30 saniyede özet: Miras dosyasında avukatla kararlaştırılan ücret, mahkemenin hükmedebileceği karşı vekâlet ücreti ve yargılama giderleri ayrı kalemlerdir. Ücretli hukuki yardımda Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin altında ücret kararlaştırılamaz; uygulanacak kalem işin türüne ve kapsamına göre belirlenir. Ortaklığın giderilmesi davası ile satış aşamasının takibi aynı işlem değildir. Ücret teklifinde hangi işlerin yer aldığı, giderler ve KDV açıklaması birlikte kontrol edilmelidir.
AAÜT Nasıl Çalışır?
- Asgari niteliktedir: Ücretli hukuki yardımda AAÜT’nin altında ücret kararlaştırılamaz. Sözleşme, Avukatlık Kanunu m.163–164 sınırlarına tabidir; ücretsiz dava üstlenilmesinde baroya bildirim gerekir.
- Maktu/nispi ayrımı: Ortaklığın giderilmesi ve taksim davaları ile satış memurluğundaki takip, AAÜT ek II/I’de maktu ücrete bağlı ayrı kalemlerdir. Malın değeri bunları nispi yapmaz; diğer işlerde m.13 ve ilgili tarife hükümleri incelenir.
- Karşı vekâlet ücreti: Mahkemenin takdir ettiği ücret yargılama gideridir (HMK m.323). Sorumluluk, kısmen haklılık ve özel kurallar gözetilerek belirlenir (m.326); bütün akdi ücretin karşı tarafa geçmesi veya tahsil garantisi değildir.
- KDV: Tarife bedeli KDV dahil belirlenir (3065 m.20/4). Mahkeme kararında KDV hariç denmemişse vekâlet ücreti KDV dahil kabul edilip iç yüzdeyle ayrıştırılır (GİB Tebliği I/B-4). Ücret teklifinin dahil/hariç açıklaması ayrıca kontrol edilir; her tutara otomatik KDV eklenmez.
Miras İşlemlerinde Ücret ve Gider Kapsamı
Mirasçılık belgesi, terekenin korunması, mirasın reddi, tenkis, vasiyetnamenin iptali ve paylaşım farklı taleplerdir. Her işin ayrı adıyla tek bir miras tarifesi kalemi bulunduğu varsayılmaz; mahkeme, işlemin türü ve tarifenin maktu/nispi kuralları birlikte incelenir. Ücret teklifinde görüşme, belge başvurusu, dava, kanun yolu ve varsa satış aşamasının hangilerinin kapsandığı açıklanmalıdır. Harç, bilirkişi, keşif, tebligat ve noter giderleri avukatlık ücretinden ayrı değerlendirilir (HMK m.323; Avukatlık Kanunu m.173).
Sıkça Sorulan Sorular
AAÜT’nin altında ücrete anlaşabilir miyim?
Ücretli hukuki yardım için AAÜT’nin altında ücret kararlaştırılamaz (Avukatlık Kanunu m.164/4). Kanunda ücretsiz dava üstlenilmesi hâlinde baro yönetim kuruluna bildirim kuralı da vardır. Ücret sözleşmesinin konusu ve kapsamı m.163–164’teki kanuni sınırlar içinde değerlendirilir.
Miras davasını kazanırsam avukatlık ücretimi karşı taraf mı öder?
Mahkemenin karşı tarafa yükleyeceği vekâlet ücreti, avukatınızla kararlaştırdığınız ücretin tamamının karşı tarafa geçmesi anlamına gelmez. Karşı ücret, tarife ve gider sorumluluğu kurallarına göre belirlenir; kanunen avukata aittir (Avukatlık Kanunu m.164 son fıkra). HMK m.326’daki genel kural, kısmen haklılık ve özel kurallarla birlikte uygulanır. Özellikle ortaklığın giderilmesi gibi işlerde yalnız “kazanan–kaybeden” açıklamasıyla gider dağılımı belirlenmez. Karara bağlanmış olması, ayrıca tahsil edilebildiğini göstermez.
Mirasçılık belgesi almak için avukat tutmak zorunlu mu?
Mirasçılık belgesi talebinde avukatla temsil zorunlu değildir; kişi kendisi başvurabilir. Noterin belge verebileceği hâller sınırlıdır: yargılama gerektiren, nüfus kayıtlarının yeterli olmadığı veya belgenin yabancılar tarafından istendiği durumlarda noter belge düzenleyemez (Noterlik Kanunu m.71/B). Bu nedenle başvuru yeri ve belgeler somut duruma göre belirlenir. Avukatın rolü, talep ve belgeleri inceleyip uygun işlemi değerlendirmektir; işlem süresi veya sonuç garantisi verilmez.
İlgili Rehberlerimiz
Vekalet Ücreti: Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT) Rehberi 2026, Avukat Ücretleri 2026: AAÜT, Maktu-Nispi ve Karşı Vekalet Ücreti Rehberi.
Resmî Kaynaklar
- 1136 sayılı Avukatlık Kanunu m.164
- Türkiye Barolar Birliği — güncel Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.323 ve 326 (yargılama giderleri ve sorumluluk)
- 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu m.20/4; GİB KDV Genel Uygulama Tebliği I/B-4
- 1512 sayılı Noterlik Kanunu m.71/A–B
Hazırlayan
Av. Bilal ALYAR. ALYAR LAW & CONSULTANCY, miras hukuku uyuşmazlıklarında danışmanlık ve dava takibi hizmeti vermektedir.