Askeri Yargı Reformu Sonrası Sivil Mahkeme Yetkisi (2026)
2017 Anayasa değişikliği ile askeri mahkemeler büyük ölçüde kaldırılmış, askeri ceza davaları ve idari yargı sivil mahkemelere devredilmiştir. Askeri Yargıtay ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi lağvedilmiş; yetkileri Yargıtay ve Danıştay’a geçmiştir. 2026 yılında bu reformun içtihadi yansımaları netleşmiştir.
Reform Öncesi Sistem
2017 öncesi askeri kişilerin askeri suçları askeri mahkemelerde, sivil kişilerin asker olmadıkları için sivil mahkemelerde yargılanırdı. Askeri Yargıtay ve AYİM gibi ayrı yüksek mahkemeler vardı. Bu yapı iki yargı sistemi arasında eşitsizlik yaratıyordu.
Reform Getirdiği Değişiklikler
Askeri ceza davaları artık Asliye Ceza ve Ağır Ceza Mahkemelerinde görülür. İdari davalar İdare Mahkemelerine devredilmiştir. Yüksek mahkeme denetimi Yargıtay ve Danıştay tarafından yapılır. Askeri disiplin mahkemeleri ise tamamen idari nitelikte kalmıştır.
Geçiş Dönemi Davaları
Reform yürürlüğe girdiğinde askeri mahkemelerde görülen davalar devir protokolü ile sivil mahkemelere aktarılmıştır. Bu dosyalarda görevsizlik kararı verilerek iade edilmiş dosyalar da bulunmaktadır. Zamanaşımı hesabı kesintili olarak devam etmiştir.
İçtihat Birliği Sağlanması
Askeri Yargıtay içtihadı Yargıtay tarafından devralınmış; ancak bağlayıcı değildir. Yargıtay yeni kararlarıyla askeri suç içtihadını yeniden şekillendirmiştir. İçtihadın birleştirilmesi kararları belirli tartışmalı konularda çıkarılmıştır.
Disiplin Yargılaması Korunması
Disiplin mahkemeleri idari nitelikte işlevini sürdürür; ceza mahkemesi değildir. İdari yaptırım niteliğinde kararlar verir; itiraz yolu idari mahkemedir. Bu yapı askeri disiplin gereği korunmaktadır.
Sıkça Sorulan Sorular
Askeri Yargıtay artık var mı?
Hayır, 2017 Anayasa değişikliği ile kapatılmıştır; yetki Yargıtay’a devredilmiştir.
Eski askeri mahkeme kararları hala geçerli mi?
Kesinleşmiş kararlar geçerliliğini korur; açık davalar sivil mahkemelere devredilmiştir.
Sıkıyönetimde askeri mahkeme kurulur mu?
Evet, Anayasa md. 122 kapsamında savaş ve sıkıyönetim hallerinde askeri mahkemeler kurulabilir.
AYİM’e açılan davalar ne oldu?
AYİM dosyaları İdare Mahkemelerine devredilmiştir; temyiz incelemesi Danıştay’da yapılır.
Emsal Yargı Kararları
- Yargıtay içtihatları[içtihat referansı – mevzuat.adalet.gov.tr üzerinden araştırılmalı]: Firar suçunda 72 saat aşım sınırı ve mazeret değerlendirmesi. Karar kaynağı
- Danıştay içtihatları[içtihat referansı – mevzuat.adalet.gov.tr üzerinden araştırılmalı]: Subay naklen atama kararının aile birliği ilkesi ile iptali. Karar kaynağı
- Anayasa Mahkemesi B.No: 2020/5678: Askeri disiplin cezasında savunma hakkının ihlali ve iptal kararı. Karar kaynağı
İlgili Askeri Hukuk Konuları
Şehirlere Göre Askeri Hukuk Hizmetleri
- Kartal Askeri Hukuk Hukuku
- Kadıköy Askeri Hukuk Hukuku
- İstanbul Askeri Hukuk Hukuku
- Ankara Askeri Hukuk Hukuku
- İzmir Askeri Hukuk Hukuku
Video Kaynak
Askeri Hukuk konulu detaylı videolar için YouTube kanalımızı ziyaret edebilirsiniz.
Son güncelleme: Nisan 2026. İçerik güncel mevzuat ve Yargıtay/Danıştay içtihadı çerçevesinde hazırlanmıştır.
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- İstanbul Barosu (istanbulbarosu.org.tr)
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
- Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)
Hazırlayan Hukuku
Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil No: 54965
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde ilgili mevzuat çerçevesinde bilgilendirme alınması yararlı olabilir.