Kripto Davalari Istinaf ve Temyiz Hukuku Bolge Adliye Mahkemesi
Ilk derece mahkemesi karari aleyhine istinaf basvurusu, Bolge Adliye Mahkemesi sonrasi Yargitay temyiz yolu konusunda kripto uyusmazliklarinda hizmet sunuyoruz.
İlgili Mevzuat
Bu alanda uygulanan başlıca resmi mevzuat aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. Tablo yalnızca yürürlükteki kanun maddelerine atıf yapar; herhangi bir mahkeme kararı içermez.
Süreç Akış Şeması
Mağdurun başvurusundan itibaren izlenebilecek genel süreç adımları aşağıdaki gibidir. Her vakada adımların sırası ve içeriği farklılık gösterebilir.
[1] Karar Analizi
Ilk derece mahkemesi karari hukuki ve fiili dayanaklari yonunden detayli incelenir.
↓
[2] Sure Hesabi
Karar tebliginden itibaren 2 hafta istinaf, 2 hafta temyiz suresi takip edilir.
↓
[3] Istinaf Dilekcesi
Bolge Adliye Mahkemesine yazili istinaf dilekcesi sunulur, gerekceler ayrintili belirtilir.
↓
[4] Yeni Delil Sunumu
HMK 357 cercevesinde sinirli sekilde yeni delil sunma imkani degerlendirilir.
↓
[5] Bolge Adliye Karari
BAM ya kabul ya da red karari verir; uygun gorulen davalarda yeniden yargilama yapilabilir.
↓
[6] Yargitay Temyiz
BAM karari aleyhine kanunda ongorulen sartlarda Yargitay temyiz yolu kullanilir.
↓
[7] Yargitay Karari
Yargitay bozma veya onama kararlari ile dosya kesinlesir.Hukuki Degerlendirme
Olayin teknik ve hukuki ozellikleri kapsamli sekilde analiz edilir, TCK, HMK ve TBK hukumleri birlikte degerlendirilir. Hukuk Bürosu-muvekkil iletisimi gizlilik esasiyla yurutulur. Bu icerik bilgilendirme amacli olup hukuk bürosu-muvekkil iliskisi olusturmaz.
Sıkça Sorulan Sorular
Istinaf suresi ne kadardir?
Karar tebliginden itibaren 2 haftadir; bu sure hak dusurucu niteliklidir.
Yeni delil sunabilir miyim?
HMK 357 cercevesinde sinirli sebeplerle yeni delil sunma imkani vardir.
Temyize gitmek mumkun mu?
BAM kararinin niteligi ve uyusmazlik tutarina gore temyiz yolu acik tutulabilir.
Yargitay karari kesin midir?
Yargitay onama karari kesinlik dogurur; bozma karari yeniden yargilama gerektirir.
Yurutmenin durdurulmasi mumkun mu?
BAM tarafindan yurutmenin durdurulmasi karari verilebilir.
Istinafa ozel hukmuk var mi?
BAM kendi gorevlerinin sinirinda inceleme yapar; ilk derece mahkemesinin yetkisi disina cikamaz.
Bilirkisi yeniden atanir mi?
BAM gerekli gorurse yeni bilirkisi atayabilir.
Sira gunduz alma hakki var mi?
Yargitayda sira gunu istemi belirli sartlarda mumkundur.
İlgili Hukuki Konular
| Yargı Mercii | Esas/Karar No | Karar Tarihi | Bağlantı |
|---|---|---|---|
| AYM Norm Denetim | E.2018/137, K.2022/86 | 30.06.2022 | Karar Metni |
| AYM Norm Denetim | E.2018/75, K.2021/61 | 22.09.2021 | Karar Metni |
| AYM Norm Denetim | E.2018/81, K.2021/45 | 24.06.2021 | Karar Metni |
| AYM Bireysel Başvuru | BB 2023/56241 | 28.07.2023 | Karar Metni |
| AYM Bireysel Başvuru | BB 2023/79547 | 28.08.2023 | Karar Metni |
| AYM Bireysel Başvuru | BB 2016/14951 | 23.08.2016 | Karar Metni |
Yargıtay ve Bölge Adliye Mahkemesi İçtihat Analizi
Kripto Davalari Istinaf ve Temyiz Hukuku Bolge Adliye Mahkemesi konusunda Yargıtay 11. Hukuk Dairesi ve 23. Hukuk Dairesi içtihatları, malvarlığına yönelik suçlar bakımından TCK m.157-158 (nitelikli dolandırıcılık), bilişim sistemi vasıtasıyla işlenen suçlar bakımından TCK m.243-245 (bilişim suçları) ve haksız fiil sorumluluğu bakımından TBK m.49 vd. çerçevesinde değerlendirilmektedir. Ceza Genel Kurulu içtihatlarında, kripto varlık aktarımının kayıt altına alınmadığı durumlarda dahi blockchain üzerindeki on-chain delil zincirinin CMK m.134 (bilgisayar aramasi), CMK m.135 (iletişim tespiti) ve HMK m.293 (dijital delil) hükümlerine uygun şekilde elde edilmesi koşuluyla hükme esas alınabileceği vurgulanmaktadır. İstinaf incelemelerinde HMK m.355 ve CMK m.280 kapsamında re’sen yapılan incelemenin sınırları ile temyizde HMK m.371 (hukuki sebep denetimi) ve CMK m.288-289 (mutlak ve nispi bozma sebepleri) ayrımı dosyanın seyrini belirleyen kritik unsurlardır.
Pratik Dilekçe Şablonu ve Talep Sonucu
Kripto Davalari Istinaf ve Temyiz Hukuku Bolge Adliye Mahkemesi dosyalarında usulüne uygun bir dilekçenin omurgası şu unsurlardan oluşur: (1) Yetki ve Görev: HMK m.6-7 (genel yetki), HMK m.10 (sözleşmeden doğan davalarda ifa yeri), HMK m.16 (haksız fiil), CMK m.12 (suçun işlendiği yer); (2) Vakıaların kronolojik sıralaması: Cüzdan adresi, transaction hash, blok numarası, USD/TRY karşılığı, zaman damgası; (3) Hukuki nitelendirme: Hangi norm hangi vakıaya uygulanıyor; (4) Delil listesi: Etherscan/BscScan ekran görüntüsü, KYC kaydı, banka dekontu, CMK m.134 imajı; (5) İhtiyati tedbir/haciz talebi: HMK m.389/1, İİK m.257; (6) Talep sonucu: Tazminatın faiziyle birlikte tahsili (TBK m.117 temerrüt faizi, MK m.99/3 yasal faiz). Dilekçenin sonuç kısmında MTS başvuru numarası, MASAK Şüpheli İşlem Bildirim referansı ve varsa Bedesten karar numarası atfen anılmalıdır.
Müvekkil Soru-Cevap Senaryoları
Soru 1: Yurt dışı borsada (Binance, Kraken, Coinbase) tutulan varlığım için Türkiye’de dava açabilir miyim? Cevap: MÖHUK m.40 ile HMK m.10 birlikte değerlendirildiğinde, zarar Türkiye’de doğmuşsa veya sözleşmenin ifa yeri Türkiye ise yetkili mahkeme bulunabilir; ayrıca New York 1958 Sözleşmesi tahkim kararının tenfizini, MÖHUK m.50 vd. yabancı mahkeme kararının tanınmasını sağlar. Soru 2: Mixer/tumbler kullanılmış ise iz sürülebilir mi? Cevap: Chainalysis Reactor, TRM Labs ve Elliptic gibi heuristik araçlarla peeling chain ve CoinJoin desenleri %70-90 oranında çözümlenebilir; FATF Travel Rule R.16 kapsamında VASP’tan KYC bilgisi talep edilmesi mümkündür. Soru 3: Süreç ne kadar sürer? Cevap: Cumhuriyet Başsavcılığı soruşturması ortalama 8-14 ay; iddianame sonrası ilk derece 12-18 ay; istinaf 6-10 ay; temyiz 8-12 ay sürmektedir. İhtiyati tedbir kararı HMK m.391 uyarınca aynı gün içinde verilebilir.
Karşı Tarafın Savunma Stratejileri ve Çürütme
Karşı taraf tipik olarak şu savunmaları ileri sürer: (a) “Kripto varlık para değildir, dolandırıcılık unsurları oluşmaz” — Çürütme: TCK m.157 menfaat kavramı para ile sınırlı değildir; Yargıtay 15. CD içtihadı malvarlığı değeri taşıyan her unsuru kapsar. (b) “İşlem rıza ile yapılmıştır” — Çürütme: TBK m.30-39 (irade sakatlığı), m.21 (genel işlem koşulları), 6502 SK m.5 (haksız şart) hükümleri rızanın geçerliliğini denetler. (c) “Yer ve zaman tespiti yapılamaz” — Çürütme: Blockchain timestamp ve IP/MAC korelasyonu CMK m.134 imaj alma prosedürüyle objektif şekilde kayıt altına alınır. (d) “Görevli mahkeme yabancı mahkemedir” — Çürütme: MÖHUK m.40 ve HMK m.10 paralel yetki kurar; 5718 sayılı kanunun kamu düzeni istisnası (MÖHUK m.5) Türk vatandaşının korunmasını öncelendirir. (e) “Zamanaşımı dolmuştur” — Çürütme: TBK m.72 (haksız fiil 2/10 yıl), TCK m.66 (ceza zamanaşımı) ve son işlem tarihinin tespiti zamanaşımının başlangıcını öteler.
Karşılaştırmalı Hukuk: AB MiCA, ABD CFTC/SEC ve Singapur MAS Yaklaşımı
Kripto Davalari Istinaf ve Temyiz Hukuku Bolge Adliye Mahkemesi bakımından uluslararası düzenlemelerin kıyaslaması Türk hukukunda boşluk değerlendirmesini kolaylaştırır. AB MiCA Tüzüğü (2023/1114): 30 Aralık 2024 itibarıyla yürürlükte; CASP (Crypto-Asset Service Provider) lisansı, white paper bildirimi, ART/EMT ayrımı ve müşteri varlıklarının segregasyonu zorunluluğu getirmektedir. ABD yaklaşımı: SEC v. Ripple (2023) kararında Howey testi uygulamasıyla kripto varlıkların menkul kıymet niteliği işlem zeminine göre belirlenmekte; CFTC ise emtia (commodity) niteliğindeki BTC/ETH üzerindeki türev işlemlerini denetlemekte; FinCEN ise BSA kapsamında MSB kayıt zorunluluğu öngörmektedir. Singapur MAS: Payment Services Act 2019 ve 2024 tadiliyle DPT (Digital Payment Token) hizmetleri için lisans, müşteri varlıklarının ayrı tutulması ve perakende yatırımcı için kaldıraç yasağı uygulanmaktadır. Türkiye’de TCMB Ödeme ve Elektronik Para Kuruluşları Yönetmeliği ile 7518 sayılı SPK değişikliği kripto hizmet sağlayıcı (KHS) lisans rejimini düzenlemiş; lisanssız faaliyet 6362 SK m.99 ve TCK m.135-138 kapsamında ceza yaptırımına bağlanmıştır.
Hukuki Uyarı ve Bilgilendirme
Bu rehber yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; somut dosya değerlendirmesi yerine geçmez. Türkiye Barolar Birliği reklam yasağı yönetmeliği ve 1136 sayılı Avukatlık Kanunu m.55 hükümlerine uygun şekilde hazırlanmıştır. Her dosyanın hukuki sonucu vakıalara, delillere ve uygulanacak mevzuata göre farklılık gösterir.
Sigorta ve Teminat Mekanizmaları
Kripto Davalari Istinaf ve Temyiz Hukuku Bolge Adliye Mahkemesi dosyalarında zararın tahsili aşamasında devreye girebilecek teminat mekanizmaları şu şekilde sıralanabilir: 6362 sayılı SPK m.83 vd. yatırımcı tazmin merkezi (YTM); 5411 sayılı Bankacılık Kanunu m.63 çerçevesinde Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF); kripto hizmet sağlayıcıları (KHS) için 7518 sayılı SPK değişikliği ile getirilen asğari sermaye ve teminat mektubu yükümlülüğü; siber sigorta poliçeleri (cyber insurance) kapsamında 6102 sayılı TTK m.1409 vd. genel şartlar; mesleki sorumluluk sigortası (E&O) ve direktor sorumluluk sigortası (D&O) bakımından TTK m.553-556 gerçek/tüzel kişi sorumluluğu. Mahkemece HMK m.392 uyarınca tedbir teminatı (genellikle dava değerinin %10-15’i) ve İİK m.36 çerçevesinde tehir-i icra teminatı talep edilebilir; bu teminatlar nakit, banka teminat mektubu, gayrimenkul üzerinde ipotek veya devlet tahvili şeklinde ikame edilebilir.
Kripto Davalari Istinaf ve Temyiz Hukuku Bolge Adliye Mahkemesi alanında Yargıtay Hukuk Genel Kurulu içtihatları bütünsel yön verici niteliktedir. HGK kararlarında; bilişim sistemi vasıtasıyla işlenen haksız fiilde ispat yükünün HMK m.190 çerçevesinde davacıda olduğu, blockchain ve hash kayıtlarının HMK m.199’a göre belge niteliği taşıdığı, dijital cihaz incelemesinde CMK m.134/2 uyarınca şüphelinin hazır bulundurulması zorunluluğu, ihtiyati tedbir kararlarının teminata bağlanmasının esas olduğu (HMK m.392/1) vurgulanmaktadır. Ceza Genel Kurulu içtihatlarında ise; bilişim suistimallerinde subjektif unsurun çok sayıda müşteki ile gerçekleşmesi hâlinde TCK m.43 zincirleme suç hkümlerinin uygulanacağı, etkin pişmanlık indiriminin (TCK m.168) zararın soruşturma aşamasında giderilmesi hâlinde 2/3, kovuşturmada 1/2 oranında indirilebileceği kayda alınmıştır. Bu içtihatlar yalnızca atfen anılmakta; somut karar metni paylaşılmamaktadır.
Adli Bilişim Zinciri ve Hash Doğrulama
Kripto Davalari Istinaf ve Temyiz Hukuku Bolge Adliye Mahkemesi dosyalarında dijital delilin mahkemece kabul edilebilirliği adli bilişim zinciri prosedürüne sıkı sıkıya bağlıdır. CMK m.134 uyarınca alınan imajın SHA-256 ya da SHA-3 ile hash’i tutanak altına alınır, bilirkişi raporunda hash değeri yeniden hesaplanıp eşleşme doğrulanır; aksi hâlinde HMK m.293 ve CMK m.206/2 uyarınca delil hukuka aykırı sayılıp hkümden dışlanabilir. Wallet verisi için Etherscan/BscScan/Tronscan ekran görüntüsü yeterli olmayıp tam node senkronizasyonu üzerinden alınan JSON-RPC çıktısı ile doğrulama tercih edilir. Borsa logu için API anahtarı kullanılarak okunan ham log Wireshark/tcpdump ile yakalanıp PCAP dosyası olarak kayıt altına alınır. ISO/IEC 27037 (dijital delil tanımlama, toplama, koruma) ve 27042 (dijital delil analizi) standartları referans alınarak hazırlanan zincir tutanağı (chain of custody) ile delilin korunduğu gösterilir.
VASP/CASP İşbirliği ve Yetki Bildirim Mekanizmaları
Kripto Davalari Istinaf ve Temyiz Hukuku Bolge Adliye Mahkemesi dosyalarında yurt dışı borsa veya cüzdan sağlayıcısıyla irtibat kurulması şöyle sıralanabilir: (1) FATF Travel Rule R.16 çerçevesinde KYC/AML bilgisi talebi; (2) MASAK 5549 sayılı Kanun m.4 vd. şüpheli işlem bildirimi (SİB); (3) Mutual Legal Assistance Treaty (MLAT) prosedürü çerçevesinde Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve AB Genel Müdürlüğü üzerinden talimat; (4) Avrupa Sözleşmesi (1959, ETS no. 30) karşılıklı adli yardım süreci; (5) MiCA m.59 vd. CASP’lar için AB içi pasaportlama, mali yetkilendirme makamı (BaFin, AMF, CONSOB, CySEC) ile işbirliği; (6) ABD’de FinCEN BSA m.5318 g(1)-(2) şüpheli faaliyet raporlaması (SAR); (7) OECD CARF çerçevesinde otomatik bilgi değişimi (AEOI). Bu mekanizmaların her birinin ortalama yanıt süresi, hukuki dayanağı ve diplomatik kanal hattı dosyaya özgü strateji haritasında işlenir.
Mağdur Hakları ve Tazmin Yolları
Kripto Davalari Istinaf ve Temyiz Hukuku Bolge Adliye Mahkemesi mağduru için tazminin temel yolları şunlardır: (a) Ceza yargılamasında katılan sıfatı: CMK m.237-243 çerçevesinde davaya katılma, saçlık tazminatı talebi ve TCK m.50 yol güvenliği tedbiri. (b) Hukuk davası: TBK m.49 vd. haksız fiil tazminatı, m.61 müşterek-müteselsil sorumluluk, m.117 temerrüt faizi. (c) 5237 sayılı TCK m.55 müsadere: Suç malının veya karşılığının mağdura iadesi için CMK m.123 vd. el koyma. (d) 5275 sayılı Kanun m.107: Koşullı salıverilme şartı olarak zararın ikmali. (e) 5233 sayılı Kanun: Terrör kaynaklı zararlar için idari tazminat. (f) 6098 sayılı TBK m.58: Manevi tazminat için onur, kişilik hakları ihlali. (g) AYM bireysel başvuru: 6216 sayılı Kanun m.45 vd. mülkiyet (AY m.35) ve adil yargılanma (AY m.36) ihlalleri için. (h) AİHM başvurusu: P1 m.1 (mülkiyet) ve AİHS m.6 (adil yargılanma) kapsamında iç hukuk yolları tüketildikten sonra 4 ay içinde Strazburg.
Karşılaştırmalı İçtihat Çerçevesi ve Uluslararası Eğilimler
Kripto Davalari Istinaf ve Temyiz Hukuku Bolge Adliye Mahkemesi alanında uluslararası yargı uygulaması, son üç-dört yıl içinde önemli ölçüde olgunlaşmıştır. Common law ülkelerinden gelişen içtihat hattında dikkat çekici bir eğilim, kripto varlıkların “property” niteliğinde tanınması yönündedir; İngiliz UKJT (UK Jurisdiction Taskforce) 2019 hukuki açıklaması ve Singapur Yüksek Mahkemesi’nin akıllı sözleşmeden doğan uyuşmazlıklarda mülkiyet kavramını uyguladığı kararlar bu yönelimin temelini oluşturmaktadır.
Türk hukukunda da Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin 2023 sonrası kararlarında kripto varlıkların TMK 683 hükmü çerçevesinde ekonomik değer taşıyan şey niteliğinde değerlendirilmesi yönünde gelişen bir yorum çizgisi bulunmaktadır. Bu yaklaşım, Kripto Davalari Istinaf ve Temyiz Hukuku Bolge Adliye Mahkemesi kapsamında yapılacak hak talepleri için klasik mülkiyet hukuku korumalarının uygulanabilirliğini güçlendirmektedir; ihtiyati tedbir ve istihkak iddiası gibi araçlar daha geniş kullanım alanı bulmaktadır.
AB’de MiCA Tüzüğü ve DAC8 (Directive on Administrative Cooperation) çerçevesinde 2024-2026 döneminde uyumlaştırılan yatırımcı koruma standartları, sınır ötesi uyuşmazlıklarda referans çerçeve olarak kullanılmaktadır. Bu standartlar Türkiye’de uygulanma zorunluluğu taşımasa da, yargılamada müvekkilin tedbirli davranma yükümlülüğünün değerlendirilmesinde kıyaslama ölçütü olarak işlev görmektedir.
Çok Boyutlu Yatırımcı Strateji Çerçevesi
Kripto Davalari Istinaf ve Temyiz Hukuku Bolge Adliye Mahkemesi özelinde müvekkillerin geniş bir hak arama yelpazesinden yararlanabilmesi için çok boyutlu strateji yaklaşımı önerilir. Bu yaklaşımın dört ayağı bulunur: hukuki, idari, mali ve teknik. Her boyut paralel yürütüldüğünde tahsilat olasılığı tek boyutlu yaklaşıma kıyasla belirgin biçimde artmaktadır.
Hukuki boyutta, sözleşmeye dayanan TBK 112 ve haksız fiile dayanan TBK 49 gerekçeleri paralel olarak ileri sürülmelidir. Bu paralel ileri sürme, mahkemenin bir gerekçe çerçevesinde reddi durumunda diğeri üzerinden değerlendirme yapmasını mümkün kılar. CMK 158 hükmü çerçevesinde Cumhuriyet Başsavcılığı’na suç duyurusu, hukuk davasından önce veya eş zamanlı yapılabilir; ceza davasından elde edilen deliller hukuk davasında HMK 199 belge niteliğinde sunulabilir.
İdari boyutta, BDDK ve SPK’ya yapılacak şikayet başvuruları, denetimsel sürecin başlatılmasında etkilidir. 5549 sayılı Kanun çerçevesinde MASAK’a şüpheli işlem bildirimi yapıldığında, ilgili banka hesaplarına geçici dondurma uygulanabilmektedir. KVKK çerçevesinde Kişisel Verileri Koruma Kurumu’na başvuru, müvekkilin verilerinin platform tarafından hukuka aykırı kullanıldığı durumlarda ek koruma sağlar.
Mali boyutta, sigorta ve teminat sözleşmelerinin gözden geçirilmesi gereklidir. Müvekkilin standart kasko poliçesinin “siber” eki bulunup bulunmadığı, dijital hırsızlık teminatı kapsamına girip girmediği detaylı incelenmelidir. Ayrıca platform tarafından sunulan SAFU benzeri tazminat fonlarının kullanım koşulları ve başvuru süreleri zaman kaybı yaşanmaması için derhal değerlendirilmelidir.
Teknik boyutta, blockchain forensic analizi ve akıllı sözleşme audit raporları HMK 268 hükmü çerçevesinde özel uzman delili olarak yargılamada sunulabilir. Adli Tıp Kurumu Bilişim Suçları Daire Başkanlığı dışında, TÜBİTAK BİLGEM ve özel sektör forensic firmaları (Chainalysis, Elliptic) raporları yargılamada delil değeri taşıyabilir; ancak yabancı firma raporlarının apostille veya yeminli tercüme yoluyla resmi belge niteliğine kavuşturulması gereklidir.
Risk Yönetimi ve Önleyici Hukuki Tedbirler
Kripto Davalari Istinaf ve Temyiz Hukuku Bolge Adliye Mahkemesi alanında uyuşmazlıkların önlenmesine yönelik proaktif hukuki tedbirler giderek önem kazanmaktadır. Önleyici tedbirlerin başında lisans doğrulaması, sözleşme inceleme ve teknik denetim gelmektedir. SPK lisanslı KVHS’lerle çalışmak, müvekkili tedrici tasfiye durumunda Yatırımcı Tazmin Merkezi koruması altına almaktadır; lisanssız platformlarda bu koruma mevcut değildir.
Sözleşme inceleme aşamasında müvekkilin imzalayacağı kullanıcı sözleşmesinde haksız şart niteliğinde hükümlerin tespiti önemlidir. Tek taraflı dondurma yetkisi tanıyan, sınırsız fee artırma hakkı veren, tahkim şartını sürpriz biçimde getiren maddeler 6502 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında değerlendirilmelidir. Müvekkilin tüketici sıfatı taşıdığı durumlarda bu maddeler geçersiz sayılabilmektedir.
Teknik denetim bağlamında, müvekkilin işlem yapacağı akıllı sözleşmenin verify edilmiş olup olmadığı, kontrat üzerinde owner privilege bulunup bulunmadığı ve likiditenin kilitli olup olmadığı değerlendirilmelidir. Bu üç teknik kontrol noktası, ileride yaşanabilecek hak kayıplarının önemli bir kısmının önüne geçmektedir.
Yargılama Sonrası Tahsilat ve İcra Stratejisi
Kripto Davalari Istinaf ve Temyiz Hukuku Bolge Adliye Mahkemesi kapsamında alınan kararın icra edilebilirliği, davanın gerçek başarısını belirleyen unsurdur. Türkiye’de yerleşik platformlara karşı 2004 sayılı İİK çerçevesinde olağan icra prosedürü uygulanmakta; banka hesapları, taşınmaz mallar ve sermaye payları üzerinde haciz konulabilmektedir. SPK lisanslı KVHS’lerin müşteri varlıkları zorunlu segregation kuralı çerçevesinde ayrı tutulduğundan, bu varlıklar üzerinde diğer alacaklılarla paylaşıma girmeden tahsil yapılabilmektedir.
Yurt dışı yerleşik platformlara karşı icra için iki yol mevcuttur: Türk mahkemesi kararının ilgili ülke yargı yerinde tanınması (MÖHUK 50 ve devamı çerçevesinde) ya da paralel olarak ilgili ülkede yerel hukuki süreç açılması. New York Sözleşmesi (1958) ve Lugano Sözleşmesi çerçevesinde tanınma süreçleri ortalama 6-12 ay sürmektedir; bu süre zarfında ihtiyati tedbir kararının yerel yargı yerinde geçici tedbire dönüştürülmesi talep edilebilir.
Self-custody durumunda, yani müvekkilin bireysel cüzdanından gerçekleştirilen yetkisiz transferlerde, karşı tarafın cüzdan adresine yönelik chain freeze order talebi gelişen bir uygulamadır. ABD ve İngiliz mahkemeleri bu tür kararları daha sık verirken, Türk yargısında doktrin tartışması sürmektedir; ancak 2025 sonrası bu yönde içtihat oluşması beklenmektedir.
Pratik Yargılama Kontrol Listesi
Kripto Davalari Istinaf ve Temyiz Hukuku Bolge Adliye Mahkemesi kapsamında müvekkilin yargılama sürecine girmeden önce yapması gereken kontrol noktaları aşağıda listelenmiştir. Bu liste, tipik dava hazırlık aşamasında atılan bilgilendirme adımlarının pratik özetidir.
Belge kontrolü açısından şu unsurlar derlenmelidir: kullanıcı sözleşmesi tam metni, KYC sürecinde sunulan belgelerin yedeği, tüm e-posta yazışmaları ve müşteri destek bilet kayıtları, banka transfer dekontları, blockchain explorer üzerinden alınan transaction hash listeleri, ekran görüntüleri ile belgelenmiş fiyat ve bakiye bilgileri. Belge listesi tamamlanmadan dava açılması, ileride delil eksikliğine yol açabilmektedir.
Yetki kontrolü açısından platformun mukim olduğu ülke, sözleşmedeki yetki şartı ve tahkim şartı, müvekkilin yerleşim yerinin yetki bağlayıcılığı (HMK 6) ve haksız fiilden doğan yetki (HMK 16) değerlendirilmelidir. Tüketici sıfatı taşıyan müvekkiller için 6502 sayılı Kanun çerçevesinde tüketici mahkemesi yetkisi öncelikli değerlendirilmelidir.
Süre kontrolü açısından TBK 72 (haksız fiil zamanaşımı) iki yıl ve on yıl, TBK 146 (genel zamanaşımı) on yıl, TCK 66 (ceza dava zamanaşımı) ve uzlaşma süreleri ayrı ayrı değerlendirilmelidir. İhtarname gönderilmesi zamanaşımını kesen önemli bir araçtır; tahsilat sürecinde ihtarnamenin sürekli gönderilmesi tavsiye edilir.
Tahsilat değerlendirmesi açısından karşı tarafın varlık durumu, banka hesapları, taşınmaz mülkleri ve sermaye payları araştırılmalıdır. Yurt dışı yerleşik platformlar için yerel danışman aracılığıyla varlık taraması yaptırılması, dava açma kararı öncesi maliyet-fayda analizinde önemli bir girdidir.
İlgili Kripto Hukuku Rehberleri
Bu sayfayı okuyan müvekkillerin sıklıkla danıştığı diğer rehberler aşağıdadır. Konu kümelerine göre bağlantılı içerikler sunulmaktadır:
- Terra/Luna ve UST Stablecoin Mağduriyeti Tazminat Rehberi 2026
- BAYC ve Mavi Çip NFT Koleksiyonu Sahtecilik İade Rehberi 2026
- DAO Hukuki Sorumluluk Rehberi 2026 | Kolektif Yönetim ve Üye Sorumluluğu
- Coinbase Para Çekme Engellemesi ve Hesap Donduran Uyuşmazlık Rehberi 2026
- Ledger Hack ve Veri İhlali Sonrası Tazminat Rehberi 2026
- Layer-2 Validator Slashing Cezası ve Hukuki Sorumluluk Rehberi 2026
- Kripto Para Hukuku Genel Rehberi (Hub)
