Terekenin tespiti davası, mirasbırakanın malvarlığının (tereke) bilinmemesi veya ihtilaflı olması halinde sulh mahkemesince resmi tespitini sağlayan koruyucu bir tedbirdir. TMK 589-597 hükümleri uygulanır.
İçindekiler
- Tespit Davasının Amacı ve Şartları
- Davacı Sıfatı ve Mahkeme
- Tespit Yöntemleri ve Tedbirler
- Tereke Defteri (TMK 590)
- Mirasın Resmi Defter Tutulmasıyla Kabulü
- Sıkça Sorulan Sorular
Tespit Davasının Amacı ve Şartları
TMK 589 mirasbırakanın mal varlığının ve borçlarının bilinmediği, ilgililerin talep ettiği hallerde sulh mahkemesinin terekeyi tespit edeceğini düzenler. Amaç mirasçıların haklarını korumak, mal kaçırılmasını önlemek, alacaklı-borçlu ilişkilerini düzenlemektir.
Davacı Sıfatı ve Mahkeme
Tespit davasını yasal veya atanmış mirasçılar, vasiyet alacaklıları, mirasbırakanın alacaklıları açabilir. Yetkili mahkeme mirasbırakanın son yerleşim yerinin sulh hukuk mahkemesidir. Dava HMK görev kuralları çerçevesinde değerlendirilir.
Tespit Yöntemleri ve Tedbirler
Mahkeme kendiliğinden veya talep üzerine tereke defterinin tutulmasına (TMK 590), terekeye dâhil malların mühürlenmesine (TMK 591), tereke temsilcisi atanmasına (TMK 593), tereke alacaklarının tahsiline, borçların ödenmesine karar verebilir. Banka hesaplarının dondurulması, taşınmaz kayıtlarının sınırlandırılması mümkündür.
Tereke Defteri (TMK 590)
Tereke defteri mirasbırakanın tüm mal varlığını, borçlarını, alacaklarını, taşınır-taşınmaz mallarını, banka hesaplarını, değerli kağıtlarını içeren resmi bir belgedir. Defter sulh mahkemesi gözetiminde düzenlenir; bilirkişi, noter, maliye memurları katılabilir.
Mirasın Resmi Defter Tutulmasıyla Kabulü
TMK 619: Mirasçı mirası ayrıca resmi defter tutulmasını talep edebilir. Resmi defter tutulduktan sonra defterde yazılı alacaklılara karşı sorumludur. Deftere yazdırılmayan alacaklar sadece terekedeki mal varlığı ile sınırlı sorumluluk doğurur. Resmi defter tutma mirasçıyı koruyucu bir kurumdur.
Sıkça Sorulan Sorular
Terekenin tespiti davası ne zaman açılır?
Mirasbırakanın ölümünden sonra her zaman açılabilir. Mal varlığının bilinmediği veya mal kaçırma şüphesi olduğunda, miras payı belirsizse, alacaklı-borçlu uyuşmazlığı varsa tespit davası başlatılır.
Tespit davasını kim açabilir?
Yasal ve atanmış mirasçılar, vasiyet alacaklıları, mirasbırakanın alacaklıları ve yasal hakkı olan her ilgili açabilir. Yetkili mahkeme mirasbırakanın son yerleşim yerinin sulh hukuk mahkemesidir.
Tereke defteri nedir?
TMK 590: Mirasbırakanın mal varlığını, borçlarını, alacaklarını resmi belge niteliğinde kayıt altına alan listedir. Sulh mahkemesi gözetiminde hazırlanır ve mirasçıların hak tespitine esas oluşturur.
Resmi defter tutma mirasçıya ne sağlar?
TMK 619 uyarınca mirasçı yalnızca defterde yazılı alacaklılara karşı sorumlu olur. Deftere geçmeyen alacaklılar sadece terekedeki mal varlığıyla sınırlı hak sahibi olur. Bu mirasçıyı borçlara batmaktan korur.
Yargıtay ve AYM Kararları
- Yargıtay 8. HD: Yargıtay 8. Hukuk Dairesi – Terekenin Paylaşımı. Mirasçılar arası paylaşma anlaşmasının geçersizliği iddiasında şekil şartları, tarafların iradesi, taşınmazın tapuda resmi devri gibi unsurların birlikte değerlendirileceği; anlaşmazlık halinde sulh mahkemesinin aynen paylaşma veya satış yoluyla paylaşmaya karar vereceği vurgulanmıştır. UYAP Mevzuat
- Yargıtay 14. HD: Yargıtay 14. Hukuk Dairesi – Miras Sebebiyle Tapu İptali. Mirasbırakanın sahte belge ile düzenlenmiş tapu devrinde gerçek mirasçıların tapu iptali davası açma hakkı; iyi niyetli üçüncü kişilerin TMK 1023 kapsamında korunacağı; bedel talebinin koşulları değerlendirilmiştir. UYAP Mevzuat
İlgili Miras Hukuku Rehberleri
Bölgesel Miras Hukuku Hizmetleri
- istanbul miras avukati Rehberi (2026)
- ankara miras avukati Rehberi (2026)
- izmir miras avukati Rehberi (2026)
- bursa miras avukati Rehberi (2026)
- antalya miras avukati Rehberi (2026)
YouTube Hukuk Kanalı
Detaylı video anlatımı için @bilalalyar YouTube kanalını ziyaret edebilirsiniz.
Güncellenme: 17 Nisan 2026 — Av. Bilal ALYAR Hukuk Bürosu