İbraname Geçerliliği TBK 420 Koşulları 2026
TBK 420 ile iş hukukunda ibraname sıkı şekil şartlarına bağlanmıştır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun yürürlüğe girdiği 1 Temmuz 2012 tarihinden sonra düzenlenen ibra sözleşmelerinde TBK m.420 şartları aranır; sözleşmenin sona ermesinden itibaren en az bir ay geçmeden düzenlenen ibra geçerli değildir. TBK m.420’de öngörülen sıkı şekil şartları uyarınca ibra beyanları dar yorumlanmaktadır.
Şekil Koşulları
TBK 420/2 uyarınca ibraname yazılı olmalı, iş sözleşmesinin sona ermesinden en az 1 ay sonra düzenlenmeli, işçinin hak ettiği alacak miktarı açıkça belirtilmeli ve ödeme banka aracılığıyla yapılmalıdır. Hakkın gerçek tutarda ödendiğini içermeyen ibra sözleşmeleri veya ibra beyanını içeren diğer ödeme belgeleri, içerdikleri miktarla sınırlı olarak makbuz hükmündedir; bu hâlde de ödemenin banka aracılığıyla yapılmış olması zorunludur (TBK m.420/3).
Miktar Şartı
İşçinin hak ettiği miktardan az gösterilen ibraname yalnızca ödenen kısım itibarıyla geçerli kabul edilir; aşan kısım için işçinin talep hakkı saklıdır. Bu nedenle bordro, kıdem-ihbar hesap tablosu ve ibranın ayrıntılı yapılması önemlidir.
Haklı Neden ve Cebir Halinde İbra
İbraname hile, ikrah, hata veya aşırı yararlanma altında alınmışsa geçersizdir. Genel ifadeli matbu ibra formlarının geçerliliği TBK m.420 şartları ve ödeme kayıtlarıyla birlikte değerlendirilir; sözleşmenin sona ermesinden itibaren bir ay geçmeden düzenlenen ibra sözleşmeleri hükümsüzdür (TBK m.420/2).
Banka Aracılığıyla Ödeme Zorunluluğu
Ödemenin banka aracılığıyla yapılmış olması ibra sözleşmesinin geçerlilik şartlarındandır (TBK m.420/2). Banka aracılığıyla yapılmayan ödemeleri içeren ibra sözleşmesi veya ibraname kanunen hükümsüzdür (TBK m.420/2).
İspat ve Dava
Geçerli bir ibraname bulunmaması hâlinde işçinin alacak iddiası genel hükümlere göre incelenir. İşveren ibranameyi sunmakla yetinmez; şekil şartlarının tamamının sağlandığını da ispat etmelidir. Aksi hâlde ibra sözleşmesi veya ibraname kesin olarak hükümsüzdür (TBK m.420/2).
Sıkça Sorulan Sorular
İbraname ne zaman geçerli olur?
Fesih tarihinden en az 1 ay sonra, yazılı, hak edilen miktarın tam gösterildiği ve banka ödemesiyle desteklenen ibra geçerlidir.
Matbu form ibraname kabul edilir mi?
Genel ifadeli matbu formların geçerliliği TBK m.420 şartlarına göre denetlenir; ibra konusu alacağın türü ve miktarı açıkça belirtilmelidir.
Nakit ödeme ibrayı geçersiz kılar mı?
Evet; TBK 420/2 gereği ödeme bankadan yapılmalıdır, nakit ödeme şekil eksikliği oluşturur.
İbranameye rağmen dava açılabilir mi?
Geçersizlik iddiasıyla dava açılabilir; mahkeme ibra şartlarını resen inceler.
Güncel Yargı Kararları ve Emsal İçtihatlar
Yargıtay Kararı: Miktar İçeren İbraname Makbuz Hükmündedir
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E.2023/16300 K.2023/14382 sayılı, 12.10.2023 tarihli kararında (oy birliği, bozma) 6098 sayılı TBK’nın yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden önce (818 sayılı Kanun döneminde) fesihten sonra düzenlenen, işçinin imzasını taşıyan ve savunmayla çelişmeyen bir ibranamenin, salt 6098 sayılı TBK’nın 420. maddesindeki (miktar belirtme, banka ile ödeme gibi) şekli unsurları taşımaması nedeniyle bütünüyle geçersiz sayılamayacağını; içinde geçen ve miktar belirtilen kalemlerin makbuz hükmünde kabul edilerek hesaplanan alacaktan mahsup edilmesi gerektiğini tekrar etmiştir. Daire, 01.07.2012 sonrasında düzenlenen ibranamelerde TBK m.420 koşullarının aranacağını ayrıca belirtmiştir. Daire, somut olayda ibraname ekinde sunulan yabancı dilde ödeme belgesinin de birlikte değerlendirilerek kıdem ve ihbar tazminatı yönünden mahsup yapılması gerektiği hâlde bu belgelerin dikkate alınmadan hüküm kurulmasını bu gerekçeyle bozmuştur. Karar, 1 Temmuz 2012’den önce (818 sayılı Kanun döneminde) düzenlenen ibranameler bakımından verilmiştir; bu tarihten sonra düzenlenen ibra sözleşmeleri TBK m.420 şartlarını taşımıyorsa kesin olarak hükümsüzdür, miktar içeren belgeler ise içerdikleri miktarla ve banka aracılığıyla yapılmış ödemeler bakımından makbuz hükmündedir.
Şehir Bazlı İş Hukuku Hizmetleri
- Istanbul İş Hukuku
- Ankara İş Hukuku
- Izmir İş Hukuku
- Bursa İş Hukuku
- Antalya İş Hukuku
Video Kaynak
İş hukukuyla ilgili güncel bilgi videolarımız için @av.bilalalyar YouTube kanalını takip edebilirsiniz.
Son güncelleme: 17 Nisan 2026 — 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu çerçevesinde düzenlenmiştir.
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
Hazırlayan Avukat
Av. Bilal ALYAR
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde bir avukattan görüş alınması yararlı olabilir.