayrı bir askıya alma ve elkoyma usulü öngörür. Aklama suçunun unsurları için TCK m.282 rehberine bakılabilir.
MASAK Kaynaklı İşlem Askısından Farkı
Savcılık blokesi ile 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamındaki işlem askısı birbirinden ayrı tutulmalıdır. 5549 sayılı Kanun m.19/A uyarınca, yükümlüler nezdinde veya aracılığıyla yapılmaya teşebbüs edilen ya da devam eden işlemlere konu malvarlığının aklama veya terörün finansmanı suçu ile ilişkili olduğuna dair şüphe bulunması üzerine, Başkanlıkça şüpheyi teyit etmek, işlemi analiz etmek ya da gerektiğinde analiz sonuçlarını yetkili makamlara intikal ettirmek amacıyla işlemi yedi iş günü süreyle askıya almaya veya aynı süreyle gerçekleşmesine izin vermemeye Bakan yetkilidir; Bakan bu yetkisini bakan yardımcısına devredebilir. Bu yetki işlem bazlıdır ve CMK’daki elkoymanın yerine geçmez; askı süresi içinde ayrıca bir savcılık soruşturması veya hâkim kararıyla elkoyma gündeme gelebilir. Ayrıntılar için MASAK bloke rehberine ve 5549 sayılı Kanun rehberine bakabilirsiniz.
Hesabını Başkasına Kullandıran Kişi ve TCK m.158/4
Savcılık blokesi bulunması, fiilin nitelikli dolandırıcılık sayılacağı anlamına gelmez; suç vasfı somut olayda delillere göre belirlenir. Bununla birlikte hesabın dolandırıcılık parasının geçişinde kullanıldığı dosyalarda hesap sahibi şüpheli konumuna da düşebilir. TCK m.158/1 uyarınca nitelikli dolandırıcılıkta üç yıldan on yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası öngörülür; (e), (f), (j), (k) ve (l) bentlerinde hapis cezasının alt sınırı dört yıldan, adli para cezasının miktarı suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz. 16/7/2026 tarihli 7589 sayılı Kanunla 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.158’e eklenen dördüncü fıkraya göre, m.157 ve m.158’deki suçlara iştirak; kendisine veya başkasına haksız bir menfaat sağlamak amacıyla kendisine veya başkasına ait banka veya kredi kartı gibi ödeme araçlarını ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcıları veya kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdindeki hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgileri veya araçları başkasına vermek fiiliyle sınırlıysa verilecek ceza yarı oranında indirilir. Bu hüküm cezanın hesaplanmasına ilişkindir; hesabın kullandırılmasını suç olmaktan çıkarmaz. Konunun ayrıntısı için IBAN kiralama rehberine ve nitelikli dolandırıcılık rehberine bakabilirsiniz.
İtiraz ve Kaldırma Yolu
Hâkim Kararına İtiraz (CMK m.267-268)
Hâkim kararlarına karşı itiraz yoluna gidilebilir (m.267). İtiraz, kanunun ayrıca hüküm koymadığı hâllerde, ilgililerin kararı öğrendiği günden itibaren iki hafta içinde kararı veren mercie verilecek dilekçeyle veya tutanağa geçirilmek koşuluyla zabıt kâtibine beyanla yapılır (m.268/1); bu süre 2/3/2024 tarihli 7499 sayılı Kanunla yedi günden iki haftaya çıkarılmıştır. Kararına itiraz edilen hâkim itirazı yerinde görürse kararını düzeltir, görmezse en çok üç gün içinde inceleme merciine gönderir (m.268/2). Sulh ceza hâkimliği kararlarına itirazı, o yerde birden fazla sulh ceza hâkimliği varsa numara olarak kendisini izleyen hâkimlik inceler (m.268/3-a). Dilekçe hazırlığı için bloke kaldırma dilekçesi rehberine bakabilirsiniz.
m.128/A Askısında Başsavcılığa Başvuru
Hesap malî kurum tarafından m.128/A/1 uyarınca askıya alınmışsa hesap sahibi askının kaldırılması için Cumhuriyet başsavcılığına başvurabilir ve savcı yirmi dört saat içinde karar verir (m.128/A/2). Askı süresi içinde elkoyma kararı verilmişse bu kez elkoyma kararına karşı hâkimliğe itiraz yolu gündeme gelir.
Tedbirin Kaldırılması
CMK m.128 elkoyma için bir azami süre öngörmez; iade istemi CMK m.131/1’deki koşullara göre değerlendirilir. Bu nedenle itiraz süresi geçmiş olsa bile, paranın kaynağını gösteren yeni belgeler veya soruşturmanın geldiği aşama ortaya konularak tedbirin kaldırılması dosyanın bulunduğu mercie talep edilebilir. m.128/A kapsamında ise bankanın askısı en fazla kırk sekiz saat sürer ve hâkim onayına bağlı süreler kaçırılırsa elkoyma kendiliğinden kalkar (m.128/A/4). Genel bloke türleri için banka hesabı bloke rehberine, hukuk ve ceza tedbirlerinin karşılaştırması için tedbir blokesinin kalkması rehberine bakabilirsiniz.
İtiraz Dilekçesinde Belgeleme
İtirazın sonucu, hesaptaki paranın suçla bağlantısının bulunmadığını gösteren belgelerin niteliğine bağlıdır. Hazırlanması yararlı olan başlıca belgeler şunlardır:
- Bloke tarihini kapsayan ve öncesine uzanan imzalı veya elektronik hesap dökümleri,
- Paranın kaynağını gösteren maaş bordrosu, vergi beyannamesi, satış sözleşmesi veya kira geliri belgeleri,
- Kripto veya P2P işlemlerinde karşı tarafın kimliği, tutar, tarih ve platform kayıtlarını gösteren işlem dökümleri,
- Hesaba gelen şüpheli tutarın kimden ve hangi açıklamayla geldiğini gösteren yazışmalar,
- Hesap sahibinin soruşturma konusu fiile katılmadığını ve iyi niyetini gösteren diğer deliller.
Dilekçede hesap sahibinin iyi niyeti ve paranın kaynağı belgelerle somutlaştırılmalı, bu iddiaların hâkimlik tarafından ayrı ayrı değerlendirilmesi açıkça talep edilmelidir.
Anayasa Mahkemesi Ö.K. Kararı (B. No: 2018/27526)
Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu, Ö.K. başvurusunda (B. No: 2018/27526, 14/9/2023, RG 9/11/2023-32364), terör örgütü üyeliğinden soruşturulan eski ortakların kurduğu bir anonim şirketin malvarlığına CMK m.128 uyarınca elkonulması ve şirkete kayyım atanması nedeniyle şirketin hisselerini devraldığını ileri süren başvurucunun mülkiyet hakkı şikâyetini incelemiştir. Olay banka hesabı blokesi veya dolandırıcılık soruşturması değildir; karardan yalnız CMK m.128 elkoymasına ilişkin genel ilkeler bu rehberle ilgilidir. Mahkeme çoğunluğu; elkoyma ve kayyım tedbiri devam ederken CMK m.141’deki tazminat yolunun bu aşamada etkili sayılamayacağını ve başvuru yollarının itirazların reddiyle tüketildiğini kabul etmiştir (§§ 60-61). Çoğunluğa göre koruma tedbiri uygulanabilmesi için kişinin suç şüphesi altında olması anayasal bir zorunluluk değildir; ancak tedbiri haklı kılan sebeplerin kamu makamlarınca somut olgulara dayalı olarak gösterilmesi ve malvarlığının suçtan elde edildiğine veya suçta kullanılacağına dair şüpheyi soyutluktan çıkaracak somut olguların ortaya konması beklenir (§ 97). Mahkeme ayrıca elkoyma gibi tedbirlerde iyi niyetli eşya malikine eşyasını, tehlikeli olmaması kaydıyla, geri kazanabilme imkânı tanınması veya zararının tazmin edilmesi gerektiğini genel ilke olarak hatırlatmıştır (§ 91). Somut olayda ise hisse devrine ilişkin olgular nedeniyle kamu makamlarının muvazaa değerlendirmesinde takdir hatası veya keyfîlik görülmemiş ve mülkiyet hakkının ihlal edilmediğine oyçokluğuyla karar verilmiştir. Beş üye, itirazı reddeden hâkimlik kararlarının başvurucunun iyi niyetli üçüncü kişi olduğu iddiasını değerlendirmediği gerekçesiyle ihlal bulunması gerektiği görüşüyle karşı oy kullanmıştır; bu görüş kararın sonucunu belirleyen çoğunluk gerekçesi değildir.
Elkoymanın Sona Ermesi ve İade
CMK m.131/1 uyarınca, şüpheliye, sanığa veya üçüncü kişilere ait elkonulmuş eşyanın soruşturma ve kovuşturma bakımından muhafazasına gerek kalmaması veya müsadereye tabi tutulmayacağının anlaşılması hâlinde, resen veya istem üzerine geri verilmesine Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından karar verilir. İstemin reddi kararlarına itiraz edilebilir; m.128/A kapsamında hâkim onayına bağlı süreler işletilmezse kendiliğinden kalkar. Elkonulan suça konu menfaatin suçtan zarar gören mağdura ait olduğu anlaşılırsa soruşturma veya kovuşturma evresinde sahibine iade edilir (m.128/A/5). Askıya alma kararı veren gerçek ve tüzel kişiler bu karar nedeniyle hukuken sorumlu tutulmaz (m.128/A/6). Eşyasına veya diğer malvarlığı değerlerine koşulları oluşmadığı hâlde elkonulan ya da malvarlığı zamanında geri verilmeyen kişiler, maddi ve manevi zararlarını CMK m.141/1-j uyarınca Devletten isteyebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Savcılık blokesinin dayandığı kararı nasıl öğrenebilirim?
Soruşturma evresindeki usul işlemleri, kanunun başka hüküm koyduğu hâller saklı kalmak ve savunma haklarına zarar vermemek koşuluyla gizlidir (CMK m.157). Müdafi soruşturma evresinde dosya içeriğini inceleyebilir; bu yetki yalnız m.153/2’de sayılan suçlarda hâkim kararıyla kısıtlanabilir ve dolandırıcılık bu suçlar arasında sayılmamıştır. Suçtan zarar görenin vekili de aynı haklardan yararlanır (m.153/5).
Savcılık blokesine itiraz süresi ne kadardır?
Hâkim kararına karşı itiraz, kanunda ayrı bir süre öngörülmemişse kararın öğrenildiği günden itibaren iki hafta içinde kararı veren hâkimliğe yapılır (CMK m.268/1). m.128/A’daki banka askısında ise hesap sahibi doğrudan Cumhuriyet başsavcılığına başvurabilir ve savcı yirmi dört saat içinde karar verir.
Savcılık blokesi ne kadar sürer?
CMK m.128 kapsamında kanunda azami bir süre yoktur; iade istemi CMK m.131/1’deki koşullara göre değerlendirilir. m.128/A kapsamında bankanın askısı en fazla kırk sekiz saat sürer; savcı emriyle yapılan elkoyma yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulur ve hâkim kırk sekiz saat içinde karar açıklamazsa elkoyma kendiliğinden kalkar. Dosyaya göre değişen bir süre için sonuç vaat edilemez.
Bloke kalkınca para kime iade edilir?
Elkoyma kaldırıldığında hesap üzerindeki kısıtlama da sona erer. Elkonulan menfaatin suçtan zarar gören mağdura ait olduğu anlaşılırsa m.128/A/5 uyarınca soruşturma veya kovuşturma evresinde mağdura iade edilir; hesap sahibinin kendi geliri olduğu belgelenen tutarlar bakımından ise kaldırma talebi ayrıca değerlendirilir.
Banka savcılığın bilgi talebine yanıt vermezse ne olur?
CMK m.128/A/7 uyarınca soruşturma veya kovuşturma kapsamında savcı, hâkim veya mahkemenin bankadan, ödeme hizmeti sağlayıcısından veya kripto varlık hizmet sağlayıcısından istediği bilgi veya belgenin on gün içinde gönderilmesi zorunludur. Gönderilmemesi veya eksik gönderilmesi hâlinde Cumhuriyet savcısı ilgili kuruma elli bin Türk lirasından üç yüz bin Türk lirasına kadar idari para cezası verir.
İlgili Rehberler
Yasal uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olayın değerlendirilmesi için bir avukatla görüşülmelidir.
Yazar: Av. Bilal Alyar, İstanbul Barosu
ALYAR LAW & CONSULTANCY
İletişim
Son güncelleme: 03.11.2026 (CMK m.131/1 iade istemi ve merci açıklaması)