P2P Güvenilir mi?

P2P Güvenilir mi? P2P Riskleri ve Hukuki Rehber

P2P (Peer to Peer), eşler arası ilişkiyi ifade eder. Kripto varlık işlemlerinde alıcı ile satıcı doğrudan eşleşebilir; bunun yanında bir platform eşleştirme, alım satım, transfer veya saklama hizmeti sunabilir, ödeme bankacılık kanalıyla yürüyebilir. P2P adı, işlemin aracısız veya hukuken güvenli olduğunu tek başına göstermez. P2P güvenilir mi? sorusu; kullanılan hizmet, taraflar, ödeme kaynağı ve işlem kayıtları birlikte incelenerek değerlendirilmelidir.

P2P işlemlerinde ödeme kaydı, tarafların rolü ve kullanılan hizmetin kapsamı birlikte değerlendirilmelidir. Bu rehber dolandırıcılık, hesap kısıtlaması, savunma hakları ve başvuru yollarına ilişkin temel noktaları açıklar.

P2P Nedir? Nasıl Çalışır?

P2P (eşler arası) işlemde iki kullanıcının doğrudan ilişki kurması, platformun veya bankanın süreçte hiç rolü olmadığı anlamına gelmez. Kripto varlık alım satımı, transferi ve saklaması bakımından hizmetin fiilî kapsamı önemlidir. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu m.3/1-cc, çç ve dd, kripto varlık hizmet sağlayıcı, saklama hizmeti ve platform kavramlarını ayrı ayrı tanımlar. Bir hizmetin yalnız eşleştirme yaptığı varsayılarak izin, sorumluluk veya ödeme kuralları hakkında sonuca varılmamalıdır.

Platform bir eşleştirme veya emanet tutma mekanizması sunsa da alıcı, satıcı, platform ve ödeme kuruluşunun rolleri aynı değildir. Kullanılan hizmetin kapsamı, sözleşme koşulları ve işlem kayıtları incelenmelidir. Derecelendirme veya onay mekanizması bulunması, dolandırıcılık, ödeme sorunu ve uyuşmazlık risklerini ortadan kaldırmaz.

P2P İşlemlerinin Hukuki Boyutu (Türkiye’de P2P Yasal Mı?)

Bir işlemin P2P olarak adlandırılması, hukuka uygunluğunu tek başına göstermez. Bireysel alım satım ile kripto varlık hizmet sağlayıcılığı faaliyeti ayrı incelenmelidir. 6362 sayılı Kanun m.35/B/1 kripto varlık hizmet sağlayıcılarının kurulmasını ve faaliyete başlamasını SPK iznine bağlar. Ayrıca Ödemelerde Kripto Varlıkların Kullanılmamasına Dair Yönetmelik m.3–4, kripto varlıkların ödemelerde kullanımına ve belirli ödeme hizmetlerine sınırlamalar getirir. Kullanılan platformun erişilebilir olması, gerekli izinlere sahip olduğunu veya somut işlemin bütün mevzuata uygun olduğunu kanıtlamaz.

Ancak hukuki boyutta mesele P2P işlemin kendisinden ziyade işlemin konusuna ve sonucuna odaklanmaktadır. P2P işlem yaparken farkında olmadan kanunları ihlal etmek veya suç teşkil eden bir fiile karışmak mümkün olabilmektedir. Özellikle finansal P2P işlemlerde (örn. kripto para alım satımı, veya internet üzerinden kişiden kişiye para gönderimi) aşağıda detaylandıracağımız riskler nedeniyle hukuki sorunlarla karşılaşma ihtimali vardır. Bu nedenle, P2P platformlarını kullanırken veya birebir işlemlere girerken yürürlükteki mevzuatı bilmek ve dikkatli davranmak gerekir.

SPK’nın 2024/48 bültenindeki ilke kararının 6. maddesi, P2P pazar yerlerinde kendi adına fakat başkası hesabına düzenli, ticari veya mesleki işlem yapılmasına ilişkin bir geçiş dönemi hükmü içeriyordu. Bu madde, 2025/15 bülteninde açıklanan kaldırılan maddeler arasındadır. Eski metindeki faaliyet sonlandırma tarihi güncel bir süre olarak uygulanmamalıdır.

Eski P2P hükmünün kaldırılması, bütün faaliyetlerin koşulsuz serbest olduğu anlamına gelmez. 6362 sayılı Kanun m.3/1-cc ve dd kapsamındaki hizmet sağlayıcı ve platform tanımları, fiilen sunulan hizmetin niteliğine göre değerlendirilir. İşlemin kimin adına ve hesabına yapıldığı, alım satım veya transfer gibi hangi hizmetlerin sunulduğu incelenmelidir. Yalnızca komisyon alınıp alınmaması ya da işlemin P2P adıyla yürütülmesi, izin gerekip gerekmediğini belirlemeye yetmez.

6362 sayılı Kanun m.99/A, izinsiz kripto varlık hizmet sağlayıcılığına ilişkin tedbirleri düzenler; yurt dışı platformların Türkiye’de yerleşik kişilere yönelik faaliyetleri de bu maddede ele alınır. Bu çerçeve bütün P2P işlemlerini aynı hukuki kategoriye sokmaz. Platformun yetkisi, sunulan hizmet ve somut işlemin koşulları birlikte incelenmelidir; her işlem için genel bir serbestlik veya güvence varsayılamaz.

Neden Bir Avukata İhtiyaç Duyulur?

P2P işlemindeki dolandırıcılık iddiası, hesap kısıtlaması ve sözleşme uyuşmazlığı farklı hukuki değerlendirmeler gerektirir. Platformun ve bankanın rolü, işlem kayıtları ve tarafların fiilleri dosya üzerinden incelenir. Başvuru, savunma veya sözleşme incelemesi bakımından hukuki yardımın kapsamı somut soruna göre belirlenir.

Avukat, işlemin hukuki niteliğinin, sözleşmelerin ve kayıtların değerlendirilmesine; başvuru veya savunmanın hazırlanmasına yardımcı olabilir. Soruşturmada CMK m.147 kapsamındaki müdafi yardımından yararlanma ve açıklamada bulunmama hakları ayrıca gözetilir. Hukuki yardım, işlemin risksiz olduğu veya bir başvurunun belirli sonuçla biteceği güvencesi değildir.

ALYAR LAW & CONSULTANCY olarak İstanbul ve Marmara Bölgesi’nde bilişim hukuku ve ceza hukuku alanlarında danışmanlık veriyoruz. P2P kaynaklı uyuşmazlıklarda işlem kayıtları, tarafların rolleri ve başvuru yolları somut dosya üzerinden incelenir. Hukuki yardım almak sürecin takibine katkı sağlayabilir; beraat, para iadesi veya belirli bir sonuç garanti edilemez.

Bu rehber, P2P işlemlerinde dolandırıcılık, hesap kısıtlaması, işlem kayıtları ve hukuki başvuru yollarını ele alır. Somut olayın değerlendirilmesinde hizmetin kapsamı, tarafların rolü ve ilgili kararın dayanağı belirleyicidir.

P2P İşlemlerinde Karşılaşılan Riskler ve Hukuki Sorunlar

P2P yönteminin sunduğu özgürlük ve hız, maalesef bazı riskleri de beraberinde getirir. “P2P riskleri” denildiğinde hem finansal kayıpları hem de hukuki yaptırımları düşünmek gerekir. Aşağıda P2P işlemlerde en yaygın riskleri tek tek ele alıyoruz. Unutmayın, bu risklerin birçoğu doğru önlemlerle azaltılabilir veya oluştuğunda hukuki yollarla çözümlenebilir.

1. Dolandırıcılık Riski ve Güvenlik Açıkları

P2P işlemlerinde sahte ödeme kaydı, üçüncü kişi hesabı veya ele geçirilmiş kullanıcı hesabı gibi farklı dolandırıcılık yöntemleriyle karşılaşılabilir. Platformun veya ödeme kanalının bulunması, karşı tarafın gerçek kimliğini ve işlemin kaynağını kendiliğinden doğrulamaz. İşlem kayıtları ve tarafların rolleri somut olayda değerlendirilir.

  • Sahte dekont ve ödeme bildirimi: Karşı taraf, ödeme yapılmış gibi düzenlenmiş bir dekont veya işlem ekranı gönderebilir. Ödeme durumunu yalnız bu görsele göre değerlendirmeyin; kendi bankanızın kayıtlarından tutarı, göndereni ve işlemin durumunu kontrol edin. Kripto varlığı serbest bırakmanız için acele ettirilmeniz, ayrıca değerlendirilmesi gereken bir risk işaretidir. Hesaba para görünmesi, ödeme kaynağının hukuka uygun olduğunu tek başına doğrulamaz.
  • Ödemenin durumuna ilişkin uyuşmazlık: Karşı tarafın gönderdiği ekran görüntüsü, bekleyen talimat veya ödeme bildirimi tek başına ödemenin hesabınıza geçtiğini göstermez. Kullanılan ödeme kanalında işlemin durumunu kendi bankanızın ya da ödeme hizmeti sağlayıcınızın kayıtlarından kontrol edin. Hesaba para görünmesi, paranın kaynağının hukuka uygun olduğu veya daha sonra inceleme, iade talebi ya da kısıtlama olmayacağı anlamına gelmez. İptal ve iade imkânı her ödeme yöntemi için aynı varsayılmamalıdır.
  • Üçüncü kişi hesabından ödeme: Ödemeyi yapan kişiyle işlem muhatabının farklı olması, para hareketinin kaynağı ve tarafların rolünün araştırılmasını gerektirebilir. İşlem kaydı tek başına hesaba para gelen kişinin aklama suçunu işlediğini göstermez. TCK m.21 ve m.282 kapsamında kast, paranın suçla bağlantısı ve ilgili fıkradaki fiil koşulları somut delillerle ayrı değerlendirilir. Banka ve platform kayıtları ile yazışmaların korunması, bu bağlantının incelenmesine yardımcı olabilir.
  • Platform dışına yönlendirme: İşlemin veya yazışmanın platform dışına taşınması, platformun işlem kayıtları ve uyuşmazlık mekanizması üzerinden incelenmesini zorlaştırabilir. Bir platformun emanet tutma veya itiraz sistemi bulunması, her işlem için güvenlik ya da geri ödeme garantisi değildir. Hizmetin kapsamını, işlem kaydını ve uyuşmazlık koşullarını kontrol edin. Platform dışında anlaşılması da sağlayıcının bütün yasal sorumluluğunu kendiliğinden kaldırmaz. 6362 sayılı Kanun m.35/C-1 ve m.99/B-3,4 uyarınca sözleşme şartları, sağlayıcının fiili veya yükümlülük ihlali, zarar ve ilgili sorumluluk koşulları ayrı değerlendirilir.
  • Kimlik Hırsızlığı ve Sahte Hesaplar: P2P ortamında karşınızdaki kişinin gerçekten kim olduğunu bilemeyebilirsiniz. Sahte kimlikle açılmış hesaplar, çalıntı hesaplar veya doğrulaması yetersiz profiller risk teşkil eder. Bu nedenle KYC doğrulamasını tamamlamış, yüksek puanlı ve onaylı kullanıcılarla işlem yapmak daha güvenlidir. Büyük platformlar kullanıcılarından kimlik doğrulaması (nüfus cüzdanı, selfie, vs.) isteyerek dolandırıcıları uzak tutmaya çalışır. Yine de her onaylı hesap güvende demek değildir; hesap kiralama diye bir piyasa da oluşmuştur (bazı kişiler kimliklerini kullanarak hesap açıp dolandırıcılara devredebiliyor). Bu gibi durumlar tamamen engellenemese de, karşınızdaki kullanıcının geçmiş işlem puanları, yorumları önemli bir gösterge olabilir.

Karşı taraf sizi acele ettiriyorsa veya işlem koşulları açıklanamıyorsa onay vermeden önce durumu inceleyin. Dekont görseliyle yetinmeyin; hesabınızdaki ödeme ve platform işlem kaydını kontrol edin. İşlem onayı vermeniz, platformun bütün hukuki sorumluluğunun sona erdiği anlamına gelmez. 6362 sayılı Kanun kapsamındaki kripto varlık hizmet sağlayıcıları bakımından m.35/C/1 ve 99/B hükümleri ayrıca değerlendirilir. Sorumluluk, platformun rolüne ve zararın nedenine göre incelenir; işlem onayı riskleri ortadan kaldırmaz.

Bir P2P işleminde zarar doğması, tek başına dolandırıcılık suçunun bütün unsurlarını göstermez. TCK m.157 hileli davranışlarla aldatma, zarar ve kişinin kendisine veya başkasına yarar sağlamasını düzenler. Sözleşmenin yerine getirilmemesi ile dolandırıcılık, somut fiil ve deliller üzerinden ayrılmalıdır.

HükümTemel ceza
TCK m.157Bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası.

TCK m.158/1-f, dolandırıcılığın bilişim sistemleri, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle işlenmesini düzenler. İşlemde banka hesabı veya internet kullanılması, somut olayda bu bendin bütün koşullarının gerçekleştiğini peşinen göstermez. Dolandırıcılığın unsurları ve aracın fiildeki rolü ayrıca incelenir.

HükümTemel ceza
TCK m.158/1-fDört yıldan on yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası; adli para cezasının miktarı suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.

Diğer nitelikli hâller, iştirak ve uygulanabilecek özel hükümler ayrıca değerlendirilir. Şikâyet, failin tespiti, yargılama veya verilecek ceza hakkında sonuç garantisi oluşturmaz.

2. Kara Para Aklama Riski (Suç Gelirleriyle Karşılaşma)

Bir P2P ödemesinin suç geliriyle bağlantılı olduğu iddiası, para hareketlerinin ve işlem taraflarının araştırılmasına yol açabilir. Sırf hesabınıza para gelmesi veya karşılığında kripto varlık aktarılması, otomatik ceza sorumluluğu anlamına gelmez. Aklama yönünden TCK m.282’nin ilgili fıkrasında aranan fiil ve manevi unsur somut olayda ayrıca değerlendirilmelidir. Kullanıcının rolü, işlem kayıtları ve diğer deliller birlikte incelenir.

TCK m.282 suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerine ilişkin farklı fiilleri düzenler. İlk iki fıkranın kapsamı aynı değildir:

HükümAranan fiil ve koşullar
TCK m.282/1Alt sınırı altı ay veya daha fazla hapis gerektiren bir suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini yurt dışına çıkarmak veya gayrimeşru kaynağını gizlemek ya da meşru yolla elde edildiği kanaatini uyandırmak maksadıyla çeşitli işlemlere tabi tutmak.
TCK m.282/2Birinci fıkradaki suça iştirak etmeksizin, suçun konusu olan malvarlığı değerini bu özelliğini bilerek satın almak, kabul etmek, bulundurmak veya kullanmak.

Bir P2P işleminde para alınması veya kripto varlık transfer edilmesi tek başına bütün suç unsurlarının gerçekleştiğini göstermez. İsnat edilen fiil, malvarlığının kaynağı ve ilgili fıkranın koşulları ayrı incelenmelidir.

TCK m.282’nin ilk iki fıkrasındaki temel ceza aralıkları şöyledir:

HükümTemel ceza
TCK m.282/1Üç yıldan yedi yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezası.
TCK m.282/2İki yıldan beş yıla kadar hapis.

Nitelikli hâller, etkin pişmanlık ve diğer somut koşullar ayrıca değerlendirilir. Tablodaki aralıklar her P2P kullanıcısına otomatik olarak uygulanacak bir ceza anlamına gelmez.

TCK m.21’deki kast kuralı ve TCK m.282’nin isnat edilen fıkrasındaki unsurlar, somut delillerle değerlendirilir. Anayasa m.38 uyarınca suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar kimse suçlu sayılamaz. Kişi kendi masumiyetini ispatlamak zorunda değildir. CMK m.223/2-e, yüklenen suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olmamasını beraat nedeni olarak düzenler. İşlem kayıtlarını savunmada sunabilmek, bu ispat yükünü kişiye yüklemek anlamına gelmez.

Bir P2P işleminin bahisle bağlantılı olması araştırma konusu olabilir; karşı tarafın faaliyeti tek başına sizin de aynı suçu işlediğinizi göstermez. 7258 sayılı Kanun m.5, yetkisiz spor bahisleri bakımından oynatma, Türkiye’den oynanmasına imkân sağlama, para nakline aracılık ve teşvik fiillerini ayrı düzenler. Para nakline aracılık iddiasında işlem ile bahis faaliyeti arasındaki bağlantı, kişinin rolü ve TCK m.21 uyarınca kast somut delillerle değerlendirilmelidir. Aklama suçunun koşulları da ayrıca incelenir.

Fiil ve hükümTemel ceza
7258 m.5/1-a: yetkisiz oynatma veya oynanmasına yer ya da imkân sağlamaÜç yıldan beş yıla kadar hapis ve on bin güne kadar adli para cezası.
7258 m.5/1-b: yurt dışında oynatılan bahis veya şans oyunlarına erişim sağlayarak Türkiye’den oynanmasına imkân sağlamaDört yıldan altı yıla kadar hapis.
7258 m.5/1-c: bahis veya şans oyunlarıyla bağlantılı para nakline aracılıkÜç yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası.
7258 m.5/1-ç: reklam veya başka şekilde oynamaya teşvikBir yıldan üç yıla kadar hapis ve üç bin güne kadar adli para cezası.

Bunlar belirtilen suç fiillerinin temel ceza aralıklarıdır. Oynayan kişiye ilişkin m.5/1-d’deki idari yaptırım ayrı bir düzenlemedir; oynama, oynatma ve para nakline aracılık aynı fiil değildir.

Özetle, P2P işlemlerde paranızın kaynağı çok önemli. Karşı tarafın gönderdiği paranın temiz olduğundan emin olamayabilirsiniz, bu da en masum tüccarı bile zan altında bırakabilir. Peki bu risk tamamen önlenebilir mi? Çözüm zor, ancak bazı önlemler alınabilir:

  • Gönderen ve ödeme bilgilerini karşılaştırın: Ödeme yapan kişi ile işlem muhatabının bilgilerini ve kendi bankanızdaki işlem kaydını karşılaştırın. Başka kişinin hesabından ödeme yapılmışsa açıklama satırıyla yetinmeyin; tutarsızlığı ilgili kurumla değerlendirin. Bankanın tanınmış olması veya gönderene ilişkin bilgi bulunması, paranın kaynağını tek başına doğrulamaz.
  • İşlem ve Para Kaynağı Kayıtlarını Saklayın: Platformdaki işlem emrini, yazışmaları, banka dekontunu ve varsa cüzdan işlem kaydını saklayın. Bu kayıtlar işlemin açıklanmasına yardımcı olabilir; tek başına bloke veya soruşturmayı önleme garantisi vermez.
  • KYC ve Platform Kurallarına Uyun: Platformların “şüpheli işlem” tespit mekanizmaları vardır. Siz de karşı tarafın KYC doğrulamalı bir hesap olmasına özen gösterin. Kimlik doğrulaması yapmamış biriyle işlem yapmayın.
  • Şüpheli İşlem Bildirimi Tutarla Sınırlı Değildir: 5549 sayılı Kanun m.4 ve Tedbirler Yönetmeliği m.27/2–3 uyarınca yükümlüler şüpheli işlemleri tutar gözetmeden bildirir; birden fazla işlem birlikte değerlendirilebilir. İnceleme veya bildirimden kaçınmak amacıyla işlemi bölmeyin. Transfer açıklamasını gerçek işleme uygun yazın; bir açıklama eklemek paranın kaynağını doğrulamaz ve incelemeyi engellemez.
  • Profesyonel Danışmanlık Alın: Eğer yüksek hacimli P2P ticareti yapıyor veya yapmayı planlıyorsanız, önceden bir hukukçudan ve mali müşavirden görüş alın. Belki şirket kurup o şirket üzerinden yapmak, ya da belirli sözleşmelerle çalışmak gibi çözümler gerekebilir. Avukat Bilal Alyar gibi kripto para hukukunda deneyimli kişiler, hem MASAK mevzuatı hem ceza hukuku boyutunda size yol gösterebilir.

Aklama suçlamasıyla karşılaşmak mahkûmiyet anlamına gelmez; Anayasa m.38’deki masumiyet karinesi geçerlidir. Şüpheli veya sanık, CMK m.147 kapsamında müdafi yardımından yararlanabilir, yüklenen suç hakkında açıklamada bulunmayabilir ve lehine delillerin toplanmasını isteyebilir. Belgeler ve işlem geçmişi somut değerlendirmeye yardımcı olabilir; tek başına beraat veya soruşturmanın kapanması garantisi vermez.

3. Yasadışı İşlemler ve Diğer Suçlar

P2P işlemler, yukarıda bahsettiğimiz kara para aklama ve dolandırıcılık dışında da bazı suç tipleriyle kesişebilir. Örneğin:

  • Bahisle bağlantılı işlem iddiası: 7258 sayılı Kanun m.5/1-c bakımından bahis veya şans oyunlarıyla bağlantılı para nakline aracılık fiili, diğer bentlerdeki oynatma ve teşvik fiillerinden ayrılır. P2P işlemindeki rol, işlemin bahisle bağlantısı ve kast değerlendirilmeden yalnızca bir transfer kaydından ceza sorumluluğu sonucu çıkarılamaz. İşlem kayıtları ve yazışmalar, somut iddianın değerlendirilmesinde kullanılabilir.
  • Vergisel Değerlendirme: P2P işleminden sağlanan bir kazancın vergisel niteliği, işlemin ve faaliyetin gerçek özelliklerine göre incelenmelidir. Gelir Vergisi Kanunu m.1–2 ve37 gelir unsurları ve ticari kazanç çerçevesini düzenler; her kripto kazancı veya yüksek işlem tutarı otomatik olarak aynı gelir unsuruna girmez. Beyan yükümlülüğü ile Vergi Usul Kanunu m.359’daki kaçakçılık fiilleri ayrı değerlendirilir. Beyan eksikliği tek başına m.359’da sayılan fiillerin gerçekleştiği anlamına gelmez. Somut vergi, kayıt ve beyan yükümlülükleri mali müşavir ve hukukçu tarafından mevcut mevzuat üzerinden kontrol edilmelidir.
  • Ödeme hizmeti ile bankacılık faaliyetini ayırın:

    Komisyon alınması veya işlemlerin sık yapılması, tek başına her P2P işlemini izinsiz ödeme hizmeti ya da bankacılık suçu hâline getirmez. Sunulan hizmetin niteliği, fon üzerindeki kontrol ve tarafların rolü incelenmelidir. 6493 sayılı Kanun m.12 ödeme hizmetlerini ve kapsam dışı işlemleri, m.13 yetkili sağlayıcıları düzenler. Ödeme kuruluşunun faaliyet izni m.3 ve m.14 uyarınca TCMB’den alınır. 5411 sayılı Kanun m.60 ve m.150 kapsamındaki mevduat veya katılım fonu kabulü ve banka gibi faaliyet gösterme ise ayrı koşullara bağlıdır. Kripto varlık hizmet sağlayıcılığı bakımından SPK izin koşulları ayrıca değerlendirilir.

    Fiil ve hükümTemel ceza
    6493 m.28/1: gerekli izin olmadan sistem işleticisi, ödeme veya elektronik para kuruluşu gibi faaliyetBir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası.
    5411 m.150/1: gerekli izin olmadan banka gibi faaliyet, mevduat kabulü veya katılım fonu toplamaÜç yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası.
    5411 m.150/2: gerekli izin olmadan açıklama, unvan, belge veya reklamlarla belirtilen bankacılık izlenimini yaratmaBir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası.

    Bu tabloda her işlemin suç oluşturduğu varsayılmaz; ilgili fiilin unsurları ve izin durumu somut olayda araştırılır. Tablodaki cezalar, ilgili fıkraların temel yaptırımlarını gösterir.

  • Bilişim Suçları: P2P platformunda karşı tarafın dijital verilerine izinsiz erişim, hesap ele geçirme gibi fiiller de TCK 243-245 kapsamındaki bilişim suçlarını oluşturur. Siz mağdur olabileceğiniz gibi, karşı tarafa yönelik böyle hukuka aykırı bir girişimde bulunursanız (örneğin dolandırılınca siz de hacklemeye kalkarsanız) suçlu duruma düşersiniz. Yani her halükarda yasal zeminde kalarak hak aramak lazım.
  • Telif hakları ve dosya paylaşımı:

    Torrent gibi ağlarda dosya paylaşımı, kripto P2P alım satımından farklı bir konudur. Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu m.38 kapsamındaki şahsi kullanım için çoğaltma, koşulsuz bir paylaşım izni değildir; hak sahibinin meşru menfaatleri ve eserden normal yararlanma da korunur. Bir eseri başkalarına dağıtma veya umuma iletme, m.71/1’deki diğer koşullarla birlikte ceza sorumluluğu doğurabilir. “Bireysel kullanıcıya hapis verilmez” şeklinde genel bir güvence yoktur.

    Hüküm ve kapsamTemel ceza
    FSEK m.71/1: korunan hakları ihlal eden, maddede belirtilen izinsiz çoğaltma, dağıtma veya umuma iletme gibi fiillerBir yıldan beş yıla kadar hapis veya adli para cezası.

    M.75 uyarınca ilgili suçların soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlıdır; hak sahipliğini kanıtlayan belge ve delillere ilişkin koşullar da aranır. M.70’teki tazminat talepleri ise kendi koşullarıyla ayrıca değerlendirilir. Tablo yalnız m.71/1’i gösterir; her dosya aktarımının suç olduğu varsayılmaz.

P2P adı altında gerçekleşen işlemler farklı hukuk alanlarına temas edebilir. Bir suç isnadı varsa hangi fiilin ileri sürüldüğünü, işlem kayıtlarını ve uygulanabilecek hükmü ayrı inceleyin; yalnız P2P etiketi üzerinden hukuka uygunluk veya ceza sorumluluğu sonucu çıkarmayın.

4. Platform Sorumluluğu ve Kullanıcı Yükümlülükleri

Platformun işlemdeki rolü ve sunduğu hizmetin kapsamı somut olarak incelenmelidir. 6362 sayılı Kanun m.35/C-1, müşterilerin itiraz ve şikâyetlerini çözecek iç mekanizmalar kurulmasını düzenler. Bu mekanizma, adli başvurunun veya yargısal kararın yerine geçmez. Sağlayıcının sorumluluğu m.99/B’deki ilgili koşullara göre ayrıca değerlendirilir; görevi yalnızca hesap kapatma veya şikâyete yönlendirmeyle sınırlı sayılamaz.

5549 sayılı Kanun m.3 ve Tedbirler Yönetmeliği m.5 uyarınca kimlik tespiti yalnız tutar eşiğine bağlı değildir: sürekli iş ilişkisi kurulurken, şüpheli işlem bildirimini gerektiren durumlarda veya mevcut kimlik bilgilerinin yeterliliği ve doğruluğundan şüphe edildiğinde tutar gözetilmez. M.5 kapsamındaki kimlik tespiti, iş ilişkisi kurulmadan veya işlem yapılmadan önce tamamlanır. 5549 m.4 ve Yönetmelik m.27’deki koşullar oluştuğunda şüpheli işlem bildirimi zorunludur; bildirim tutardan bağımsızdır. Bildirim yapılması, mahkûmiyet veya hesabın kendiliğinden dondurulması anlamına gelmez. Hesap kısıtlamasının dayanağı ayrıca incelenmelidir.

Platforma yapılan bildirim, işlem kayıtlarının ve sözleşmedeki uyuşmazlık mekanizmasının incelenmesini sağlayabilir. Kuruma bildirim, adli başvuru ve koşulları varsa özel hukuk talebi ayrı değerlendirilmelidir; başvuru yollarını ve süreleri yalnız platformun yanıtına göre belirlemeyin. Platformun veya bir merciin incelemesi, kripto varlığın ya da paranın iade edileceğini garanti etmez.

6362 sayılı Kanun m.35/C/1, Kanun kapsamındaki kripto varlık hizmet sağlayıcılarının müşterilerine karşı sorumluluğunu ortadan kaldıran veya sınırlayan sözleşme şartlarının geçersiz olduğunu düzenler. m.99/B/3–4 hukuka aykırı faaliyet, ödeme veya teslim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi ve belirli kripto varlık kayıpları için sorumluluk hükümleri içerir. Her kayıp otomatik olarak platforma yüklenemez; uygulanacak hukuk, zararın nedeni ve somut hizmet ilişkisi incelenir. Sözleşmedeki genel bir sorumsuzluk kaydıyla tazminat talebi baştan dışlanmamalıdır.

P2P İşlemlerinde Güvenliğinizi Sağlamak İçin İpuçları

İşlem öncesi kontroller, riskleri değerlendirmeye ve kayıtları korumaya yardımcı olabilir. Kimlik doğrulaması, profil puanı veya platformun büyüklüğü tek başına işlemin güvenli ya da hukuka uygun olduğunu göstermez.

  • Platformun hizmet ve izin kapsamını kontrol edin: Alım satım, saklama, ödeme ve uyuşmazlık hizmetlerinin kim tarafından sunulduğunu inceleyin. Tanınmış bir marka veya emanet tutma sistemi bulunması, her işlemin güvenli olduğunu ya da sağlayıcının gerekli izinlere sahip bulunduğunu kanıtlamaz. İşlem kaydı, sözleşme ve başvuru mekanizmasını kontrol edin.
  • Profil bilgilerini kayıtlarla birlikte değerlendirin: İşlem sayısı, puan ve yorumları inceleyebilirsiniz; bunlar hesabı fiilen kimin kullandığını veya ödeme kaynağını tek başına doğrulamaz. Küçük bir işlemin sorunsuz tamamlanması, sonraki işlemin güvenli olacağına ilişkin bir test veya güvence değildir.
  • Ödeme kaydını kontrol edin: Karşı tarafın gönderdiği dekont görselini tek başına ödeme kanıtı kabul etmeyin. Kendi bankanızın işlem kayıtlarından tutarı, göndereni ve işlemin durumunu kontrol edin; uyuşmazlık varsa bankanızdan açıklama isteyin. Hesaba para görünmesi veya bankayla görüşülmesi, işlemin suç geliriyle bağlantısız olduğunu ya da sonradan inceleme veya kısıtlama olmayacağını garanti etmez.
  • Yazışma ve işlem kayıtlarını koruyun: Platformun sunduğu kayıt ve uyuşmazlık mekanizmasını kullanın; mevcut platform içi veya dışı yazışmaları değiştirmeden saklayın. Bir kaydın delil değeri, hukuka uygun elde edilmesi ve dosyadaki diğer delillerle birlikte değerlendirilmesine bağlıdır.
  • Kişisel bilgilerinizi koruyun: Karşı tarafa kimlik numarası, adres veya kimlik görseli gibi gereksiz veriler göndermeyin. Bir kurumun kimlik doğrulama talebi varsa talebin kaynağını ve resmî kanalını kontrol edin; kurum doğrulamasıyla işlem karşı tarafına bilgi verilmesini aynı şey saymayın.
  • Hesap ve Erişim Bilgilerini Başkalarına Vermeyin: Banka veya kripto hesabınızı, kartınızı veya hesabın kullanımını sağlayan erişim bilgilerini bir başkasına kullandırmanız suç soruşturması ve malvarlığı riski doğurabilir. Suç vasfı, kast ve somut iştirak fiili incelenmeden herkese aynı suç sonucu yüklenemez. TCK m.158/4, haksız menfaat amacıyla ödeme araçlarını veya belirtilen hesaplardaki zorunlu kullanım bilgilerini başkasına verme fiiliyle sınırlı iştirakte cezanın yarı oranında indirilmesini düzenler. Bu, genel bir cezasızlık hükmü değildir; maddenin bütün koşulları ve TCK m.21’deki kast kuralı somut olayda ayrıca değerlendirilir.
  • İşlem kayıtlarını saklayın: Hukuka uygun biçimde erişebildiğiniz işlem kayıtlarını, dekontları ve yazışmaları orijinal hâlleriyle koruyun. Kripto transferinin TxID ve ağ bilgisini, banka işlem referansını not edin. Bunlar somut olayın incelenmesine yardımcı olabilir; ceza yargılamasında kullanılabilirlikleri ve ispat değerleri CMK m.217 kapsamında ayrıca değerlendirilir.
  • Şüpheli Durumda İşlemi Durdurun: İçinize sinmeyen bir durum varsa, işlemi iptal etmekten çekinmeyin. Örneğin alıcı çok teknik sorular soruyor veya garip taleplerde bulunuyorsa (başka hesaba gönder, şu notu ekle vb.), işlemi yapmayabilirsiniz. Platformlar genelde bir taraf işlemi iptal edince karşı tarafı puanlandırma imkânı verir; haksız bir negatif geri bildirim gelirse desteğe açıklama yapabilirsiniz. Güven, puandan önce gelir.
  • Olası Kaybı ve Fonlara Erişememe Riskini Değerlendirin: İşlem tutarını belirlerken dolandırıcılık, hesap kısıtlaması ve geçici olarak fonlara erişememe ihtimalini hesaba katın. İşlemi farklı zamanlara veya kişilere bölmek bu hukuki riskleri ortadan kaldırmaz.

Bu kontroller dolandırıcılık, hesap kısıtlaması ve hukuki inceleme ihtimalini ortadan kaldırmaz. Bir uyuşmazlıkta işlem kayıtlarını ve kurum bildirimlerini saklayın; başvuru yolunu somut olay ve kararın dayanağı üzerinden belirleyin.

P2P ile İlgili Hukuki Süreçler ve Hak Arama Yolları

Olası tüm tedbirlere rağmen, yine de istenmeyen bir durumla karşılaşabilirsiniz. Önemli olan, böyle bir durumda panik yapmadan ve zaman kaybetmeden doğru adımları atmaktır. P2P işlemlerden kaynaklanan hukuki süreçleri iki ana senaryoda ele alabiliriz: (1) Dolandırıcılık mağduru olma durumu ve (2) Suçlama veya soruşturmaya maruz kalma durumu. Her iki senaryoda da izlemeniz gereken yollar ve dikkat etmeniz gereken noktalar farklıdır.

Dolandırıcılığa Uğrayan P2P Kullanıcıları ne Yapmalı?

Bir P2P işlemi sonucunda dolandırıldığınızı fark ettiyseniz, örneğin paranızı gönderdiğiniz halde karşı taraf kriptonuzu göndermediyse ya da sahte dekontla sizi kandırdıysa, vakit kaybetmeden hukuki yollara başvurmalısınız. İzlenecek adımlar şöyle:

  1. Mevcut Kayıtları Koruyun: Yazışmaları, banka dekontunu, platform işlem numarasını, bildiğiniz kullanıcı bilgilerini ve varsa cüzdan işlem kaydını değiştirmeden saklayın. Elinizdeki kayıtlarla olayı somut biçimde anlatın; bütün belgeleri tamamlamayı beklemek başvuruyu geciktirmemelidir. CMK m.158 uyarınca ihbar veya şikâyet savcılığa ya da kolluğa yazılı veya tutanağa geçirilmek üzere sözlü yapılabilir. Eksik kayıtları ve toplanmasını istediğiniz delilleri de belirtin.
  2. Platforma ve İlgili Kuruma Bildirin: İşlem kaydı ve mevcut belgelerle platformun resmî destek kanalına başvurun; bildirim numarasını saklayın. Suça konu transfer varsa ilgili mali kuruma da durumu bildirin. CMK m.128/A kapsamındaki belirli suçlara ilişkin hesap askıya alma ve elkoyma koşulları ayrıca değerlendirilir. Her bildirim otomatik olarak hesap dondurma, kimlik tespiti veya geri ödeme sonucu doğurmaz; kuruma bildirim adli başvurunun yerine geçmez.
  3. İhbar veya Şikâyet Başvurusu: CMK m.158 kapsamında Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluğa başvurabilirsiniz. Başvuru yazılı ya da tutanağa geçirilmek üzere sözlü olabilir. Bildiğiniz tarih, tutar, platform, işlem ve hesap bilgilerini anlatın; bilmediğiniz ayrıntıları tahminle doldurmayın. Mevcut belgeleri sunun ve eksik delillerin araştırılmasını isteyin. Bütün cüzdan adreslerinin veya karşı tarafın gerçek kimliğinin baştan bilinmesi başvuru için genel bir ön koşul değildir.
  4. Delillerin Araştırılması: CMK m.160 uyarınca Cumhuriyet savcısı maddi gerçeği araştırır; adli kolluk aracılığıyla lehe ve aleyhe delillerin toplanıp korunmasını sağlar. Banka ve platform kayıtlarıyla işlem izlerinin araştırılmasını talep edebilirsiniz. Dosyanın hangi birime yönlendirileceği ve hangi kayıtların elde edilebileceği somut koşullara bağlıdır. Bir cüzdan veya hesap kaydının bulunması, gerçek failin mutlaka tespit edilip yakalanacağı anlamına gelmez.
  5. Mağdur Hakları ve Kamu Davasına Katılma: CMK m.234 kapsamında soruşturma evresinde delillerin toplanmasını ve gizlilik ile soruşturmanın amacını bozmamak koşuluyla belge örneği verilmesini isteyebilirsiniz. Kamu davasına katılma, soruşturma evresindeki bu haklardan ayrı bir işlemdir. CMK m.237 uyarınca mağdur veya suçtan zarar gören kişi, ilk derece mahkemesindeki kovuşturma evresinde hüküm verilinceye kadar katılma talebinde bulunabilir. Vekil aracılığıyla dosya inceleme ve diğer haklar ilgili usul koşullarıyla değerlendirilir.
  6. İade ve Özel Hukuk Yollarını Ayırın: CMK m.128/A/5 kapsamındaki elkonulan suça konu menfaatin mağdura ait olduğu anlaşılırsa soruşturma veya kovuşturma evresinde sahibine iade edilir. Bu hüküm, her P2P kaybının mutlaka geri alınacağı anlamına gelmez. Alacak, tazminat ve icra yolları ayrıca somut hukuki dayanağa göre incelenmelidir. İİK m.32 bakımından para borcuna veya teminat verilmesine dair bir ilamın içeriği önemlidir; yalnızca suç ve ceza hakkında hüküm içeren mahkûmiyet kararı, mağdurun alacağını kendiliğinden ilamlı icrayla tahsil edilebilir hâle getirmez. Failin araştırılması sürerken başvuru veya koruma taleplerini otomatik olarak ertelemeyin.
  7. Sigorta veya fon kapsamı: P2P zararının bir sigorta ya da platform fonundan karşılanacağını varsaymayın. Somut poliçe veya fon şartları varsa kapsamı, istisnaları ve başvuru koşullarını belge üzerinden inceleyin. Bu rehber, belirli bir sigorta veya fonun mevcut olduğunu ya da olayınıza ödeme yapacağını doğrulamamaktadır. Platforma başvurmak, adli ve diğer hukuki başvuru yollarının yerine geçmez.

Banka veya platformda bir hesap kaydının bulunması, o hesap sahibinin gerçek fail olduğunu ya da paranın mutlaka tahsil edileceğini göstermez. Soruşturmada hesap hareketleri, işlem kayıtları ve diğer deliller birlikte araştırılır. Adli başvuru, kuruma bildirim, koşulları oluşursa iade ve özel hukuk talepleri ayrı değerlendirilmelidir. Başvurunun sonucu, failin tespiti ve tahsil imkânı garanti edilemez.

P2P Nedeniyle Soruşturma Veya Suçlamaya Maruz Kalanlar

P2P işlemiyle bağlantılı para hareketi nedeniyle ifadeye çağrılmanız veya hesabınızda kısıtlamayla karşılaşmanız, suç işlediğinizin tespit edildiği anlamına gelmez. İsnat edilen fiil, işlem kayıtları ve kısıtlamanın hukuki dayanağı ayrı ayrı incelenmelidir. Bankanın veya platformun incelemesi, adli elkoyma ve 5549 sayılı Kanun kapsamındaki işlemler aynı süreç olarak varsayılmamalıdır.

  1. İfade ve Sorguda Haklar: Çağrı veya tebligatı dikkate alın ve hangi suçun isnat edildiğini öğrenin. CMK m.147 uyarınca müdafi yardımından yararlanma ve yüklenen suç hakkında açıklamada bulunmama hakkınız vardır; kimliğe ilişkin soruları doğru yanıtlamanız gerekir. Müdafi seçecek durumda değilseniz ve yardımından yararlanmak istiyorsanız barodan görevlendirme isteyebilirsiniz. Zorunlu müdafilik CMK m.150 koşullarına bağlıdır. TCK m.282/1’deki aklama suçunun temel şekli tek başına CMK m.150/3’teki ceza alt sınırı koşulunu karşılamaz. CMK m.150/2’deki kişisel koşullar, nitelikli suç hâlleri veya başka bir zorunlu müdafilik sebebi ayrıca değerlendirilir.
  2. Hukuki Yardım ve Dosya İncelemesi: İsnat edilen suçu, hangi işlem ve kayıtlara dayanıldığını ve mevcut usul haklarınızı dosya üzerinden değerlendirin. CMK m.147 kapsamındaki müdafi yardımından yararlanabilirsiniz. Müdafi seçme imkânınız yoksa ve yardımından yararlanmak istiyorsanız barodan görevlendirme isteyebilirsiniz. Hukuki yardımın sonucu dosyanın koşullarına bağlıdır; savunma hizmeti belirli bir karar garantisi değildir.
  3. Hesap Kısıtlamasının Dayanağını Öğrenin: Banka veya platformdan kısıtlamanın hangi işleme ve hangi karara dayandığını öğrenin. Kurumun işlem incelemesi, adli elkoyma ve 5549 sayılı Kanun m.19/A kapsamındaki işlem ertelemesi farklı dayanaklara sahip olabilir. Başvuru yolunu ve süresini somut karar üzerinden belirleyin; bütün kısıtlamalar için aynı merci ve süre geçerli değildir. İşleme ilişkin kayıtları sunmanız kısıtlamanın kesin veya belirli bir tarihte kalkacağı anlamına gelmez.
  4. İfade ve savunma: Hazır bir olay veya masumiyet anlatımını kendinize uyarlamayın. Açıklamada bulunmayı seçerseniz, kişisel olarak bildiğiniz olayları ve mevcut kayıtları esas alın; bilmediğiniz hususları veya hatırlamadığınız ayrıntıları kesin bilgi gibi sunmayın. CMK m.147 kapsamında yüklenen suçun açıklanmasını isteme, müdafi yardımından yararlanma, yüklenen suç hakkında açıklamada bulunmama ve lehinize somut delillerin toplanmasını isteme haklarınız vardır. Kimliğe ilişkin soruların doğru cevaplanması yükümlülüğü ayrıdır. İşlem geçmişi, yazışmalar ve ödeme kayıtlarını koruyun; bunların dosyaya sunulmasını ve teknik açıklamaları müdafiinizle değerlendirin.
  5. Suç Unsurları ve İspat: Suçlama, isnat edilen fiil ve ilgili hükmün unsurları üzerinden incelenmelidir. Anayasa m.38 ve CMK m.223 çerçevesinde kişinin kendi masumiyetini kanıtlama zorunluluğu yoktur; mahkûmiyet için yüklenen suçun işlendiğinin sabit olması gerekir. Lehe işlem kayıtlarının ve diğer delillerin toplanmasını isteyebilirsiniz. İncelenmemiş bir olaya peşinen suçluluk, masumiyet veya belirli bir yargı kararı sonucu yüklenmemelidir.
  6. Soruşturma sonucu ve görevli mahkeme:

    CMK m.172 uyarınca kamu davası açmaya yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâlinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir. Yeterli şüphe varsa m.170 uyarınca iddianame düzenlenir; kamu davası m.175 gereğince iddianamenin kabulüyle açılır. Savunmanın hazırlanması, belirli bir sonucu veya dosyanın kapanmasını garanti etmez.

    5235 sayılı Kanun m.11, m.12 ve m.14 mahkemenin görevini düzenler. Suçun kanuni tanımı, ceza üst sınırı ve özel görev hükümleri esas alınır; ağırlaştırıcı veya hafifletici nedenler görev hesabında gözetilmez. Aklama iddiası tek başına bütün davaların Ağır Ceza Mahkemesinde görüleceği anlamına gelmez. Ağır Ceza Mahkemesi de bir ilk derece mahkemesidir. Kanun yolu imkânı ise verilen kararın türüne ve ilgili yasal koşullara göre değerlendirilir.

  7. İtibar ve Hakların Korunması: Bir soruşturmaya karışmak, hele ki bir avukat veya işletme sahibi iseniz, itibar kaybına yol açabilir. Bu süreçte avukatınızla beraber itibarınızı da korumaya çalışın. Gerekirse basın açıklaması ile yanlış anlaşılmaları giderin (ama bu hassas bir konudur, avukat onayı olmadan açıklama yapmak sakıncalı olabilir). Ayrıca haksız yere maruz kaldığınız bir işlem varsa, devlet aleyhine tazminat hakkınız da doğabilir. Örneğin tamamen beraat ettiniz ama aylarca hesabınız blokeli kaldı, iş kaybı yaşadınız; avukatınız manevi tazminat davası açmayı önerebilir.

Bir soruşturmanın sonucu, suçlamanın unsurları ve dosyadaki delillere göre belirlenir. Süreci takip ederken çağrı ve kararları, işlem geçmişini ve lehe delilleri müdafiinizle değerlendirebilirsiniz; yüklenen suç hakkında açıklamada bulunmama hakkınız da vardır. Doğru adımların mutlaka aklanma sağlayacağı veya soruşturmanın kapatılacağı söylenemez.

Delillerin Önemi ve Dijital Kanıt Yönetimi

P2P uyuşmazlıklarında yazışmalar, ekran görüntüleri, dekontlar ve blokzincir kayıtları incelenebilir. Ceza yargılamasında CMK m.217, hukuka uygun elde edilen delillerin duruşmaya getirilip tartışılmasını ve hâkimce değerlendirilmesini düzenler. Dosyanın bütünlüğünün korunması, kaydın ilgili kişi ve işlemle bağlantısının araştırılması açısından önemlidir; tek başına her kaydın iddiayı ispatladığı anlamına gelmez:

  • Ekran görüntülerini değiştirmeden saklayın; mümkünse yazışmanın tarihini, saatini ve işlem bağlamını koruyun. Orijinal dosya, yazışma dışa aktarımı veya e-posta kaydı mevcutsa bunları da muhafaza edin. Bir kayıt hakkında tespit yapılmış olması, sahtecilik veya içerik itirazlarını kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Ceza yargılamasında delilin hukuka uygun elde edilmesi ve mahkemece değerlendirilmesi CMK m.217 kapsamında ayrıca incelenir.
  • Blokzincir işlem kaydı: İşlem kimliğini (TxID), ağ bilgisini, ilgili adresleri ve erişim tarihini kaydedin. Blok gezgini çıktısı incelenecek işlemi göstermeye yardımcı olabilir; tek başına cüzdanı kullanan kişiyi, işlemin hukuki sebebini veya kişinin kastını kanıtlamaz. Banka, platform ve yazışma kayıtlarıyla bağlantısı ayrıca değerlendirilir. Bir çıktının delil değeri otomatik kabul edilmez; CMK m.217 koşulları gözetilir.
  • Platform içi mesajlar için ilgili platformdan veri talep edilebilir. Örneğin büyük borsalar, yasal taleplere cevap verip kullanıcı bilgilerini ve yazışma kayıtlarını savcılığa sunabilir. Siz de soruşturma aşamasında savcılıktan böyle bir talepte bulunulmasını avukatınız aracılığıyla isteyebilirsiniz. Bu yolla, karşınızdaki kişinin gerçek kimliği veya diğer işlem geçmişi ortaya çıkabilir.
  • Delillerinizi yedekleyin ve birden fazla yerde saklayın. Özellikle uzun soluklu davalarda telefon bile değiştirebilirsiniz, o yüzden cloud’a yüklemek, harici diskte tutmak gibi önlemler iyi olur.
  • Hukuka aykırı yollardan delil elde etmeyin. Örneğin karşı tarafın e-posta hesabını hackleyip oradan itiraf bulsanız bile, bu delil mahkemede hukuka aykırı elde edilmiş sayılır ve geçerli olmaz, ayrıca sizi de suçlu yapar. Yasal ve dürüst şekilde, olanı olduğu gibi gösteren kanıtlarla yetinin.
  • Delilleri koruyun, sunma koşullarını değerlendirin: İşlem kayıtlarını ve dosyaları değiştirmeden muhafaza edin. Delilin toplanması veya sunulmasına ilişkin adımlar, dosyanın aşaması ve ilgili usul koşulları gözetilerek müdafiyle değerlendirilebilir. CMK m.147 uyarınca açıklamada bulunmama ve lehe somut delillerin toplanmasını isteme hakları vardır. M.160 gereğince savcı lehe ve aleyhe delilleri toplamak ve muhafaza etmekle yükümlüdür. Savunmanın planlanması, delillerin ortadan kaldırılması veya değiştirilmesi önerisi olarak sunulmamalıdır.

Sonuç olarak, P2P işlemlerle ilgili bir adli sürece dâhil olduysanız, deliller kraldır. İddianızı destekleyen veya sizi aklayan delilleri efektif kullanmak, davanın seyrini belirler.

P2P Uyuşmazlıklarında İlgili Mevzuat

P2P işleminin niteliği, tarafların rolü ve başvurunun konusu, uygulanacak hükümlerin belirlenmesinde önemlidir. Aşağıdaki düzenlemeler farklı meseleleri ele alır:

Kripto Varlık ve Müşteri Varlıkları

6362 sayılı Kanun m.3-bb, kripto varlığı dağıtık defter veya benzer teknolojiyle oluşturulan ve saklanan, dijital ağlar üzerinden dağıtılan, değer veya hak ifade edebilen gayri maddi varlık olarak tanımlar. M.35/C-7, sağlayıcı nezdindeki müşteri nakit ve kripto varlıklarının sağlayıcının mal varlığından ayrı tutulmasını düzenler. Bir uyuşmazlıktaki ceza sorumluluğu ise işlem, fiil, kast ve ilgili suçun unsurları ayrıca incelenerek belirlenir.

Hesap Kısıtlamasının Hukuki Dayanağı

Bir hesap kısıtlamasında önce kararın veya uygulamanın dayanağı belirlenmelidir. 5549 sayılı Kanun m.17 kapsamındaki adli elkoyma ile m.19/A kapsamındaki işlemin ertelenmesi farklı düzenlemelerdir. Bankanın veya platformun uygulaması da hangi hukuki dayanağa göre yapıldığı incelenerek ele alınır. Başvuru mercii ve süre, ilgili karar ve uygulanacak hükme göre belirlenir; gelir kaynağına ilişkin belge sunulması, kısıtlamanın kaldırılmasını kendiliğinden garanti etmez.

Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcılığı ve İzin

Kripto varlık hizmet sağlayıcılığına ilişkin hükümler, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu içinde yer alır. M.35/B-1 uyarınca sağlayıcının kurulması ve faaliyete başlaması için SPK izni gerekir; izin, ilgili faaliyet kapsamıyla birlikte değerlendirilir. Bir platformun adı, büyüklüğü veya kullanıcı sayısı, izin durumunu ya da her işlemin hukuka uygunluğunu tek başına göstermez.

Kripto Bağlantılı Dosyalarda Delil Değerlendirmesi

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2023/4510, K.2023/10239, 14.12.2023: Nitelikli dolandırıcılık dosyasında hesap kullandırılması, komisyon alınması ve kripto işlemleri için hesap istenmesine ilişkin beyanlar yer alır. Daire; beyanları, HTS, banka ve diğer dosya kayıtlarını birlikte değerlendirerek incelenen mahkûmiyet hükümlerini onamıştır. Karar, sırf bir hesaba para gelmesinden otomatik ceza sorumluluğu sonucu çıkarmak için kullanılamaz.

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2025/3671, K.2025/12469, 01.10.2025: Kamu görevlisi veya ilgili kurum çalışanı olarak tanıtma suretiyle nitelikli dolandırıcılık dosyasında, banka ve kripto hesaplarının rıza dışında kullanıldığı savunması incelenmiştir. Katılanın beyanları, banka kayıtları, sanık adına kripto varlık satın alındığına ilişkin tespitler ve CD izleme tutanağı birlikte değerlendirilmiş; dolandırıcılık hükmü onanmıştır. Metindeki aklama yönünden ayrıca işlem yapılabileceği notu, aklama suçundan verilmiş bir mahkûmiyet hükmü değildir.

Bu kararlar kendi olay ve delilleriyle sınırlı değerlendirilmelidir. Bütün P2P işlemleri veya hesap sahipleri için aynı sonucu göstermezler. Kararlar 2023 ve 2025 tarihlidir; sonraki 2026 kanun değişikliğini tartışmazlar.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

P2P (eşler arası) işlemler tam olarak nedir?

P2P, işlem taraflarının birbirleriyle eşleştiği ve karşılıklı işlem yaptığı bir modeli ifade eder. Kripto alım satımında bir platform, saklama hizmeti veya banka ödeme işlemi de bulunabilir; P2P adı bütün aracıların yokluğu anlamına gelmez. 6362 sayılı Kanun m.3 içindeki platform ve kripto varlık hizmet sağlayıcı tanımları, bu rollerin ayrı incelenmesine yardımcı olur.

P2P kripto alım satımı Türkiye’de yasal mı, yasak mı?

“P2P” adı tek başına bir işlem için yasallık sonucu vermez. Kişinin kendi işlemi ile hizmet sağlayıcılığı ayrılmalı; faaliyet kapsamı ve gerekli izinler incelenmelidir. 6362 sayılı Kanun m.35/B sağlayıcı izinlerini düzenler. Ödemelerde Kripto Varlıkların Kullanılmamasına Dair Yönetmelik m.3 ve m.4 ise ödeme kullanımı ve belirli hizmetler için ayrı sınırlamalar getirir. Platformun sunduğu hizmet ve para hareketleri somut olarak değerlendirilmelidir.

Borsaların P2P bölümleri güvenilir mi? Oradan alım satım yaparken dolandırılma ihtimali var mı?

Platformun büyüklüğü, kimlik doğrulaması veya emanet tutma sistemi dolandırıcılık ihtimalini ortadan kaldırmaz. İzin kapsamı, hizmetin nasıl işlediği, karşı taraf ve ödeme kayıtları ayrı incelenmelidir. 6362 sayılı Kanun m.35/C-1 kapsamındaki şikâyet mekanizması bir uyuşmazlığın incelenmesine yardımcı olabilir; her durumda geri ödeme veya sonuç garantisi değildir.

P2P işlemi yaptım, hesabıma para geldi ama sonra banka hesabım bloke oldu. Ne yapmam gerekiyor?

Bankadan veya sağlayıcıdan, paylaşılabilecek kısıtlama gerekçesini ve varsa karar ya da dosya bilgisini isteyin; bildirimleri ve işlem kayıtlarını koruyun. Bankanın kendi uygulaması, adli elkoyma ve işlemin ertelenmesi farklı hukuki dayanaklara bağlıdır. Şüpheli işlem bildirimi yapıldığı varsayılmamalıdır. Başvuru mercii ve süre, somut dayanak ile ilgili karar incelenerek belirlenir; bütün kısıtlamalar için tek bir itiraz yolu yoktur.

Hesap kısıtlamasına karşı başvurmadan önce kararın dayanağını, karar veren makamı ve kararı ne zaman öğrendiğinizi belirleyin. CMK m.267–268 kapsamındaki itiraz edilebilir hâkim veya mahkeme kararlarında genel kural şöyledir:

KapsamSüre ve başvuru
Kanunun ayrıca hüküm koymadığı hâllerde itiraz edilebilir hâkim veya mahkeme kararıKararın öğrenildiği günden itibaren iki hafta. Başvuru kararı veren mercie dilekçeyle veya tutanağa geçirilmek üzere zabıt kâtibine beyanla yapılır.

Bu genel kuralı her savcılık işlemine, banka veya platform kısıtlamasına otomatik uygulamayın. Özel hüküm ve kanun yolu, somut işlemin dayanağına göre kontrol edilmelidir. İnceleme veya başvuru sonucu ile fonlara yeniden erişim zamanı garanti edilemez.

P2P işlemlerden kazandığım paralar için vergi ödemem gerekiyor mu?

Vergisel nitelik yalnız işlem tutarına veya “kripto” adına göre belirlenmez. Gelir Vergisi Kanunu m.1, m.2 ve m.37 çerçevesinde faaliyetin niteliği, kazancın türü ve somut koşullar incelenmelidir. Küçük veya tek seferlik işlem için genel bir vergisizlik ya da denetimden muafiyet güvencesi verilemez. İşlem ve maliyet kayıtları üzerinden mükellefiyet ve beyan koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.

P2P kredi verme platformları (kişiden kişiye borç/ödünç para) güvenilir mi? Yasal mı?

Kişiler arasındaki tüketim ödüncü, TBK m.386 kapsamında değerlendirilir. M.387, ticari olan ve olmayan ödünç sözleşmelerinin faiz koşullarını ayırır. Organize bir platformun hangi hizmeti sunduğu, fonları nasıl topladığı veya aktardığı ve uygulanacak izin hükümleri ayrıca incelenmelidir. “P2P” adı, sözleşme yapılması veya noter işlemi, bütün faaliyetler için hukuka uygunluk ve geri ödeme güvencesi oluşturmaz.

Ödünç ilişkisinde sözleşmenin geçerliliği, ispatı ve alacağın tahsil edilebilirliği ayrı konulardır. Noter işlemi, borcun fiilen ödenmesini garanti etmez. Faizin TBK m.387 kapsamındaki koşullarıyla TCK m.241 kapsamındaki kazanç elde etme amacıyla ödünç para verme fiili somut olayda ayrıca değerlendirilmelidir. Tefecilik incelemesi yalnız faizin “aşırı” olup olmadığına indirgenemez.

HükümTemel ceza
TCK m.241/1İki yıldan altı yıla kadar hapis ve beş yüz günden beş bin güne kadar adli para cezası.

Örgüt faaliyeti hâlinde m.241/2’deki artırım ayrıca uygulanır. Bir platformun veya ilişkinin hukuki niteliği, sözleşme, para hareketleri ve tarafların rolü incelenerek belirlenmelidir.

Şüpheli işlem bildiriminden kaçınmak için işlemi bölmek doğru mu?

İnceleme veya bildirimden kaçınmak amacıyla işlemi bölmeyin. 5549 sayılı Kanun m.4 ve Tedbirler Yönetmeliği m.27/2–3 uyarınca yükümlüler şüpheli işlemleri tutar gözetmeden bildirir; birden fazla işlem birlikte değerlendirilebilir. Transfer açıklamasını gerçek işleme uygun yazın; açıklama eklemek incelemeyi engellemez.

P2P işleminde hangi kayıtları saklamalıyım?

Platformdaki işlem emrini, yazışmaları, banka dekontunu ve varsa cüzdan işlem kaydını saklayın. Belgelerin tarih ve içerik bütünlüğünü koruyun; karşı tarafın gönderdiği dekont görseli yerine kendi bankanızın kayıtlarını da kontrol edin. Bu kayıtlar işlemin açıklanmasına yardımcı olabilir; tek başına bloke veya soruşturmayı önleme garantisi vermez.

P2P nedeniyle şüpheli veya sanık olarak ifadeye çağrılırsam haklarım nelerdir?

Şüpheli veya sanık olarak ifade veya sorguda CMK m.147 uyarınca müdafi yardımından yararlanma ve yüklenen suç hakkında açıklamada bulunmama hakkınız vardır; kimliğe ilişkin soruları doğru yanıtlamanız gerekir. Müdafi seçecek durumda değilseniz ve yardımından yararlanmak istiyorsanız barodan görevlendirme isteyebilirsiniz. Zorunlu müdafilik, CMK m.150 koşullarına göre ayrıca değerlendirilir.

Platform dışında yapılan işlemde borsanın sorumluluğu tamamen biter mi?

Platform dışında anlaşılması, sağlayıcının bütün yasal sorumluluğunu kendiliğinden kaldırmaz. 6362 sayılı Kanun m.35/C-1 ve m.99/B-3,4 uyarınca sözleşme şartları, sağlayıcının fiili veya yükümlülük ihlali, zarar ve ilgili sorumluluk koşulları ayrı değerlendirilir. İşlemin veya yazışmanın platform dışına taşınması, kayıt ve uyuşmazlık mekanizması üzerinden incelemeyi zorlaştırabilir.

Sonuç ve Özet

P2P işlemlerinde hukuki değerlendirme, sunulan hizmete, tarafların rolüne ve somut kayıtlara bağlıdır. Rehberdeki temel noktalar şunlardır:

  • P2P işleminin hukuki durumu, sunulan hizmete, tarafların rolüne ve kullanılan platformun yetkisine bağlıdır. Bireysel alım satım ile izin gerektiren hizmet sağlayıcılığı aynı değerlendirmeye tabi tutulmamalı; ödeme sınırlamaları ve somut işlemden doğan riskler ayrıca incelenmelidir.
  • En büyük riskler: Dolandırıcılık (sahte ödeme, hesap ele geçirme vb.), kara para aklama suçlaması (suç gelirlerinin siz farkında olmadan kriptoya çevrilmesi), yasal düzenlemelere takılma (SPK, MASAK kuralları) ve vergi konusudur. Bu riskleri detaylarıyla açıkladık ve önleyici tedbirleri belirttik.
  • P2P işlemler yaparken azami dikkat ve özen gösterilmeli; güvenilir platformlar tercih edilmeli, karşı tarafın kimliği/doğruluğu kontrol edilmeli, asla tedbirsizce onay verilmemelidir.
  • Her şeye rağmen bir sorun çıkarsa, hukuki yollara başvurmaktan çekinilmemelidir. Dolandırıldıysanız hakkınızı aramak için savcılığa gidip suç duyurusunda bulunmak en doğal hakkınızdır. Tersi durumda haksız bir suçlamaya uğradıysanız, yasal savunma mekanizmalarınızı sonuna kadar kullanmalısınız.
  • Hukuki yardım: İşlemin niteliği, başvuru yolları ve savunma hakları dosya üzerinden değerlendirilebilir. Müdafi yardımından yararlanma ile zorunlu müdafilik koşulları ayrıdır. Hukuki yardım almak belirli bir sonucu veya gelecekteki bütün sorunların önlenmesini garanti etmez.

Avukat Bilal ALYAR — ALYAR LAW & CONSULTANCY ile P2P işleminiz, hesap kısıtlaması veya hukuki başvuru ihtiyacınız hakkında iletişime geçebilirsiniz. Somut işlem ve belgeler üzerinden başvuru yolları değerlendirilir. Hukuki yardım, zararın önleneceği, paranın geri alınacağı veya belirli bir yargılama sonucu elde edileceği güvencesi vermez.

Bu rehber genel bilgi verir. Somut olayın tarihi, işlem kayıtları ve uygulanacak düzenlemeler ayrıca değerlendirilmelidir. Kaynakların ve tarihli kararların açıklanması, bütün işlemler için aynı hukuki sonucun geçerli olduğu anlamına gelmez.

Kripto P2P işlemlerinin hukuki çerçevesi Yurt Dışı Kripto Borsası: Hukuki Durum P2P uyuşmazlığında hukuki yardım ve işlem kayıtları Kripto Para Avukatı

Bu konuda detaylı bilgi için kripto para avukatı sayfamızı ziyaret edebilirsiniz. Kripto para dolandırıcılığı ve bilişim avukatı hizmetlerimiz hakkında bilgi alabilirsiniz. Sorularınız için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

Detaylı bilgi için kripto para haczi sayfalarımızı ziyaret edebilirsiniz. SPK ve MASAK resmi kaynaklarından güncel mevzuata ulaşabilirsiniz.

Yazar: Av. Bilal ALYAR

Son Güncelleme: 6 Ekim 2026 — P2P riskleri, başvuru ve savunma anlatımı ile SSS düzenlendi.

İletişim

+90 534 636 19 19 numaralı telefondan veya alyarlaw@gmail.com adresinden ulaşabilirsiniz. Büromuz Kartal/İstanbul’dadır.

⚖️ Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut hukuki sorunlarınız için mutlaka bir avukata danışınız.

İletişim

Cevizli Mahallesi Enderun Sokak No:10C Daire:58
34865 Kartal/Istanbul
+90 534 636 19 19
alyarlaw@gmail.com

Hizmet Alanları

Kripto Para Hukuku
Bilişim Hukuku
Ceza Hukuku
Şirketler Hukuku
Aile ve Boşanma Hukuku
İş Hukuku

Yasal

KVKK Aydınlatma Metni
Gizlilik Politikası
Çerez Politikası
Makaleler

Sosyal Medya

LinkedIn
Instagram
X (Twitter)
TikTok

© 2026 ALYAR LAW & CONSULTANCY · Tüm hakları saklıdır.
0534 636 19 19 WhatsApp @alyarhukuk alyarlaw@gmail.com