Kasko Hasar Onarımı: Onarım mı, Pert Total mi, Sovtaj Kimde Kalır
Kısa cevap: Poliçede aynen tazmin (onarım) kararlaştırılmamışsa kasko şirketinin borcu kural olarak para ödemektir (TTK m.1427). Aracın onarılacağı mı yoksa pert total sayılacağı mı; rayiç değer, onarım bedeli ve sovtaj değeri ayrı ayrı belirlenerek değerlendirilir.
Hasarlı aracı için kasko şirketiyle anlaşamayan kişinin aklındaki sorular genellikle aynıdır: Araç onarılacak mı, pert mi sayılacak, hurda araç kimde kalacak ve ödeme ne zaman yapılacak? Aşağıda Türk Ticaret Kanunu ile Sigortacılık Kanunu’nun ilgili hükümlerini ve Yargıtay’ın 2025 tarihli bir kararını sade bir dille anlatıyorum. Kasko uyuşmazlıklarının genel çerçevesi için kasko sigortası uyuşmazlıkları yazısına bakabilirsiniz.
Onarım ile Nakit Ödeme Arasındaki Fark
Türk Ticaret Kanunu’na göre sözleşmede aynen tazmin kararlaştırılmamışsa sigortacının ödeme borcu paradır (TTK m.1427/1). Yani poliçede aracın onarılarak tazmin edileceğine dair bir hüküm yoksa, sigortacı hasarı para ödeyerek karşılar. Poliçede onarıma ilişkin bir düzenleme varsa, onun kapsamı ve şartları poliçe metni üzerinden ayrıca incelenmelidir.
Pert Total Kararında Bakılan Değerler
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, kasko uyuşmazlığına ilişkin 2025 tarihli bir kararında, aracın rayiç değerinin, onarım bedelinin ve sovtaj (hasarlı hâldeki) değerinin Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları ve Daire uygulaması doğrultusunda ayrı ayrı tespit edilmesi gerektiğini belirtmiştir. Kararın konusu olan dosyada rayiç değer 660.000 TL, onarım bedeli yaklaşık 320.000 TL ve sovtaj değeri 396.000 TL olarak belirlenmiş; Daire bu değerler karşısında aracın pert total sayılamayacağını kabul etmiştir.
Bu nedenle ekspertiz raporundaki rayiç değer, onarım bedeli ve sovtaj değeri tek tek okunmalıdır. Rapora itiraz konusu için hasar ekspertizine itiraz yazısına bakabilirsiniz.
Sovtajın Kimde Kalacağı
Aynı kararda, aracın pert total sayılması hâlinde sovtajın kimde kalacağına ilişkin seçim hakkının sigortalıya ait olduğu belirtilmiştir. Sigortalı sovtajı sigortacıya bırakmayı tercih ederse, aracı her türlü takyidattan (haciz, rehin gibi kısıtlamalardan) ari şekilde teslim etmekle yükümlüdür ve sovtaj sigortacıya ait olur. Sovtaj sigortalıda kalırsa ödenecek tutarın nasıl belirleneceği poliçe şartlarına ve somut değerlere göre ayrıca incelenmelidir.
Ödeme Süresi, Avans ve Temerrüt
Tazminat, rizikonun gerçekleşmesinden ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmalar bitince ve her hâlde ihbardan kırk beş gün sonra muaccel olur; sigortacıya yüklenemeyen bir kusurdan dolayı inceleme gecikmişse süre işlemez (TTK m.1427/2). Araştırmalar ihbardan itibaren üç ay içinde tamamlanamamışsa sigortacı, tazminattan mahsup edilmek üzere, tarafların mutabakatı veya anlaşmazlık hâlinde mahkemece yaptırılacak ön ekspertiz sonucuna göre süratle tespit edilecek hasar miktarının en az yüzde ellisini avans olarak öder (TTK m.1427/3).
Tazminat muaccel olduğu hâlde ödenmezse sigortacı ihtara gerek olmadan temerrüde düşer. Sigortacıyı temerrüt faizinden kurtaran sözleşme hükümleri geçersizdir (TTK m.1427/4-5). Ödeme yapılmayan durumlar için sigorta şirketi ödeme yapmıyor yazısına bakabilirsiniz.
Hasarın Sigortacıya Bildirilmesi
Sigortalı, rizikonun gerçekleştiğini öğrenince gecikmeden sigortacıya bildirmelidir. Rizikonun gerçekleştiğine ilişkin bildirimin yapılmaması veya geç yapılması ödenecek tazminatta artışa neden olmuşsa, kusurun ağırlığına göre tazminattan indirim yapılır; sigortacı rizikonun gerçekleştiğini daha önce fiilen öğrenmişse bu indirimden yararlanamaz (TTK m.1446).
Ödemeden Sonra Sigortacının Halefiyeti
Kasko şirketi tazminatı ödediğinde, ödediği tutar oranında sigortalının yerine geçer ve zarardan sorumlu olan kişiye karşı başvurabilir (TTK m.1481). Bu konu rücu davası yazısında ayrıca anlatılıyor.
Uyuşmazlıkta Sigorta Tahkim Komisyonu
Sigorta Tahkim Komisyonu, 5684 sayılı Kanun’da düzenlenen sigorta şirketleri birliği bünyesinde kuruludur. Komisyona başvurmadan önce sigorta şirketine gerekli başvuruların yapılmış ve talebin kısmen ya da tamamen olumsuz sonuçlandığının belgelenmiş olması gerekir; şirketin başvurudan itibaren on beş iş günü içinde yazılı cevap vermemesi de başvuru için yeterlidir. Uyuşmazlık mahkemeye veya tüketici hakem heyetine taşınmışsa Komisyona başvurulamaz. Komisyon kararlarına karşı başvuru yolları uyuşmazlık tutarına göre değişir (5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m.30). Ayrıntılar için Sigorta Tahkim Komisyonu başvurusu yazısına bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Kasko şirketi onarım yerine nakit ödeme yapabilir mi?
Poliçede aynen tazmin kararlaştırılmamışsa sigortacının ödeme borcu kural olarak paradır (TTK m.1427/1). Poliçede onarıma ilişkin hüküm varsa kapsamı poliçe metnine göre incelenir.
Pert total kararı neye göre verilir?
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin 2025 tarihli kararına göre aracın rayiç değeri, onarım bedeli ve sovtaj değeri Kasko Genel Şartları ve Daire uygulaması doğrultusunda ayrı ayrı tespit edilerek değerlendirme yapılır.
Pert total sayılan aracın sovtajı kimde kalır?
Aynı karara göre sovtajın kimde kalacağına ilişkin seçim hakkı sigortalıya aittir. Sigortalı sovtajı sigortacıya bırakırsa aracı her türlü takyidattan ari şekilde teslim etmek zorundadır ve sovtaj sigortacıya ait olur.
Kasko şirketi ödemeyi geciktirirse ne olur?
Tazminat, belgelerin sigortacıya verilmesinden ve sigortacının araştırmalarının bitmesinden sonra, her hâlde ihbardan kırk beş gün sonra muaccel olur; sigortacıya yüklenemeyen bir kusurdan dolayı inceleme gecikmişse süre işlemez. Muaccel tazminat ödenmezse sigortacı ihtara gerek olmadan temerrüde düşer; araştırmalar ihbardan itibaren üç ayda tamamlanamazsa sigortacı hasar miktarının en az yüzde ellisini avans olarak öder (TTK m.1427).
Sigorta Tahkim Komisyonuna doğrudan başvurabilir miyim?
Hayır. Önce sigorta şirketine başvurulmalıdır. Talep kısmen ya da tamamen olumsuz sonuçlanır ve bu belgelenirse veya şirket on beş iş günü içinde yazılı cevap vermezse Komisyona başvurulabilir (5684 sayılı Kanun m.30).
İlgili Sayfalar
Resmî Kaynak
Madde metinleri için 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu resmî metinlerine bakılabilir. Anılan karar: Yargıtay 4. Hukuk Dairesi — 30.06.2025 — 2023/11811 E., 2025/10223 K. (mevzuat.adalet.gov.tr, belge 1185247200).
Rayiç değer, onarım bedeli ve sovtaj değeri her araçta farklı sonuç verir; poliçe şartları da sonucu etkiler. Bu nedenle somut dosyanın incelenmesi gerekir.
Son güncelleme: 12 Kasım 2026
Hazırlayan Avukat
Av. Bilal ALYAR
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde avukattan hukuki destek alınması yararlı olabilir.
Burada yer verilen kararlar bilgilendirme amaçlı olup somut uyuşmazlığın koşullarına göre farklı sonuçlar doğabilir. Kasko ve Diğer Mal Sigortaları ile ilgili bir uyuşmazlık içerisindeyseniz, güncel içtihat ve mevzuatı somut olaya uyarlayacak bir ticaret hukuku alanında çalışan avukatla görüşmeniz önerilir.