Wash trading, aynı kişinin hem alıcı hem satıcı olarak işlem yaparak yapay hacim yaratması sürecidir. 6362 sayılı SPKn 107. madde kapsamında piyasa manipülasyonu suçunu oluşturur.
Wash Trading Yöntemleri
Aynı borsada birden fazla hesap kullanma, OTC üzerinden geri alım, koordineli grup işlemleri yaygın yöntemlerdir.
SPKn 107. Madde Suçu
6362 sayılı SPKn 107. madde piyasa dolandırıcılığını 2-5 yıl hapis ve 5.000 günden 10.000 güne kadar adli para cezasına bağlar.
Tespit Yöntemleri
SPK ve borsalar wash trading’i emir/işlem analizi, IP eşleştirme ve cüzdan analizi ile tespit eder. Chain analysis önemli rol oynar.
İdari Yaptırımlar
Para cezası, hesap dondurma ve borsadan men cezaları idari olarak uygulanabilir; SPK’nın yetkileri 7518 sayılı Kanun ile kripto pazarına genişletilmiştir.
Mağdurların Hukuki Yolu
Manipülasyon nedeniyle zarara uğrayanlar tazminat davası ve suçtan kaynaklanan mağduriyet bildirimi yapabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Wash trading nasıl tespit edilir?
İşlem örüntüsü, IP eşleştirme, cüzdan analizi ve KYC bilgileri kullanılır.
Cezası ne kadar?
SPKn 107. madde uyarınca 2-5 yıl hapis ve adli para cezası öngörülmüştür.
Borsa wash trading’i fark etmezse ben suçlu muyum?
Evet; bireysel sorumluluk borsa tespit ettiğine bağlı değildir.
Pump and dump suçu nedir?
Yapay fiyat şişirme ve sonrasında satış da SPKn 107 manipülasyon suçu kapsamına girer.
DEX’te wash trading suç mu?
Evet; DEX’te de manipülasyon suçu işlenir, ancak tespit ve takip pratikte zordur.
📚 İlgili Rehberler
📖 Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi
- Sermaye Piyasası Kurulu
- MASAK
- Yargıtay Karar Arama
- İstanbul Barosu
- Türkiye Barolar Birliği
👤 Hazırlayan
Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil No: 54965
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve ceza hukuku alanlarında çalışmaktadır.
⚖️ Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olaylar için iletişim sayfasından danışma talep edebilirsiniz.
📚 İlgili Yüksek Yargı Emsalleri
- Yargıtay CGK 2020/281 E. Sanal Para Emsali
- Yargıtay HGK 2024/365 E. Kripto Emsali
- 94 Karar Merkezi Kütüphanesi →
🗺️ Pratik Hukuki Yol Haritası (Adım Adım)
kripto borsa uyuşmazlığı konusunda karşılaşılan uyuşmazlıklarda izlenmesi gereken hukuki süreç, delillendirme önceliği ve zamanaşımı riski açısından dikkatli bir planlama gerektirir. Aşağıdaki adımlar, mevzuat ve Yargıtay içtihat çizgisi doğrultusunda pratik bir yol haritasıdır.
- Delil tespiti: Borsa/cüzdan işlem ekran görüntüleri, TX hash, IP kayıtları ve e-posta/SMS yazışmalarının noter onayı ile veya HMK 240 çerçevesinde delil tespit davasıyla koruma altına alınması gerekir.
- Şikâyet/başvuru: Yetkili makama (MASAK, CBS, Tüketici Hakem Heyeti veya ilgili mahkeme) usulüne uygun, zamanaşımı süreleri gözetilerek başvuru yapılması kritik önemdedir.
- Bilirkişi raporu: Yargıtay’ın yerleşik içtihadı gereği kripto işlemlerinde blokzincir analizi yapan uzman bilirkişi raporu alınması delil değeri açısından belirleyicidir.
- Tedbir talebi: İhtiyati tedbir veya ihtiyati haciz kararı ile tasarrufun engellenmesi, hak kaybının önüne geçer.
- Esas davanın açılması: Görevli ve yetkili mahkemede esas talep (iade, tazminat, ceza şikâyeti) ile davanın yürütülmesi.
⏱️ Zamanaşımı ve Hak Kaybı Riskleri
kripto borsa uyuşmazlığı davalarında en sık karşılaşılan hak kayıpları; TCK/TBK’daki zamanaşımı sürelerinin kaçırılması, delil kaybı (borsa log retention’ın sona ermesi), ve ihtiyati tedbir talebinin geciktirilmesi sonucu varlıkların üçüncü kişilere transferidir. Özellikle sınır ötesi (offshore) borsalarda delil elde etme süresi sınırlıdır.
- Ceza şikâyeti → 8 yıl (TCK 66 basit dolandırıcılık), 15 yıl (nitelikli)
- Tazminat davası → 2 yıl öğrenme + 10 yıl mutlak (TBK 72)
- Vergi tarhiyatı → 5 yıl (VUK 114)
- Borsa işlem logu → genellikle 10 yıl, ancak offshore borsalarda 2-5 yıla düşebilir
⚖️ Yüksek Yargı İçtihat Çizgisi
kripto borsa uyuşmazlığı alanında Yargıtay’ın vermiş olduğu kararlardan özellikle iki tanesi köşe emsal niteliğindedir. Detaylı analizler ilgili sayfalarımızda yer almakta, tüm içtihat kütüphanesi ise tek sayfada toplanmıştır:
- 📚 Kripto İçtihat Kütüphanesi (94 Karar) — Yargıtay ve Danıştay’ın kripto alanındaki tüm emsal kararları
- ⚖️ HGK 2024/365 E. — Köşe Emsal Analizi
- ⚖️ CGK 2020/281 E. — Ceza Genel Kurulu Emsali
❓ Sık Sorulan Sorular
kripto borsa uyuşmazlığı konusunda süreç ne kadar sürer?
Blokzincir üzerinde işlem iz sürülebilir mi?
Yurt dışı borsaya karşı Türkiye’de dava açılabilir mi?
Avukatlık ücreti nasıl belirlenir?
Hangi mahkeme görevlidir?
Emsal Yargıtay Kararları — Kripto Para Hukuku
7518 sayılı Kanun ile 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’na eklenen değişiklikler sonrasında kripto varlıklar müstakil bir hukuki rejime kavuşmuştur. MASAK uyumu, SPK lisansı, cüzdan takibi ve mağdur hakları Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 2024/365 E. sayılı emsal kararı ile birlikte değerlendirilmektedir.
- Yargıtay 11. CD, 2025/2512 E., 2025/15028 K., 24.11.2025 — UYAP İçtihat Bilgi Bankası Kararı
- Yargıtay 11. CD, 2025/1315 E., 2025/13352 K., 20.10.2025 — UYAP İçtihat Bilgi Bankası Kararı
- Yargıtay 11. CD, 2025/1336 E., 2025/13318 K., 20.10.2025 — UYAP İçtihat Bilgi Bankası Kararı
- Yargıtay HGK, 2024/365 E., 2025/564 K., 24.09.2025 — UYAP İçtihat Bilgi Bankası Kararı
- Yargıtay 2. HD, 2025/15 E., 2025/7108 K., 10.09.2025 — UYAP İçtihat Bilgi Bankası Kararı
- Yargıtay 11. CD, 2025/549 E., 2025/10818 K., 08.09.2025 — UYAP İçtihat Bilgi Bankası Kararı
Yukarıdaki kararlar genel bilgilendirme amacıyla derlenmiş olup somut olaylarda sonuç; eylemin niteliği, delil değerlendirmesi, hukuka uygunluk koşulları ve süreler gibi pek çok unsura göre değişebilmektedir. Bilişim veya kripto hukuku alanında dava, şikâyet veya mağdur haklarına ilişkin süreçlerle karşılaşan kişilerin yetkili bir avukata başvurarak süre kaçırmadan destek almaları önerilir.