Kripto Lending (Borç Verme) Platformları ve Türk Hukuku 2026

Av. Bilal ALYAR bilalalyar.av.tr

Akıllı sözleşmeler ile teminat-borç oranı (LTV) belirlenir; teminat değer kaybederse otomatik likidasyon olur.

Faiz Geliri Vergilendirmesi

Lending faiz geliri 193 sayılı GVK madde 75 (menkul sermaye iradı) veya değer artış kazancı olarak değerlendirilebilir; somut işlem niteliği belirleyicidir.

Ödemelerde Kripto Varlık Yasağı Yönünden Değerlendirme

Ödeme aracı yasağı kapsamında olmayan finansal hizmettir; ancak lisanslı kuruluş yokluğu tüketici hakları sınırlamaktadır.

Likidasyon Riski

Teminat değeri eşiğin altına inerse otomatik likidasyon olabilir. Bir kayba ilişkin başvuru olanağı, işlemin niteliği ve tarafların yükümlülükleri incelenerek belirlenir.

Centralize vs DeFi Lending

Merkezi platformlarda hizmet sağlayıcının yükümlülükleri; merkeziyetsiz uygulamalarda kullanılan protokolün teknik ve sözleşmesel yapısı değerlendirilir. Teknik riskler ile hukuki başvuru olanakları birbirinden ayrılmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Kripto lending faizi nasıl beyan edilir?

193 sayılı GVK kapsamında menkul sermaye iradı veya değer artış kazancı olarak yıllık beyannameye eklenir.

DeFi lending Türkiye’de yasak mı?

Açıkça yasak değildir; bireysel kullanım yasal sayılır.

Likidasyon olunca dava açabilir miyim?

DeFi’de yasal taraf olmadığından dava pratikte mümkün değildir.

Stablecoin yatırımı güvenli mi?

Stablecoin’in arkasındaki rezerv ve protokol güvenliği değerlendirilmelidir; UST tipi çöküş riski vardır.

Lending faizi düzenli gelir sayılır mı?

Sürekli faaliyet ticari kazanç sayılabilir; arızi gelir menkul sermaye iradı olarak değerlendirilir.

🗺️ Pratik Hukuki Yol Haritası (Adım Adım)

kripto hukuk konusunda karşılaşılan uyuşmazlıklarda izlenmesi gereken hukuki süreç, delillendirme önceliği ve zamanaşımı riski açısından dikkatli bir planlama gerektirir. Aşağıdaki adımlar, mevzuat ve Yargıtay içtihat çizgisi doğrultusunda pratik bir yol haritasıdır.

1. Delil tespiti: Borsa/cüzdan işlem ekran görüntüleri, TX hash, IP kayıtları ve e-posta/SMS yazışmalarının noter onayı ile veya HMK m.400 uyarınca delil tespiti talebiyle koruma altına alınması gerekir.
2. Şikâyet/başvuru: Yetkili makama (Cumhuriyet başsavcılığı, Tüketici Hakem Heyeti veya ilgili mahkeme) usulüne uygun, süreler gözetilerek başvuru yapılması kritik önemdedir.
3. Bilirkişi raporu: Kripto işlemlerinde blokzincir analizi yapan uzman bilirkişiden rapor alınması, delil değerlendirmesi açısından önem taşır.
4. Tedbir talebi: İhtiyati tedbir veya ihtiyati haciz kararı ile tasarrufun engellenmesi, hak kaybının önüne geçer.
5. Esas davanın açılması: Görevli ve yetkili mahkemede esas talep (iade, tazminat, ceza şikâyeti) ile davanın yürütülmesi.

⏱️ Zamanaşımı ve Hak Kaybı Riskleri

kripto hukuk davalarında en sık karşılaşılan hak kayıpları; TCK/TBK’daki zamanaşımı sürelerinin kaçırılması, delil kaybı (borsa log retention’ın sona ermesi), ve ihtiyati tedbir talebinin geciktirilmesi sonucu varlıkların üçüncü kişilere transferidir. Özellikle sınır ötesi (offshore) borsalarda delil elde etme süresi sınırlıdır.

• Ceza şikâyeti → 8 yıl (TCK 66 basit dolandırıcılık), 15 yıl (nitelikli)
• Tazminat davası → 2 yıl öğrenme + 10 yıl mutlak (TBK 72)
• Vergi tarhiyatı → 5 yıl (VUK 114)
• Borsa işlem kayıtlarının saklama süresi platforma ve sözleşmeye göre değişir; kayıtların gecikmeden talep edilmesi gerekir.

⚖️ Yüksek Yargı İçtihat Çizgisi

Konuya ilişkin Yargıtay ve Danıştay kararları ayrı bir sayfada derlenmiştir; her kararın resmî karar metninden ayrıca doğrulanması önerilir. Derlemeye aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir:

• 📚 Kripto İçtihat Kütüphanesi (94 Karar) — Yargıtay ve Danıştay’ın kripto alanındaki tüm emsal kararları

❓ Sık Sorulan Sorular

Yukarıdaki kararlar genel bilgilendirme amacıyla derlenmiş olup somut olaylarda sonuç; eylemin niteliği, delil değerlendirmesi, hukuka uygunluk koşulları ve süreler gibi pek çok unsura göre değişebilmektedir. Bilişim veya kripto hukuku alanında dava, şikâyet veya mağdur haklarına ilişkin süreçlerle karşılaşan kişilerin yetkili bir avukata başvurarak süre kaçırmadan destek almaları önerilir.