Terekenin Tespiti Davası (TMK 589, 2026)

Terekenin tespiti davası, mirasbırakanın malvarlığının (tereke) bilinmemesi veya ihtilaflı olması halinde sulh mahkemesince resmi tespitini sağlayan koruyucu bir tedbirdir. TMK 589-597 hükümleri uygulanır.

İçindekiler

Tespit Davasının Amacı ve Şartları
Davacı Sıfatı ve Mahkeme
Tespit Yöntemleri ve Tedbirler
Tereke Defteri (TMK 590)
Mirasın Resmi Defter Tutulmasıyla Kabulü
Sıkça Sorulan Sorular

Tespit Davasının Amacı ve Şartları

TMK 589 mirasbırakanın mal varlığının ve borçlarının bilinmediği, ilgililerin talep ettiği hallerde sulh mahkemesinin terekeyi tespit edeceğini düzenler. Amaç mirasçıların haklarını korumak, mal kaçırılmasını önlemek, alacaklı-borçlu ilişkilerini düzenlemektir.

Davacı Sıfatı ve Mahkeme

Tespit davasını yasal veya atanmış mirasçılar, vasiyet alacaklıları, mirasbırakanın alacaklıları açabilir. Yetkili mahkeme mirasbırakanın son yerleşim yerinin sulh hukuk mahkemesidir. Dava HMK görev kuralları çerçevesinde değerlendirilir.

Tespit Yöntemleri ve Tedbirler

Mahkeme kendiliğinden veya talep üzerine tereke defterinin tutulmasına (TMK 590), terekeye dâhil malların mühürlenmesine (TMK 591), tereke temsilcisi atanmasına (TMK 593), tereke alacaklarının tahsiline, borçların ödenmesine karar verebilir. Banka hesaplarının dondurulması, taşınmaz kayıtlarının sınırlandırılması mümkündür.

Tereke Defteri (TMK 590)

Tereke defteri mirasbırakanın tüm mal varlığını, borçlarını, alacaklarını, taşınır-taşınmaz mallarını, banka hesaplarını, değerli kağıtlarını içeren resmi bir belgedir. Defter sulh mahkemesi gözetiminde düzenlenir; bilirkişi, noter, maliye memurları katılabilir.

Mirasın Resmi Defter Tutulmasıyla Kabulü

TMK 619: Mirasçı mirası ayrıca resmi defter tutulmasını talep edebilir. Resmi defter tutulduktan sonra defterde yazılı alacaklılara karşı sorumludur. Deftere yazdırılmayan alacaklar sadece terekedeki mal varlığı ile sınırlı sorumluluk doğurur. Resmi defter tutma mirasçıyı koruyucu bir kurumdur.

Sıkça Sorulan Sorular

Terekenin tespiti davası ne zaman açılır?

Mirasbırakanın ölümünden sonra her zaman açılabilir. Mal varlığının bilinmediği veya mal kaçırma şüphesi olduğunda, miras payı belirsizse, alacaklı-borçlu uyuşmazlığı varsa tespit davası başlatılır.

Tespit davasını kim açabilir?

Yasal ve atanmış mirasçılar, vasiyet alacaklıları, mirasbırakanın alacaklıları ve yasal hakkı olan her ilgili açabilir. Yetkili mahkeme mirasbırakanın son yerleşim yerinin sulh hukuk mahkemesidir.

Tereke defteri nedir?

TMK 590: Mirasbırakanın mal varlığını, borçlarını, alacaklarını resmi belge niteliğinde kayıt altına alan listedir. Sulh mahkemesi gözetiminde hazırlanır ve mirasçıların hak tespitine esas oluşturur.

Resmi defter tutma mirasçıya ne sağlar?

TMK 619 uyarınca mirasçı yalnızca defterde yazılı alacaklılara karşı sorumlu olur. Deftere geçmeyen alacaklılar sadece terekedeki mal varlığıyla sınırlı hak sahibi olur. Bu mirasçıyı borçlara batmaktan korur.

Yargıtay ve AYM Kararları

Yargıtay içtihatları: Yargıtay içtihatları- Terekenin Paylaşımı. Mirasçılar arası paylaşma anlaşmasının geçersizliği iddiasında şekil şartları, tarafların iradesi, taşınmazın tapuda resmi devri gibi unsurların birlikte değerlendirileceği; anlaşmazlık halinde sulh mahkemesinin aynen paylaşma veya satış yoluyla paylaşmaya karar vereceği vurgulanmıştır. UYAP Mevzuat
Yargıtay içtihatları: Yargıtay içtihatları- Miras Sebebiyle Tapu İptali. Mirasbırakanın sahte belge ile düzenlenmiş tapu devrinde gerçek mirasçıların tapu iptali davası açma hakkı; iyi niyetli üçüncü kişilerin TMK 1023 kapsamında korunacağı; bedel talebinin koşulları değerlendirilmiştir. UYAP Mevzuat

İlgili Miras Hukuku Rehberleri

Bölgesel Miras Hukuku Hizmetleri

YouTube Hukuk Kanalı

Detaylı video anlatımı için @bilalalyar YouTube kanalını ziyaret edebilirsiniz.

Güncellenme: 17 Nisan 2026 — Alyar Hukuk & Danışmanlık

İlgili Mevzuat ve Yararlı Kaynaklar

Mevzuat	Konu	Madde Atfı
4721 SK — TMK	Türk Medeni Kanunu — Aile hukuku	m.118-494
TMK m.161-166	Boşanma sebepleri	Özel ve genel sebepler
TMK m.166/3	Anlaşmalı boşanma	Min. 1 yıl evlilik
TMK m.174-175	Tazminat ve yoksulluk nafakası	Kusur analizi
TMK m.182	Velayet	Çocuğun üstün yararı
TMK m.202-232	Mal rejimi — edinilmiş mallara katılma	Katılma alacağı, değer artış payı
TMK m.282-301	Soybağı	Tanıma, babalık, ret
TMK m.305-320	Evlat edinme	Küçük ve ergin
TMK m.396-494	Vesayet	Kısıtlama, vasi, kayyım
6284 SK	Ailenin korunması	Koruma ve önleyici tedbirler
5718 SK — MÖHUK	Yabancı karar tanıma-tenfiz	m.50-59
4787 SK	Aile Mahkemeleri	Pedagog/psikolog/sosyal çalışmacı
HMK m.12	Aile mahkemesi yetkisi	Yerleşim yeri / son 6 ay
İİK m.38, 344	İlam ve tazyik hapsi	Nafaka tahsili
AİHS m.8	Özel hayat ve aile yaşamına saygı	İnsan hakları çerçevesi

Başvurulacak Kurumlar

Aile Mahkemesi — boşanma, velayet, nafaka, mal rejimi, evlat edinme, soybağı
Sulh Hukuk Mahkemesi — vesayet, kayyım, tereke
Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü — sosyal inceleme, koruma
Nüfus Müdürlüğü — tanıma, boşanma tescili
Noter — evlilik sözleşmesi, vekalet
Arabuluculuk Daire Başkanlığı — ihtiyari aile arabuluculuğu
BAM Hukuk Daireleri / Yargıtay Hukuk Genel Kurulu — kanun yolu

Genel bilgilendirme niteliğindedir; somut dosyanız için uzman değerlendirmesi gereklidir.

Resmi Kaynaklar

Hazırlayan Hukuku

Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil No: 54965

Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde ilgili mevzuat çerçevesinde bilgilendirme alınması yararlı olabilir.

İletişim | Hakkımızda