İş Sözleşmesinde Rekabet Yasağı TBK 444-447 2026
TBK 444-447, iş ilişkisi sona erdikten sonra işçinin işverenin müşteri çevresine ulaşma veya üretim sırlarını kullanma yoluyla rakip faaliyet göstermesini sınırlayan hukuki çerçeveyi düzenler. Rekabet yasağı sözleşmesi, hem işverenin meşru menfaatlerini korur hem de işçinin çalışma özgürlüğünü kısıtladığı için dar yorumlanır.
Geçerlilik Koşulları
Yazılı şekilde yapılmalı, işçinin müşteri çevresi, üretim sırları veya işverenin işleri hakkında bilgi edinme imkanı bulunmalı ve bu bilgilerin kullanımı işverene zarar verebilecek nitelikte olmalıdır. 18 yaşından küçükle rekabet yasağı sözleşmesi yapılamaz.
Sınırlandırmalar
Yasak yer, zaman ve konu bakımından sınırlanmalıdır. TBK m.445 uyarınca rekabet yasağının süresi, özel durum ve koşullar dışında iki yılı aşamaz; coğrafi sınır işçinin ulaşabileceği müşteri çevresiyle orantılı olmalıdır. Konu, işçinin çalıştığı sektör ve görev alanıyla sınırlıdır.
Cezai Şart
Sözleşmeye aykırılık halinde cezai şart geçerlidir; ancak TBK 182 uyarınca hakim aşırı cezai şartı indirebilir.
Yasağın Sona Ermesi
İşverenin rekabet yasağında menfaati kalmamışsa veya sözleşmesinin fesih nedeni işverenin kusuruysa yasak otomatik sona erer. İşveren işçiye haklı neden olmadan fesih vermişse rekabet yasağı hakkını kaybeder.
Yargı Yolu ve Sonuçlar
İhlal halinde işveren ihtiyati tedbirle rakip faaliyetin durdurulmasını, cezai şart ve aşan zararın tazmini ile yasağın devamlılığını talep edebilir. İşçi ile işveren arasındaki rekabet yasağı uyuşmazlığına iş mahkemesi bakar (7036 sayılı Kanun m.5/1-a).
Sıkça Sorulan Sorular
Her işçiye rekabet yasağı konulabilir mi?
Hayır; sadece üretim sırrı veya müşteri çevresine vakıf olan nitelikli pozisyonlarda geçerlidir.
Cezai şart indirilir mi?
Orantısız yüksek cezai şart hakim tarafından hakkaniyete göre indirilir (TBK 182).
Yasak kaç yıl uygulanabilir?
Azami 2 yıl kabul edilir; daha uzun süre istisnai ve gerekçeli hallerde mümkündür.
Yabancı şirkete geçiş yasak kapsamında mı?
Faaliyet alanı ve coğrafya sözleşmedeki tanımla örtüşüyorsa evet; aksi halde hayır.
Güncel Yargı Kararları ve Emsal İçtihatlar
Yargıtay Kararı: Aşırı Geniş Coğrafi Sınırlı Rekabet Yasağı Geçersizdir
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E.2016/2751 K.2017/1589 sayılı, 16.03.2017 tarihli kararında (oy çokluğu, bozma) iş sözleşmesindeki rekabet yasağı kaydının işçinin ekonomik geleceğini tehlikeye düşürecek ölçüde geniş bir coğrafi alanı (üç bölgeyi) kapsadığı bir olayda, bu denli geniş bir sınırlamanın çalışma özgürlüğüne ve akit serbestisine ilişkin yasal sınırları (BK m.19-20, Anayasa m.48) aştığını, bu nedenle rekabet yasağı hükmünün geçersiz sayılması gerektiğini belirterek cezai şartın tahsiline dair kararı bozmuştur. Kararın karşı oy yazısında ise sözleşmenin tamamen değil yalnızca aşırı kısmı bakımından (kısmi butlan ilkesiyle) geçersiz sayılıp makul bir coğrafi alan için geçerliliğini koruması gerektiği savunulmuştur. Karar, rekabet yasağı sözleşmelerinde yer, süre ve konu sınırlamalarının hakkaniyet denetimine tabi olduğunu ve aşırı geniş kayıtların risk taşıdığını göstermesi bakımından önemlidir.
Şehir Bazlı İş Hukuku Hizmetleri
- Istanbul İş Hukuku
- Ankara İş Hukuku
- Izmir İş Hukuku
- Bursa İş Hukuku
- Antalya İş Hukuku
Video Kaynak
İş hukukuyla ilgili güncel bilgi videolarımız için @av.bilalalyar YouTube kanalını takip edebilirsiniz.
Son güncelleme: 17 Nisan 2026 — 4857 sayılı İş Kanunu, 6356 sayılı Sendikalar ve TİS Kanunu, 5510 sayılı Kanun, 6331 sayılı İSG Kanunu ve 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu çerçevesinde güncel Yargıtay içtihatlarıve HGK içtihatlarıyla düzenlenmiştir.
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- İstanbul Barosu
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
- Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)
Hazırlayan Avukat
Av. Bilal ALYAR
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde bir avukattan görüş alınması yararlı olabilir.