Yeniden Satış Fiyatı Tespiti (RPM) İhlali ve Dava Süreci (2026)

Yeniden satış fiyatı tespiti (Resale Price Maintenance, RPM); sağlayıcının alıcının satacağı fiyatı sabit veya minimum olarak belirlemesidir. 4054 sayılı Kanunun 4. maddesi kapsamında ağır dikey sınırlama olarak yasaklanmıştır ve grup muafiyetinden yararlanamaz. 2024-2026 döneminde özellikle kozmetik, elektronik ve gıda sektörlerinde yoğun soruşturma yürütülmüştür.

RPM Tanımı ve Türleri

Sabit fiyat dayatması, minimum fiyat dayatması, tavsiye fiyatın dolaylı yoldan dayatılması RPM sayılır. Maksimum yeniden satış fiyatı ve gerçek tavsiye fiyatı (non-binding) RPM değildir. Dayatma karinesi oluşturan davranışlar: ikmal kesintisi, indirim geri alma, iade reddi.

Dolaylı RPM Uygulamaları

Promosyon bütçesi bağlama, MAP (Minimum Advertised Price) politikaları, online fiyat izleme yazılımları, monitoring ve müeyyide uygulamaları dolaylı RPM kabul edilir. Kurulun 2023 Sony ve 2024 Apple dosyaları yazılım tabanlı fiyat izlemenin ihlal oluşturduğunu teyit etmiştir.

Delil Toplama ve Uyumlu Eylem

Bayi şikayetleri, elektronik yazışmalar, fiyat değişim tarihleri ve coğrafi paralel hareket RPM delili sayılır. Kurul yerinde inceleme ile e-posta, WhatsApp ve CRM kayıtlarını inceler; kanıt yüksek oranda elektronik ortamda toplanır.

Cezai Yaptırım ve İade Talebi

RPM tespiti halinde sağlayıcıya ciroya bağlı yüksek para cezası uygulanır. Etkilenen bayiler ve son tüketiciler Kanunun 57-58. maddeleri uyarınca üçer kat tazminat davası açabilir; zarar hesabı için ekonomik bilirkişi raporu gerekir.

Savunma Stratejileri

Gerçek tavsiye fiyat uygulaması, sağlayıcı takip sisteminin bayileri sadece bilgilendirdiği, ağır bozucu koşulların bulunmadığı savunulabilir. Yeni ürün lansmanı veya yıkıcı rekabetten korunma gibi objektif gerekçeler bireysel muafiyet kapsamında değerlendirilebilir; ancak ispat yükü teşebbüstedir.

Sıkça Sorulan Sorular

Tavsiye fiyatı bayiye yazılı göndermem yasak mı?

Hayır, gerçek anlamda bağlayıcı olmayan tavsiye fiyat serbesttir; ancak uyulmaması halinde yaptırım uygulanması dolaylı RPM oluşturur.

MAP politikası kabul edilebilir mi?

MAP (sadece reklam fiyatı asgari belirleme) AB’de bazı koşullarla kabul edilirken Türkiye Rekabet Kurulu yaklaşımı katıdır; riskli uygulama olarak değerlendirilmelidir.

Online platform fiyat eşitlemesi (price parity) RPM midir?

Geniş MFN (Most Favoured Nation) klozları dolaylı RPM olabilir; 2024 Trendyol dosyasında dar MFN kabul edilmiş, geniş MFN yasaklanmıştır.

Bayim fiyatımı düşürürse sözleşmeyi feshedebilir miyim?

Objektif bir fesih sebebi olmadan sadece düşük fiyat nedeniyle fesih, RPM’in bir yaptırımı olarak değerlendirilir ve yasaktır.