Hacizli malın üçüncü kişiye ait olduğu iddiası istihkak davasına konu olur. İİK 96 ve 97. maddeler; haciz sırasında iddianın yapılması, yedi günlük dava açma süresi, zilyetlik karinesi ve ispat yüküne ilişkin ayrıntılı düzenlemeler içerir.
1. Haciz Sırasında İstihkak İddiası
Üçüncü kişi, haciz sırasında malın kendisine ait olduğunu beyan ederse icra müdürlüğü tutanakla tespit eder. İddia sonrası haciz işlemi yine de yapılır ancak mal muhafaza altına alınmaz; dava sonucuna kadar yediemine bırakılabilir.
2. Dava Açma Süresi ve Taraflar
Üçüncü kişi, haczin öğrenilmesinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesinde istihkak davası açmak zorundadır. Süre hak düşürücüdür. Davalı alacaklı ve borçludur; zorunlu dava arkadaşlığı bulunur.
3. Zilyetlik Karinesi
İİK 97/a uyarınca taşınır malın zilyedi borçluysa mal borçluya aittir karinesi geçerlidir. Bu durumda üçüncü kişi, mülkiyet iddiasını ispatla yükümlüdür. Borçlu ile üçüncü kişinin birlikte oturması veya işyerini paylaşması hallerinde karine güçlenir.
4. Karar ve Sonuçları
Dava kabul edilirse haciz kaldırılır, mal üçüncü kişiye teslim edilir. Red halinde ise haciz devam eder, üçüncü kişi aleyhine alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere tazminata hükmedilebilir. Kötü niyetli dava açan üçüncü kişiye para cezası da verilir.
5. Muvazaa ve İptal Davaları
Borçlu ile üçüncü kişi arasında mal kaçırma amaçlı muvazaa iddiaları, İİK 277 vd. uyarınca tasarrufun iptali davasıyla incelenir. İstihkak davası ile tasarrufun iptali davası birbirinden farklı hukuki yollardır.
Sıkça Sorulan Sorular
İstihkak davası süresi nedir?
Üçüncü kişi, haczin öğrenilmesinden itibaren yedi gün içinde açmak zorundadır.
Hangi mahkemede açılır?
İcra mahkemesinde açılır; taraflar alacaklı, borçlu ve üçüncü kişidir.
Zilyetlik karinesi nasıl işler?
Taşınır malın zilyedi borçlu ise mal borçluya aittir karinesi geçerlidir; üçüncü kişi aksini ispat etmelidir.
Tasarrufun iptali ile farkı nedir?
İstihkak davası mülkiyet iddiasını, tasarrufun iptali ise alacaklıdan mal kaçırmayı konu alır.
📚 Gerçek Yargıtay Kararları ve İçtihat
Hacze Katılma, İstihkak ve 89. Madde
- Yargıtay içtihatları– : İstihkak davasında zilyetlik karinesi ve üçüncü kişinin mülkiyet ispatında iş ve ikamet ilişkisinin değerlendirilmesi. mevzuat.adalet.gov.tr
- Yargıtay içtihatları– : İİK 89 haciz ihbarnamesine ilişkin üçüncü kişinin sorumluluğu ve haksız itirazı halinde tazminat uygulaması. mevzuat.adalet.gov.tr
Tebligat Usulsüzlüğü ve Haciz Şikayetleri
- Yargıtay içtihatları– : Tebligat Kanunu 21 uyarınca mernis adresine tebligat ve muhtara bırakma işleminin usulsüzlüğü. mevzuat.adalet.gov.tr
🔗 İlgili İcra-İflas Pillarlarımız
🏙️ Şehir Bazlı İcra-İflas Avukatı Sayfalarımız
Istanbul · Kartal · Pendik · Maltepe · Atasehir
🎥 Video İçeriklerimiz
Konuyla ilgili detaylı video anlatımları için @bilalalyar YouTube kanalımızı ziyaret edebilirsiniz.
📅 Son güncelleme: 2026-04-17 · İcra ve İflas Kanunu son değişikliklerine göre güncellenmiştir.
İlgili Mevzuat ve Temel Hükümler
| Kaynak | Hüküm | Konusu |
|---|---|---|
| 2004 s. İİK | m.16 | İcra mahkemesine şikayet |
| 2004 s. İİK | m.32 | İlamlı icrada icra emri |
| 2004 s. İİK | m.58-60 | İlamsız takipte takip talebi ve ödeme emri |
| 2004 s. İİK | m.62 | Borca itiraz (7 gün) |
| 2004 s. İİK | m.67-68 | İtirazın iptali ve kaldırılması |
| 2004 s. İİK | m.72 | Menfi tespit ve istirdat davası |
| 2004 s. İİK | m.83 | Maaş ve ücret haczi sınırları |
| 2004 s. İİK | m.85-105 | Haciz uygulaması ve haczin konusu |
| 2004 s. İİK | m.96-99 | İstihkak iddiası ve davası |
| 2004 s. İİK | m.100-101 | Hacze iştirak (kesin ve geçici) |
| 2004 s. İİK | m.134 | İhalenin feshi davası |
| 2004 s. İİK | m.142 | Sıra cetveline itiraz |
| 2004 s. İİK | m.154-166 | İflas davası ve iflasın sonuçları |
| 2004 s. İİK | m.167-170 | Kambiyo senetlerine özgü takip |
| 2004 s. İİK | m.269 | Kira ilişkisinde tahliye takibi |
| 2004 s. İİK | m.277-284 | Tasarrufun iptali davası |
| 2004 s. İİK | m.285-308 | Konkordato başvurusu, mühlet ve tasdik |
Yetkili Kurumlar ve Başvuru Kanalları
- İcra Dairesi: Takip talebi, ödeme emri, haciz işlemleri, e-haciz ve e-satış (UYAP) işlemleri.
- İcra Mahkemesi: İİK m.16 şikayeti, itirazın kaldırılması, ihalenin feshi, istihkak davaları.
- Asliye Ticaret Mahkemesi: İflas davası (İİK m.154), konkordato (İİK m.285), iflasın ertelenmesi yerine konkordato başvurusu.
- Asliye Hukuk Mahkemesi: İtirazın iptali (İİK m.67), menfi tespit (İİK m.72), tasarrufun iptali (İİK m.277).
- Sulh Hukuk Mahkemesi: İİK m.269 kira tahliye itirazın kaldırılması (İİK m.269/c).
- UYAP e-Satış Portalı: Hacizli mallarda elektronik açık artırma ile satış.