Boşanma Avukatı Ücreti — TBB Tarifesi ve Vekâlet Sözleşmesi

Tanım: Boşanma avukatı ücreti; Avukatlık Kanunu m.164 ve Türkiye Barolar Birliği Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi çerçevesinde avukatla müvekkil arasında yazılı vekâlet sözleşmesi ile belirlenir. Anlaşmalı/çekişmeli ayrımı, nafaka-tazminat-mal rejimi talepleri ve dava süresi ücretin temel kriterleridir.

Boşanma avukatı ücreti: Türkiye Barolar Birliği Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi, vekâlet sözleşmesi unsurları, nispi-maktu hesaplama ve ücret ihtilafı 2026 rehberi.

Yasal Çerçeve: Avukatlık Kanunu ve TBB Tarifesi

Avukatlık ücreti, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu m.163-169 ile Türkiye Barolar Birliği Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi çerçevesinde düzenlenmiştir. Avukatlık Kanunu m.164 avukat ile iş sahibi arasındaki ücretin serbestçe kararlaştırılabileceğini, ancak TBB tarifesinde belirlenen asgari tutarın altına düşülemeyeceğini düzenler. TBB tarifesi her yıl 1 Ocak’ta yürürlüğe girmek üzere yayımlanır ve dava türüne göre maktu/nispi alt sınırları gösterir. Tarife ilk yıl için asgari sınırdır; sözleşme ile yüksek tutarlar kararlaştırılabilir ama bu sınırın altına inilemez. İş sahibi ile avukat arasında yazılı bir ücret sözleşmesi yoksa ücret tarife asgari miktarı üzerinden hesaplanır. Ücretin ödenmemesi halinde avukatın tarife asgarisi kadar ücret alacağı hakkı kanundan doğar ve dava harçtan muaftır.

Anlaşmalı ve Çekişmeli Boşanmada Ücret Farkı

Avukatlık ücreti anlaşmalı ve çekişmeli boşanma davalarında önemli ölçüde farklılaşır. Anlaşmalı boşanmada süreç tek celsede sonuçlanabildiği, dosya hazırlığı ve duruşma sayısı az olduğu için ücret genellikle TBB tarifesi asgari tutarının 1-2 katı civarındadır. Çekişmeli boşanmada ise dava süresi 1-3 yılı bulabileceği, tanık dinletme, delil toplama, bilirkişi, sosyal inceleme raporu gibi işlemler gerekeceği için ücret daha yüksek olmaktadır. Tazminat, mal rejimi tasfiyesi ve katılma alacağı gibi ek talepler davaya eklendikçe nispi ücret de buna bağlı olarak artar. Nispi ücret davanın konusunu oluşturan ekonomik değerin belirli bir yüzdesi üzerinden hesaplanır; TBB tarifesi oranları her yıl güncellenir. Ayrıca avukatlık ücreti sözleşmesi hâlâ yazılı biçimde hazırlanmalı ve iki nüsha imzalanmalıdır; aksi halde ispat zorluğu yaşanır.

Vekâlet Sözleşmesinin Zorunlu Unsurları

Avukatlık Kanunu m.163-164 ve Avukatlık Meslek Kuralları çerçevesinde vekâlet sözleşmesi yazılı olmalıdır. Sözleşmede yer alması gereken unsurlar; tarafların kimlik ve iletişim bilgileri, davanın konusu ve kapsamı, avukatın üstlendiği iş (dava açma, takip etme, istinaf/temyiz, uzlaşma), ücretin miktarı ve ödeme planı (peşin, taksitli, başarıya bağlı), masrafların kim tarafından karşılanacağı, sözleşmenin sona erme halleri ve ücret iadesi koşulları, avukatın iş takip yetkisi (UYAP, bilirkişi, tanıkla görüşme), avukat değişikliği ihtimalinde prosedür ve ihtilaf çözüm usulü (Baro Hakem Kurulu, mahkeme). Sözleşme imzalandıktan sonra bir nüshası müvekkile verilir. Başarıya bağlı ücret (contingent fee) Türk hukukunda sınırlı olarak kabul edilir: kazanılan bedelin %25’ini aşamaz (Avukatlık Kanunu m.164/4). Boşanma davalarında saf başarıya bağlı ücret uygulaması sıkıntılıdır; karma sözleşme tercih edilir.

Karşı Taraf Vekâlet Ücreti ve Yargılama Giderleri

Davayı kazanan taraf lehine mahkemece karşı tarafa yükletilen vekâlet ücreti, TBB tarifesi üzerinden hesaplanır ve karar verilmesi halinde avukata ait olur (Avukatlık Kanunu m.164/son). Bu tutar müvekkilden alınan ücretten bağımsızdır; müvekkil ile avukat arasındaki sözleşme farklı bir yapıda olsa dahi karşı yan vekâlet ücretinin hak sahibi avukat sayılır. Boşanma davasında HMK m.332 uyarınca yargılama giderleri (harç, bilirkişi, keşif, tanık, tebligat) kural olarak haksız çıkan tarafa yükletilir. Anlaşmalı boşanmada taraflar giderleri genelde eşit paylaşır. Tüketici Mahkemesi veya Aile Mahkemesi harç muafiyetinden yararlanmak tüketici sıfatına bağlıdır; TKHK m.73/2 tüketici lehine harç muafiyeti düzenler, boşanma davası kural olarak bu muafiyetten yararlanmaz. Dava açılırken yatırılması gereken dava harcı nispi olduğunda talep edilen tazminat ve nafaka tutarına göre hesaplanır.

Ücret İhtilafı ve Baro Hakem Kurulu

Avukat ile müvekkil arasında ücret konusunda ihtilaf çıkarsa Avukatlık Kanunu m.167 iki yol öngörür: Baro Hakem Kuruluna başvuru (ihtiyari) veya genel mahkeme (Asliye Hukuk Mahkemesi). Baro Hakem Kurulu tarafların yazılı başvurusuyla davaya bakar; iki aylık süre içinde karar verir ve kararı ilam niteliğinde doğrudan icraya konulabilir. Baro Hakem kararı taraflar için bağlayıcıdır ancak itiraz yolu açıktır. Genel mahkemede ihtilaf görülürken zamanaşımı TBK m.147/5 uyarınca avukatlık ücret alacakları için beş yıldır. Vekâlet ücretinin fahişlik (aşırı yüksek) iddiası ile geri alınması Avukatlık Kanunu m.164/4 çerçevesinde ileri sürülebilir; avukatlık ücreti iş sahibinin fiili durumu, işin zorluğu, emek ve zaman, ücretin tarifenin üstündeki kısmı dikkate alınarak denetlenir. Baro disiplin süreci ücret ihtilafı dışındaki etik ihlalleri inceler.

Pratik Tavsiyeler ve Sık Yapılan Hatalar

Uygulamada sık yapılan hatalar; sözleşmenin yazılı yapılmaması, ücretin net belirlenmemesi (peşin/taksit/başarı oranı), masrafların kim tarafından karşılanacağının netleştirilmemesi, istinaf/temyiz aşamalarının ücretin kapsamına dahil edilip edilmediğinin belirsizliği, avukat değişikliği halinde iade prosedürünün eksikliği ve karşı yan vekâlet ücretinin kime ait olduğunun tartışılmasıdır. Müvekkillerin avukat seçerken baro kaydı, meslek sicilinden disiplin durumu, uzmanlık alanları, emsal dosya deneyimi ve iletişim biçimini değerlendirmesi önemlidir. Avukatlık Meslek Kuralları m.43 reklam yasağını düzenler; bu sebeple doğrudan ‘en iyi avukat’, ‘kesin sonuç’, ‘garantili kazanma’ gibi ifadeler baro etik kurallarına aykırıdır. Müvekkillere dürüst, gerçekçi bir başarı öngörüsü sunulmalı ve süreç hakkında açık bilgilendirme yapılmalıdır.

Boşanma Davası Ücret Kalemleri Kontrol Listesi

Kalem	Açıklama
Avukatlık ücreti	TBB tarifesi asgari sınırı + dava yükü (yazılı sözleşme şart)
Dava harcı	Nispi/maktu harç; tazminat talebi varsa nispi hesap
Gider avansı	HMK m.120 uyarınca mahkeme veznesine yatırılan peşin gider
Tebligat giderleri	Davalı, tanık, bilirkişi tebligatları
Tanık gider ve vekâlet ücreti	Yol, yevmiye, işten kalma tazminatı
Bilirkişi ücreti	Mal rejimi tasfiyesi, psikolog, sosyal inceleme uzmanı
Keşif giderleri	Gayrimenkul keşfi, bilirkişiyle birlikte ulaşım
Karşı yan vekâlet ücreti	Davayı kaybeden tarafa yükletilen ücret

Aile ve Boşanma Hukuku Genişletilmiş Mevzuat Tablosu

Mevzuat	Konu
TMK m.118-123 (Nişanlanma)	Nişanın bozulmasından doğan tazminat, hediyelerin iadesi
TMK m.161-165 (Özel Boşanma Sebepleri)	Zina, hayata kast, haysiyetsiz yaşam, terk, akıl hastalığı
TMK m.166 (Evlilik Birliğinin Temelinden Sarsılması)	Genel boşanma sebebi, anlaşmalı/çekişmeli
TMK m.168, 169, 173 (Yetki, Tedbir, Soyadı)	Aile mahkemesi yetkisi, dava süresince tedbirler, soyadı
TMK m.174-178 (Tazminat, Nafaka, Zamanaşımı)	Maddi-manevi tazminat, yoksulluk nafakası, bir yıl zamanaşımı
TMK m.182-183 (Velayet)	Velayetin tayini, kişisel ilişki, velayet değişikliği
TMK m.194 (Aile Konutu)	Eş rızası olmadan tasarruf yasağı, tapu şerhi
TMK m.203-209 (Mal Rejimi Sözleşmesi)	Mal ayrılığı, paylaşmalı mal ayrılığı, mal ortaklığı
TMK m.225-241 (Mal Rejimi Tasfiyesi)	Edinilmiş mal, kişisel mal, katılma alacağı, değer artış payı
TMK m.328 (İştirak Nafakası)	Çocuğa nafaka, ergin çocukta eğitim süresi
6284 sayılı Kanun	Koruma tedbiri, uzaklaştırma, elektronik kelepçe, tazyik hapsi
4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluşu Hakkında Kanun	Aile mahkemesi görev alanı, uzmanlar
6100 sayılı HMK m.118, 213, 247-251	Dilekçe, çocuğun dinlenmesi, tanık, çekinme hakkı
2004 sayılı İİK m.25/a, m.344	Çocuk teslimi icrası, nafaka tazyik hapsi
5718 sayılı MÖHUK m.14-16, m.50 vd.	Uluslararası aile hukuku, tenfiz
1980 Lahey Çocuk Kaçırma Sözleşmesi	Uluslararası çocuk iadesi, merkezi makam
6698 sayılı KVKK m.5, 6, 28; TCK m.132-134	Elektronik delil, kişisel verilerin hukuka aykırı elde edilmesi

Sık Sorulan Sorular

Boşanma davası ücreti ne kadardır?

Türkiye Barolar Birliği Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi her yıl güncellenmekte olup alt sınırı gösterir. Anlaşmalı boşanmada tarife asgarisi baz alınırken çekişmeli davalarda emek, zaman ve talep edilen kalemlere göre sözleşme ile ücret serbestçe belirlenir.

Vekâlet ücretini peşin ödemek zorunda mıyım?

Hayır. Avukatlık ücreti taraflar arasında serbestçe kararlaştırılır; peşin, taksitli veya karma ödeme planları mümkündür. Önemli olan ücret sözleşmesinin yazılı olması ve ödeme planının açık yazılmasıdır.

Başarıya bağlı ücret mümkün mü?

Evet ancak sınırlıdır. Avukatlık Kanunu m.164/4 uyarınca başarıya bağlı ücret kazanılan bedelin %25’ini aşamaz. Boşanma davasında saf başarıya bağlı ücret uygulaması önerilmez; karma yapı tercih edilir.

Avukatımla ücret konusunda anlaşmazlık çıkarsa ne yapabilirim?

Baro Hakem Kuruluna başvurabilir veya Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açabilirsiniz. Baro Hakem kararı ilam niteliğindedir. Zamanaşımı ücret alacağı için beş yıldır.

Karşı tarafa ödenen vekâlet ücreti bana mı avukatıma mı ait?

Avukatlık Kanunu m.164/son uyarınca mahkemece karşı tarafa yükletilen vekâlet ücreti kural olarak avukata aittir. Sözleşme ile aksi kararlaştırılabilir ancak yazılı düzenleme şarttır.