Grev ve Lokavt Hukuki Rejimi 6356 Sayılı Kanun 2026
Grev ve lokavt hakkı Anayasa 54 ile güvence altına alınmıştır; 6356/58-70 arasındaki hükümler toplu iş uyuşmazlıklarında grev ve lokavtın hukuki rejimini düzenler. Grev, işçi tarafından topluca işin bırakılmasıdır; lokavt ise işverenin iş yerini kapatarak işçileri çalıştırmamasıdır. 2026’da toplu iş ilişkileri daha dijital düzlemde takip edilmektedir.
Grev Kararı ve İlan
Arabulucu raporunun taraflara bildirilmesinden itibaren 60 gün içinde grev kararı alınabilir. Karar, yetkili sendikanın yetkili organı tarafından verilir ve karar tarihinden itibaren 60 gün içinde uygulanmalıdır; 6 iş günü önceden işveren ve resmi makamlara bildirilmesi zorunludur.
Kanuni Grevin Koşulları
TİS müzakerelerinde uyuşmazlık çıkmış olmalı, arabuluculuk süreci tamamlanmış olmalı ve sendika karar ve uygulama usullerine uymuş olmalıdır. Bu koşullara aykırı grev kanun dışı olup işverene haklı fesih hakkı verir.
Grev Erteleme
Cumhurbaşkanı, grev veya lokavtın genel sağlığı veya milli güvenliği tehdit ettiği kararıyla 60 güne kadar erteleyebilir. Erteleme süresi içinde Yüksek Hakem Kurulu uyuşmazlığı çözer. AYM son kararlarında erteleme gerekçelerinin orantılılık denetimine tabi olduğunu vurgulamaktadır.
Lokavt Uygulaması
İşverenin aldığı lokavt kararı grev karşısında savunma niteliği taşır; yalnız kanuni grevi kapsayan iş yerlerinde uygulanabilir ve kapsamı orantılı olmalıdır. Lokavt süresince işçilerin sözleşmeleri askıya alınır, ücret ödenmez.
Grev Sonuçları
Grev veya lokavt süresince iş sözleşmeleri askıya alınır; ücret ve sigortalılık kesilir ancak işçinin kıdemi etkilenmez (bazı istisnalar hariç). Grev sonrası sendika ile işveren TİS’i imzalayabilir veya Yüksek Hakem Kuruluna başvurulur.
Sıkça Sorulan Sorular
Kanun dışı greve katılan işçi ne kaybeder?
İşveren 4857/25-II kapsamında haklı fesih verebilir; kıdem ve ihbar hakkı doğmaz.
Grev sırasında ücret ödenir mi?
Hayır; iş sözleşmesi askıda olduğundan işveren ücret ödemekle yükümlü değildir.
Grev ertelemesi nihai midir?
Erteleme sonunda uyuşmazlık çözülmezse Yüksek Hakem Kurulu kararıyla TİS bağıtlanır; bu süreç grevin sona ermesi anlamına gelir.
Sendika üyesi olmayan işçi greve katılabilir mi?
Kanuni grev çağrıldığında dayanışma grevi yoluyla katılımda farklı hukuki sonuçlar doğabilir; bireysel katılım kanuna aykırı sayılabilir.
Güncel Yargı Kararları ve Emsal İçtihatlar
Yargıtay içtihatları
Konu: Rekabet yasağı sözleşmesinde cezai şart indirimi
İş sözleşmesi sonrası rekabet yasağını ihlal eden yönetici aleyhine açılan cezai şart davasında, sözleşmede kararlaştırılan miktarın işçinin iki yıllık net ücretinin 3 katına ulaşması aşırı bulunmuştur. Daire TBK 182 uyarınca cezai şartın bir yıllık ücret düzeyine indirilmesi gerektiğine karar vermiştir.
Karar detayı için Mevzuat ve İçtihat Bilgi Bankası
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu içtihatları
Konu: Rekabet yasağı davasında görevli mahkeme
HGK, rekabet yasağı sözleşmesinden doğan ihtilaflarda görevli mahkemenin iş mahkemesi olduğuna kesin ilke kararı vermiştir. Daha önce ticaret mahkemesi kabul eden görüşlerden dönülmüş; iş ilişkisinin devamı sırasında veya sonrasındaki rekabet davalarının iş mahkemesinde görüleceği tespit edilmiştir.
Karar detayı için Mevzuat ve İçtihat Bilgi Bankası
Şehir Bazlı İş Hukuku Hizmetleri
Video Kaynak
İş hukukuyla ilgili güncel bilgi videolarımız için @bilalalyar YouTube kanalını takip edebilirsiniz.
Son güncelleme: 17 Nisan 2026 — 4857 sayılı İş Kanunu, 6356 sayılı Sendikalar ve TİS Kanunu, 5510 sayılı Kanun, 6331 sayılı İSG Kanunu ve 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu çerçevesinde güncel Yargıtay içtihatlarıve HGK içtihatlarıyla düzenlenmiştir.
İş Hukuku Mevzuat Tablosu
| Kanun / Madde | Konu |
|---|---|
| 4857 İş K. m.8 | İş sözleşmesinin tanımı ve yapısı |
| 4857 İş K. m.11 | Belirli süreli ve belirsiz süreli sözleşme, zincirleme |
| 4857 İş K. m.17 | Süreli fesih (ihbar) ve ihbar tazminatı |
| 4857 İş K. m.18-21 | Feshin geçerli sebebe dayandırılması, işe iade davası |
| 4857 İş K. m.24 | İşçinin haklı nedenle derhal fesih hakkı |
| 4857 İş K. m.25 | İşverenin haklı nedenle derhal fesih hakkı |
| 4857 İş K. m.32 | Ücretin ödenmesi ve gecikme zammı |
| 4857 İş K. m.34 | Ücretin zamanında ödenmemesi ve iş durdurma hakkı |
| 4857 İş K. m.41 | Fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışma ücreti |
| 4857 İş K. m.53-61 | Yıllık ücretli izin hakkı ve hesaplanması |
| 1475 SK m.14 | Kıdem tazminatı (yürürlükteki tek madde) |
| 5510 SK m.86 | Hizmet tespiti ve SGK sigortalılık |
| 6331 İSG K. | İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu |
| 6356 STSK | Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu |
| 7036 İş Mah. K. | İş Mahkemeleri Kanunu ve zorunlu arabuluculuk |
| 6098 TBK m.417 | İşçinin kişiliğinin korunması (mobbing dayanağı) |
| 6098 TBK m.444-447 | Rekabet yasağı sözleşmesi |
İlgili Kurumlar
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (ÇSGB)
- Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK)
- İş Mahkemeleri
- Arabuluculuk Daire Başkanlığı
- Türkiye İş Kurumu (İŞKUR)
İş Hukuku Rehberi | Kıdem-İhbar Tazminatı | İşe İade Davası
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- İstanbul Barosu (istanbulbarosu.org.tr)
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
- Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)
Hazırlayan Hukuku
Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil No: 54965
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde ilgili mevzuat çerçevesinde bilgilendirme alınması yararlı olabilir.