İlgili konu: Ticari uyuşmazlıklarda tahkim (ISTAC)
Ticari Dava Rehberi 2026 | Arabuluculuk, Yetki, Süreler
Ticari davalar, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.4 hükmünde tanımlanan, tarafların tacir olmasına veya işin ticari işletmeyle ilgili olmasına dayanan özel nitelikli davalardır. Asliye ticaret mahkemelerinin görev alanına giren bu davalar, özel usul kuralları ve sürelerle yürütülür.
Ticari Davanın Tanımı
TTK m.4/1 uyarınca iki tür ticari dava vardır: (i) her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan davalar, (ii) tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın TTK’da, fikrî mülkiyet mevzuatında, bankalara ve finansal kurumlara ilişkin düzenlemelerde ve sayılan diğer hükümlerde öngörülen hususlardan doğan davalar (mutlak ticari davalar). Herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bu kapsamın dışındadır. Ayrıca tüketici ve iş mahkemeleri görevine giren davalar, taraflardan biri tacir olsa bile ticari dava sayılmaz.
Görevli Mahkeme
TTK m.5 uyarınca ticari davalar asliye ticaret mahkemesinde görülür. Tek asliye hukuk mahkemesi bulunan yerlerde ise hukuk mahkemesi ticari davaları “ticari sıfatla” görür. Asliye ticaret mahkemesi tek hâkimle görev yapar.
Zorunlu Arabuluculuk
TTK m.5/A uyarınca, konusu bir miktar para olan ticari alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında arabulucuya başvuru dava şartıdır. Arabuluculuğa başvurulmadan açılan dava, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddedilir. Arabuluculuk şartı, davanın adına göre değil, somut talebin TTK m.5/A kapsamına girip girmediğine göre değerlendirilir.
Basit ve Yazılı Yargılama Usulü
HMK çerçevesinde ticari davalar kural olarak yazılı yargılama usulüne tabidir. TTK m.4/2 uyarınca, miktar veya değeri kanundaki güncel parasal sınırı geçmeyen ticari davalarda basit yargılama usulü uygulanır. Yalnızca para talep edilmesi, tek başına bu usulü belirlemez. Usul farklılığı; dilekçe teatisi, tahkikat süresi ve delil sunma aşamalarında önemli etki doğurur.
Ticari Defterlerin Delil Niteliği
Ticari defterlerin ibrazı ve delil değeri HMK m.222’de düzenlenir: defterlerin kanuna uygun, açılış ve kapanış onaylı tutulması ve kayıtların birbirini doğrulaması aranır; sahibi lehine delil olabilmesi için ayrıca diğer tarafın defterlerinin kayıtlara aykırı olmaması veya ibraz edilmemesi gerekir. Tacirin defter tutma yükümlülüğü TTK m.64’tedir. Karşı tarafın defterlerinin de sunulması ve incelemeye hazır tutulması süreçte belirleyici olur.
Ticari Davalarda İhtiyati Tedbir ve Haciz
İİK m.257 vd. hükümleri çerçevesinde para alacakları bakımından ihtiyati haciz, HMK m.389 vd. hükümleri çerçevesinde ihtiyati tedbir talep edilebilir. Tacirin ticari defterlerine, banka hesaplarına ve aktif mal varlığına yönelik önleyici tedbirler, alacaklının tahsil güvencesi sağlar.
Önemli Süreler
| İşlem | Süre | Kaynak |
| Arabuluculuk süresi | 6 hafta + 2 hafta | TTK m.5/A |
| Cevap dilekçesi | 2 hafta (basit) / 2 hafta (yazılı) | HMK m.317 (basit), m.127 (yazılı) |
| İstinaf | 2 hafta | HMK m.345 |
| Temyiz | 2 hafta | HMK m.361 |
Sık Sorulan Sorular
Tacirler arasındaki tüm uyuşmazlıklar ticari dava mıdır?
Hayır. Tüketici mahkemesi veya iş mahkemesi görevine giren uyuşmazlıklar, taraflar tacir olsa dahi ticari dava sayılmaz ve o mahkemelerde görülür.
Arabuluculuk aşaması zamanaşımını etkiler mi?
6325 sayılı HUAK m.16/2 uyarınca arabuluculuk sürecinin başlamasından sona ermesine kadar geçen süre, zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin hesaplanmasında dikkate alınmaz; süreç sona erdikten sonra kalan süre işlemeye devam eder.
Ticari davada faiz oranı nasıl belirlenir?
3095 sayılı Kanun m.2 uyarınca ticari işlerde “avans faizi” uygulanır; oranlar TCMB tarafından ilan edilir. Sözleşmede aksi öngörülmüşse sözleşme oranı uygulanır.
İlgili Rehberler
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut ticari uyuşmazlık için dosya bazlı değerlendirme önerilir.
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
Hazırlayan Avukat
Av. Bilal ALYAR
Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde avukattan hukuki destek alınması yararlı olabilir.