Kasko Hasar Onarım 2026: Pert Total mı, Onarım mı? Sovtaj Hakkınız
Kasko sigortasında hasar gören bir aracın onarılıp onarılmayacağı, yoksa “pert total” (ekonomik ömrünü tamamlamış) sayılıp sayılmayacağı, sigorta şirketiyle sigortalı arasındaki en sık anlaşmazlık konularından biridir. Aşağıda pert total kararının nasıl verildiği, sigortalının hurda (sovtaj) üzerindeki seçimlik hakkı ve onarım/nakit tazminat tercihleri anlatılıyor.
- Dayanak: TTK m.1427, Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları.
- Aynen tazmin (onarım): Sözleşmede öngörülmüşse mümkündür; aksi hâlde tazminat nakden ödenir (TTK m.1427/1).
- Pert total testi: Onarım bedeli, aracın rayiç (kaza öncesi piyasa) değerine kıyasla ekonomik değilse pert total kabul edilir; onarım bedeli rayiç değere göre düşükse pert total reddedilir.
- Sovtaj (hurda) seçimlik hakkı: Pert total kararı verilirse, hasarlı aracın kimde kalacağını (sigortacıda mı sigortalıda mı) seçme hakkı sigortalıya aittir.
- Sovtaj sigortacıda kalırsa: Sigortalı, rayiç bedelin tamamını alır ama hurdayı sigortacıya teslim eder. Sovtaj sigortalıda kalırsa: Rayiç bedelden sovtaj bedeli düşülerek ödeme yapılır.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, somut olaya özgü hukuki tavsiye yerine geçmez. Pert total oranı ve hesaplama yöntemi poliçe genel/özel şartlarına ve bilirkişi tespitine göre değişebilir.
Son güncelleme: 6 Eylül 2026 — TTK m.1427 ve pert total/sovtaj hesaplamasına ilişkin güncel Yargıtay kararı işlendi.
İçindekiler
- Aynen Tazmin (Onarım) mı, Nakit Tazminat mı?
- Pert Total Kararı Nasıl Verilir?
- Sovtaj (Hurda) Üzerindeki Seçimlik Hak
- Onarımda Parça ve İşçilik Tartışmaları
- İlgili Yargı Kararı
- Sıkça Sorulan Sorular
TTK m.1427 (Tazminatın ödenmesi), Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m.30 (Sigorta Tahkim Komisyonu).
Aynen Tazmin (Onarım) mı, Nakit Tazminat mı?
TTK m.1427/1 uyarınca, sözleşmede aynen tazmine ilişkin özel bir hüküm yoksa sigorta tazminatı nakden (para olarak) ödenir. Kasko poliçelerinde genellikle sigorta şirketinin anlaşmalı servisinde onarım imkânı sunulur; ancak bu bir sözleşme tercihi meselesidir ve sigortalı, poliçe şartlarına göre bazen anlaşmalı olmayan bir serviste onarım yaptırıp faturayı ibraz ederek bedelini talep edebilir, bazen de doğrudan nakdi tazminat isteyebilir.
Pert Total Kararı Nasıl Verilir?
Bir aracın “pert total” (ekonomik ömrünü tamamlamış, onarımı ekonomik olmayan) sayılıp sayılmayacağı, onarım bedeli ile aracın kaza tarihindeki rayiç (piyasa) değeri karşılaştırılarak belirlenir. Onarım bedeli, aracın rayiç değerine göre makul/ekonomik bir orandaysa (Yargıtay uygulamasında somut olaya göre değerlendirilir), araç onarılır ve onarım bedeli ödenir. Onarım bedeli, rayiç değere kıyasla aşırı yüksekse (ekonomik olmayan bir onarım söz konusuysa), araç pert total kabul edilir ve tazminat, rayiç değer üzerinden hesaplanır.
Sovtaj (Hurda) Üzerindeki Seçimlik Hak
Araç pert total kabul edildiğinde, hasarlı aracın (sovtajın) kimde kalacağına dair seçim hakkı sigortalıya aittir — bu, Yargıtay’ın uygulamasında sigortalıya tanınmış bir haktır, sigorta şirketi tek taraflı olarak belirleyemez:
- Sovtajın sigortacıda kalmasını isterse: Sigortalı, aracın rayiç değerinin tamamını tazminat olarak alır; buna karşılık hurda aracı, üzerinde hiçbir takyidat (haciz, rehin vb.) olmaksızın sigortacıya teslim etmekle yükümlüdür.
- Sovtajı kendisinde tutmak isterse: Rayiç değerden sovtaj (hurda) bedeli düşülerek aradaki fark tazminat olarak ödenir.
Onarımda Parça ve İşçilik Tartışmaları
Onarım yoluna gidilen dosyalarda en sık karşılaşılan anlaşmazlıklar; orijinal/yan sanayi parça ayrımı, işçilik bedeline uygulanan iskonto oranı ve KDV dahil/hariç hesaplamadır. Bu tür teknik hesap farkları, genellikle ayrı bir bilirkişi/ekspertiz incelemesiyle çözülür ve Sigorta Tahkim Komisyonu itiraz aşamasında yeniden değerlendirilebilir.
İlgili Yargı Kararı
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, kasko sigortalı bir aracın pert total sayılıp sayılmayacağı tartışılan bir uyuşmazlıkta, aracın rayiç değerinin 660.000 TL, onarım bedelinin ise 319.964,11 TL olduğunu tespit eden bilirkişi raporuna göre, onarım bedelinin rayiç değere kıyasla düşük kaldığını, bu nedenle aracın pert total uygulamasına tabi tutulmasının mümkün olmadığını belirtmiştir. Daire ayrıca, pert total kararı verildiği takdirde hasarlı aracın (sovtajın) kimde kalacağına dair seçimlik hakkın sigortalıya ait olduğunu; sigortalı sovtajın sigortacıda kalmasını seçmişse, aracı tüm takyidatlardan ari şekilde teslim etmekle yükümlü olacağını ve karşılığında rayiç bedelin tamamını alacağını netleştirmiştir.
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E.2023/11811, K.2025/10223, 30.06.2025 — Erişim tarihi: 06.09.2026.
Sıkça Sorulan Sorular
Sigorta şirketi aracımı pert total ilan etti ama onaylamıyorum, ne yapabilirim?
Bağımsız bir bilirkişi/eksper incelemesi talep edebilir, rayiç değer ve onarım bedeli hesaplarına itiraz edebilir; anlaşmazlık sürerse Sigorta Tahkim Komisyonuna veya mahkemeye başvurabilirsiniz.
Pert total olan aracımı hurdaya ayırmak zorunda mıyım?
Sovtajı kendinizde tutmayı seçerseniz, aracı trafikten çekme veya hurdaya ayırma konusunda kanuni/idari düzenlemelere (örneğin bazı hallerde hurda tescil belgesi ibrazı) uymanız istenebilir; bu, poliçe ve idari mevzuata göre değişir.
Sigorta şirketi anlaşmalı serviste onarım şart mı diyor, mecbur muyum?
Bu, poliçenizin genel/özel şartlarına bağlıdır; bazı poliçeler anlaşmalı servis dışında onarımı da (bazen ek prim veya farklı ödeme koşuluyla) kabul eder. Poliçenizi dikkatle incelemeniz gerekir.
Onarım sonrası aracımın değer kaybı için ayrıca tazminat alabilir miyim?
Evet, onarım kaliteli yapılsa dahi kazalı bir aracın ikinci el piyasa değeri düşebilir; bu “değer kaybı” ayrı bir kalem olarak talep edilebilir.
Sovtaj bedelini kim, nasıl belirler?
Genellikle sigorta şirketinin anlaşmalı olduğu hurda/sovtaj alım sistemleri (açık artırma vb.) üzerinden piyasa değeri tespit edilir; bu değere itiraz edilebilir.
Kasko poliçemde muafiyet (indirim) varsa hasar ödemesini etkiler mi?
Evet, poliçede muafiyet (belirli bir tutarın sigortalı tarafından karşılanması) şartı varsa, ödenecek tazminattan bu tutar düşülür.
Onarım masraflarını kendim ödeyip sonra sigorta şirketinden talep edebilir miyim?
Evet, poliçe şartlarına göre önce onarımı yaptırıp faturayı sunarak bedel talep edilmesi mümkün olabilir; ancak bazı poliçelerde önceden onay alınması istenir.
Kasko hasar dosyamda faiz ne zamandan işler?
TTK m.1427 uyarınca, rizikonun ihbarından itibaren 45 gün sonra tazminat muaccel olur ve sigortacı otomatik temerrüde düşer; ayrıntı için sigorta şirketi ödeme yapmıyor sayfamıza bakabilirsiniz.
Trafik kazasında karşı taraf kusurluysa kasko yerine onun sigortasına mı başvurmalıyım?
İkisi de mümkündür: kendi kaskonuza başvurup hızlı ödeme alabilir (sigortanız daha sonra karşı tarafa rücu edebilir) veya doğrudan karşı tarafın trafik sigortasına (ZMSS) başvurabilirsiniz.
Pert total kararına itiraz süresi var mı?
Sigorta şirketinin kararına karşı makul sürede itiraz edilmesi önerilir; Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru için genel zamanaşımı ve dava şartı süreleri (45 gün muacceliyet dahil) dikkate alınmalıdır.
İlgili Hizmet Alanlarımız
- Sigorta Hukuku Rehberi
- Hasar Ekspertizi İtiraz
- Sigorta Tahkim Komisyonu Başvurusu
- Sigorta Şirketi Ödeme Yapmıyor
- Trafik Kazası Tespit Tutanağı
- Rücu Davası
- DASK Deprem Sigortası
- Tüketici Hakem Heyeti
- İdare Mahkemesi Dava Açma
Resmî Kaynaklar
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu — mevzuat.gov.tr
- Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/11811, K.2025/10223
İlgili Hizmet Alanlarımız
Sigorta Hukuku Alanında 2026 Yılı Güncel Mevzuat Değişiklikleri
2026 yılı, sigorta hukuku alanında önemli mevzuat değişikliklerine sahne olmuştur. 6102 sayılı TTK sigorta hükümleri ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu kapsamındaki düzenlemeler güncellenmiş ve uygulamada çeşitli yenilikler getirilmiştir. Bu değişiklikler, vatandaşların haklarını doğrudan etkilemekte olup güncel mevzuatın takibi büyük önem taşımaktadır. Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından yayımlanan tebliğ ve yönetmelikler de uygulama detaylarını belirlemektedir.
Sigorta Tahkim Komisyonu veya asliye ticaret mahkemesi nezdinde yürütülen hasar bildirimi, ekspertiz ve tahkim başvurusu süreçlerinde yeni düzenlemeler çerçevesinde bazı prosedürel değişiklikler yapılmıştır. Arabuluculuk ve alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemlerinin kapsamı genişletilmiş, dijitalleşme süreçleri hızlandırılmıştır. UYAP sistemi üzerinden yapılabilen işlemler artırılmış ve e-Devlet entegrasyonu güçlendirilmiştir. Bu gelişmeler, hukuki süreçlerin daha hızlı ve erişilebilir şekilde yürütülmesine katkı sağlamaktadır.
Mevzuat değişikliklerinin haklarınız üzerindeki etkilerini değerlendirmek ve güncel düzenlemeler hakkında bilgi almak için Av. Bilal Alyar’a (İstanbul Barosu)0534 636 19 19 numarasından ulaşabilirsiniz. tazminat ödemesi, araç onarımı ve değer kaybı konularında profesyonel danışmanlık almak, olası hak kayıplarını önleyecektir.
İlgili Hukuki Hizmetlerimiz:
Daha fazla bilgi için:Türkiye Sigorta Birliği
Sigorta Hukuku Mevzuat Tablosu
| Kanun / Madde | Konu |
|---|---|
| 6102 TTK m.1401 | Sigorta sözleşmesinin tanımı |
| 6102 TTK m.1409-1417 | Sigorta sözleşmesinin kurulması, genel şartlar |
| 6102 TTK m.1418-1419 | Sözleşmenin feshi ve cayma hakkı |
| 6102 TTK m.1421 | Rizikonun gerçekleşmesi ve ihbar yükümlülüğü |
| 6102 TTK m.1423-1427 | Sigortalının yükümlülükleri |
| 6102 TTK m.1434 | Primin ödenmemesinin sonuçları |
| 6102 TTK m.1435-1439 | Sözleşme öncesi ihbar ve beyan yükümlülüğü |
| 6102 TTK m.1453-1520 | Deniz sigortası hükümleri |
| 6102 TTK m.1472 | Sigortacının halefiyeti (rücu hakkı) |
| 6102 TTK m.1478 | Zorunlu sigortalar |
| 5684 Sigortacılık K. | Sigortacılık düzenlemeleri, lisans ve denetim |
| 2918 KTK m.91-111 | Zorunlu trafik mali sorumluluk sigortası |
| 2918 KTK m.98 | Destekten yoksun kalma tazminatı |
| 6305 Afet Sigortası K. | Zorunlu deprem sigortası (DASK) |
| 6098 TBK m.49-56 | Haksız fiil ve tazminat |
| 6098 TBK m.72 | Haksız fiil zamanaşımı (2/10 yıl) |
| HMK m.1-34 | Görev ve yetki hükümleri |
İlgili Kurumlar
- Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK)
- Sigorta Tahkim Komisyonu
- Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM)
- Güvence Hesabı
- Asliye Ticaret Mahkemeleri / Tüketici Mahkemeleri
Sigorta Hukuku | Sigorta Hukuku | Sigorta Tahkim
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- İstanbul Barosu (istanbulbarosu.org.tr)
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
- Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)
Hazırlayan Avukat
Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde avukattan hukuki destek alınması yararlı olabilir.
Burada yer verilen kararlar bilgilendirme amaçlı olup somut uyuşmazlığın koşullarına göre farklı sonuçlar doğabilir. Kasko ve Diğer Mal Sigortaları ile ilgili bir uyuşmazlık içerisindeyseniz, güncel içtihat ve mevzuatı somut olaya uyarlayacak bir ticaret hukuku alanında çalışan avukatla görüşmeniz önerilir.
