Grev ve Lokavt Hukuki Rejimi 6356 Sayılı Kanun 2026
Grev ve lokavt hakkı Anayasa 54 ile güvence altına alınmıştır; 6356/58-70 arasındaki hükümler toplu iş uyuşmazlıklarında grev ve lokavtın hukuki rejimini düzenler. Grev, işçi tarafından topluca işin bırakılmasıdır; lokavt ise işverenin iş yerini kapatarak işçileri çalıştırmamasıdır. 2026’da toplu iş ilişkileri daha dijital düzlemde takip edilmektedir.
Grev Kararı ve İlan
Uyuşmazlık tutanağının tebliği tarihinden itibaren altmış gün içinde grev kararı alınabilir (6356 m.60/1). Karar, yetkili sendikanın yetkili organı tarafından verilir; grev aynı altmış günlük süre içinde, altı iş günü önceden karşı tarafa bildirilecek tarihte uygulamaya konulur ve uygulama tarihi noter aracılığıyla karşı tarafa tebliğ edilmek üzere ayrıca görevli makama tevdi edilir (6356 m.60/1, m.60/5).
Kanuni Grevin Koşulları
TİS müzakerelerinde uyuşmazlık çıkmış olmalı, arabuluculuk süreci tamamlanmış olmalı ve sendika karar ve uygulama usullerine uymuş olmalıdır. Bu koşullara aykırı grev kanun dışı olup işverene haklı fesih hakkı verir.
Grev Erteleme
Cumhurbaşkanı, grev veya lokavtın genel sağlığı veya milli güvenliği tehdit ettiği kararıyla 60 güne kadar erteleyebilir. Erteleme süresince arabulucu uyuşmazlığın çözümü için çaba gösterir; süre sonunda anlaşma sağlanamazsa altı iş günü içinde taraflardan birinin başvurusu üzerine uyuşmazlık Yüksek Hakem Kurulunca çözülür (6356 m.63/2-3).
Lokavt Uygulaması
İşverenin aldığı lokavt kararı grev karşısında savunma niteliği taşır; yalnız kanuni grevi kapsayan iş yerlerinde uygulanabilir ve kapsamı orantılı olmalıdır. Lokavt süresince işçilerin sözleşmeleri askıya alınır, ücret ödenmez.
Grev Sonuçları
Kanuni grev veya lokavt süresince iş sözleşmeleri askıda kalır; bu dönem için ücret ve sosyal yardım ödenmez ve bu süre kıdem tazminatı hesabında dikkate alınmaz (6356 m.67/3); işçiler sigorta yardımlarından 5510 sayılı Kanun hükümlerine göre yararlanır (6356 m.66/3). Grev sonrası sendika ile işveren TİS’i imzalayabilir veya Yüksek Hakem Kuruluna başvurulur.
Sıkça Sorulan Sorular
Kanun dışı greve katılan işçi ne kaybeder?
İşveren 4857/25-II kapsamında haklı fesih verebilir; kıdem ve ihbar hakkı doğmaz.
Grev sırasında ücret ödenir mi?
Hayır; iş sözleşmesi askıda olduğundan işveren ücret ödemekle yükümlü değildir.
Grev ertelemesi nihai midir?
Erteleme sonunda uyuşmazlık çözülmezse Yüksek Hakem Kurulu kararıyla TİS bağıtlanır; bu süreç grevin sona ermesi anlamına gelir.
Sendika üyesi olmayan işçi greve katılabilir mi?
Evet. 6356 sayılı Kanun m.64/1 uyarınca işçiler greve katılıp katılmamakta serbesttir; kanuni greve katılan işçilerin iş sözleşmeleri grev süresince askıda kalır (m.67/1).
Güncel Yargı Kararları ve Emsal İçtihatlar
Yargıtay Kararı: Muvazaalı Alt İşverenlik Grev Yetkisinin Düşmesini Engeller
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E.2026/3990 K.2026/4131 sayılı, 30.04.2026 tarihli kararında (oy birliği, bozma) 6356 sayılı Kanun’un 75/6. maddesi uyarınca grevi uygulayan sendikanın, yetki tespiti için başvurduğu tarihteki üyelerinin dörtte üçünü kaybetmesi hâlinde mahkemece grevin sonlandırılabileceğini; ancak üye kaybının, işçilerin muvazaalı biçimde alt işverene aktarılması nedeniyle görünürde oluştuğu hâllerde bu işçilerin başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılacağını ve dolayısıyla sendika üyeliklerinin de kesintisiz devam ettiğinin kabulü gerektiğini belirtmiştir. Daire, işverenin denetimle tespit edilen muvazaalı alt işverenlik ilişkisi kapsamındaki 47 işçiyi de sayıya dahil ettiğinde sendikanın üyelerinin dörtte üçünü kaybetmediği sonucuna vararak, davanın sendika aleyhine kabulüne ilişkin kararı bu gerekçeyle bozmuştur. Karar, işverenlerin muvazaalı alt işverenlik yoluyla sendikasızlaştırma stratejisine karşı grev ve toplu sözleşme yetkisinin nasıl korunacağını somutlaştırmaktadır.
Şehir Bazlı İş Hukuku Hizmetleri
- Istanbul İş Hukuku
- Ankara İş Hukuku
- Izmir İş Hukuku
- Bursa İş Hukuku
- Antalya İş Hukuku
Video Kaynak
İş hukukuyla ilgili güncel bilgi videolarımız için @av.bilalalyar YouTube kanalını takip edebilirsiniz.
Son güncelleme: 17 Nisan 2026 — 4857 sayılı İş Kanunu, 6356 sayılı Sendikalar ve TİS Kanunu, 5510 sayılı Kanun, 6331 sayılı İSG Kanunu ve 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu çerçevesinde güncel Yargıtay içtihatlarıve HGK içtihatlarıyla düzenlenmiştir.
İlgili Kurumlar
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (ÇSGB)
- Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK)
- İş Mahkemeleri
- Arabuluculuk Daire Başkanlığı
- Türkiye İş Kurumu (İŞKUR)
İş Hukuku Rehberi | Kıdem-İhbar Tazminatı | İşe İade Davası
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- İstanbul Barosu
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
- Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)
Hazırlayan Avukat
Av. Bilal ALYAR
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde bir avukattan görüş alınması yararlı olabilir.