Kripto Borsasında Yaşanan Mağduriyetler Hukuk Rehberi 2026
TCK 245
- Kripto/Blockchain marka iltibasına ilişkin bir Yargıtay kararı incelemesi
- Kripto Platform Mağdurunun İdareye Karşı Tazminat Davası — Danıştay kararları
Bazı kripto borsalarında yaşanan mağduriyetlerde görülen dolandırıcılık iddiaları, çekim sorunları, hesap blokeleri ve mağdur vekilliği rehberi. Kripto Dolandırıcılığı Rehberi ana pillar’ı kapsamında detaylı alt rehber olarak ele alınmıştır. Türkiye genelinde uzaktan danışmanlık imkanı mevcuttur.
1. Kripto Borsası Mağduriyetlerinin Hukuki Nitelendirilmesi
Çekimin gecikmesi, hesap kısıtlaması veya yatırım kaybı tek başına nitelikli dolandırıcılık sonucuna götürmez. TCK m.158/1-f kapsamında bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının dolandırıcılıkta araç olarak kullanılıp kullanılmadığı somut olayda incelenir. Platformun sözleşmeden doğan borcunu yerine getirmemesi ayrıca tazminat sorumluluğu bakımından değerlendirilir.
İzinsiz kripto varlık hizmet sağlayıcılığı için özel hüküm 6362 sayılı Kanun m.109/A’dır; bu faaliyet genel izinsiz sermaye piyasası faaliyeti düzenlemesiyle aynı başlık altında sunulmamalıdır. 6362 sayılı Kanun m.35/B ve 35/C uyarınca kuruluş ve faaliyete başlama Kurul iznine tabidir. Faaliyet izni, platformdaki işlemlerin kamu güvencesi altında olduğu anlamına gelmez.
| Suç ve dayanak | Kanundaki ceza |
|---|---|
| TCK m.158/1-f kapsamında nitelikli dolandırıcılık | 4–10 yıl hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası; adli para cezasının miktarı suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz. |
| 6362 sayılı Kanun m.109/A kapsamında izinsiz kripto varlık hizmet sağlayıcılığı | 3–5 yıl hapis ve beş bin günden on bin güne kadar adli para cezası. |
Bu aralıklar, somut dosyada verilecek cezanın kesin sonucu olarak okunmamalıdır.
2. Tipik Mağduriyet Senaryosu
Bu tür olaylarda genellikle (a) sosyal mühendislik veya teknik yöntemle güven oluşturma, (b) yatırım veya transfer yönlendirmesi, (c) çekim sürecinde engelleme veya kayıp aşamaları görülür. Her aşamada delillerin sistematik toplanması belirleyicidir.
3. Suç Duyurusu ve Şikayet Dilekçesi
Suça ilişkin ihbar veya şikâyet, CMK m.158/1 ve 5 uyarınca Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluk makamlarına yazılı olarak ya da tutanağa geçirilmek üzere sözlü olarak yapılabilir. Detay: Suç Duyurusu ve Şikayet Dilekçesi Rehberi.
4. Hesap Bloke ve Para Geri Alma
Suça konu hesabın ve transferlerin tespiti için işlem kayıtları soruşturmayı yürüten Cumhuriyet başsavcılığına sunulabilir. CMK m.128 ve 128/A farklı koşullara tabidir: CMK m.128 kapsamındaki elkoymaya ancak hâkim karar verir; CMK m.128/A’da sayılan suçlar için makul şüphe varsa ilgili mali kurum suçta kullanılan hesabı askıya alabilir. Bu özel düzenlemede askıya alınan hesaptaki suça konu menfaate, askı süresi içinde hâkim kararıyla veya gecikmesinde sakınca varsa savcının yazılı emriyle elkonulabilir. Başvuru, kendiliğinden bloke veya para iadesi sağlamaz. CMK m.128/A/5 kapsamında elkonulan menfaatin mağdura ait olduğu anlaşılırsa soruşturma veya kovuşturma evresinde sahibine iade edilir. Para iadesi ve tazminat süreci bu ayrım gözetilerek değerlendirilmelidir.
5. Mağdur Vekilliği — CMK 234 Hakları
CMK m.234 mağdur ve şikâyetçinin haklarını soruşturma ve kovuşturma evrelerine göre düzenler. Soruşturmada delillerin toplanması ve gizlilik ile soruşturmanın amacını bozmadan savcıdan belge örneği istenebilir. Vekil aracılığıyla soruşturma belgeleri ile elkonulan ve muhafazaya alınan eşyanın inceletilmesi, CMK m.153’e uygun olmalıdır. Kovuşturmaya yer olmadığı kararına kanundaki usulle itiraz edilebilir. Kovuşturmada duruşmadan haberdar edilme, kamu davasına katılma ve maddede sayılan diğer haklar bulunur; davayı sonuçlandıran karara kanun yolu başvurusu için davaya katılmış olma koşulu aranır. Detay: Kripto Mağdur Vekili Rehberi.
6. Sanık/Şüpheli Savunması
Hesabını kullandırdığı ileri sürülen kişinin hangi işlemleri bildiği ve istediği somut delillerle incelenmelidir. TCK m.21 uyarınca kast, suçun kanuni tanımındaki unsurların bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesidir. TCK m.39 suçun işlenmesini teşvik etme, kullanılan araçları sağlama veya icrayı kolaylaştırma gibi yardım hâllerini düzenler. Hesap sahipliği veya hesaba transfer yapılması, bu değerlendirmelerin yerine geçmez. Detay: Kripto Sanık Müdafii Rehberi.
7. MASAK 5549 ve Kara Para Aklama Boyutu
Şüpheli işlem bildirimi, 5549 sayılı Kanun m.4 koşullarında yükümlülerce MASAK’a yapılır; dolandırıcılık iddiasından tek başına otomatik inceleme sonucu çıkarılamaz. Kripto veya banka kanalıyla transfer tek başına aklama suçu değildir; TCK m.282’deki suçtan kaynaklanan malvarlığı, fiil ve manevi unsur koşulları somut olayda değerlendirilir: MASAK / TCK 282 Rehberi.
8. Bilirkişi ve Adli Bilişim
Blockchain işlem kayıtları, IP ve log verilerindeki teknik sorular için CMK m.63 çerçevesinde bilirkişi incelemesine karar verilebilir. İnceleme, çözümü uzmanlık veya teknik bilgi gerektiren konuya yönelmelidir; genel bilgiyle ya da hâkimlik mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözülebilecek konularda bilirkişiye başvurulamaz. Detay: Bilirkişi / Adli Bilişim Rehberi.
9. Tazminat Davası — Haksız Fiil ve Sözleşmeye Aykırılık
TBK m.49 uyarınca kusurlu ve hukuka aykırı fiille verilen zarar giderilmelidir. Sözleşmeden doğan borcun hiç veya gereği gibi ifa edilmemesinde TBK m.112 uygulanır: borçlu, kendisine hiçbir kusur yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe bundan doğan zararı gidermekle yükümlüdür. TBK m.114 sorumluluğun kapsamını düzenler ve haksız fiil hükümlerinin sözleşmeye aykırılığa kıyas yoluyla uygulanmasını öngörür. Talebin dayanağı, zarar ve bu zararın ilgili fiil veya borca aykırılıkla bağlantısı somutlaştırılmalıdır. Manevi tazminat ise her parasal kaybın otomatik sonucu değildir; kişilik hakkının zedelenmesi nedeniyle manevi zarar doğmuşsa TBK m.58 kapsamında talep edilebilir.
10. Sıkça Sorulan Sorular
Kripto borsası mağduru ne yapmalı?
İşlem kayıtlarını, sözleşmeyi ve yazışmaları saklayın. Suç şüphesi varsa CMK m.158 uyarınca Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa ihbar ya da şikâyet yapılabilir. Hesap askısı veya elkoyma ihtiyacı somut hesap ve transfer bilgileriyle bildirilmelidir; bu işlemler CMK m.128 ve 128/A’daki koşullara bağlıdır.
Param geri gelir mi?
Para iadesi garanti edilemez. CMK m.128/A/5 kapsamında elkonulan suça konu menfaatin mağdura ait olduğu anlaşılırsa soruşturma veya kovuşturma evresinde sahibine iade edilir. Ayrı tazminat talebinde ise haksız fiil veya sözleşmeye aykırılık koşulları ve bundan doğan zarar incelenir.
Yurt dışı kaynaklıysa ne yapılır?
Yurt dışı bağlantılı suçlarda da ihbar veya şikâyet Cumhuriyet Başsavcılığına ya da kolluk makamlarına yapılabilir. Uluslararası adli yardımlaşma (MLA) talepleri, 6706 sayılı Kanun’un 2 ve 7. maddeleri çerçevesinde yetkili adli mercilerce yürütülür.
Ceza ne kadardır?
TCK m.158/1-f kapsamında 4–10 yıl hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası öngörülür; para cezasının miktarı suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz. Bu hükmün uygulanması, olayın nitelikli dolandırıcılık koşullarını taşımasına bağlıdır. İzinsiz kripto varlık hizmet sağlayıcılığı ise 6362 sayılı Kanun m.109/A’da ayrıca düzenlenir.
Bilirkişi raporu zorunlu mu?
Kripto işlem verisi bulunan her dosyada otomatik bir bilirkişi raporu zorunluluğu yoktur. Çözümü uzmanlık veya teknik bilgi gerektiren konularda CMK 63 uyarınca bilirkişi incelemesine karar verilebilir. CMK 128/A/4 kapsamındaki elkoymada, CMK 128’de belirtilen suçtan elde edilen değere ilişkin kurum raporu şartı aranmaz; bu istisna dosyada teknik bilirkişi incelemesi yapılamayacağı anlamına gelmez.
Tazminat ile ceza birlikte yürütülür mü?
Tazminat sorumluluğu ceza dosyasından ayrı ölçütlerle değerlendirilir. TBK m.74 uyarınca hukuk hâkimi, kusur veya ayırt etme gücünü değerlendirirken ceza hukukunun sorumluluk hükümleriyle ve beraat kararıyla bağlı değildir. Ceza hâkiminin kusur değerlendirmesi ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı da hukuk hâkimini bağlamaz.
İlgili Hukuki Rehberler
- Kripto Para Hukuku Ana Pillar
- P2P Kripto Hukuku Pillar
- Kripto Dolandırıcılığı Pillar
- Yatırım Dolandırıcılığı Pillar
- kripto varlık platformu Dolandırıcılığı
- kripto varlık platformu Dolandırıcılığı
- Kripto Borsası Mağduriyetleri
- kripto varlık platformu Mağdurları
- Pig Butchering / Romantik
- Mesajlaşma Gruplarında Yatırım Teklifleri: Hukuki Başvuru
- Sahte Broker / Forex
- Rug Pull / Token
- Phishing / SIM Swap
- Kripto Mağdur Vekili
- Kripto Sanık Müdafii
- Suç Duyurusu / Şikayet Dilekçesi
- Kripto Bilirkişi / Adli Bilişim
- MASAK / TCK 282
- TCK 158 Nitelikli Dolandırıcılık
Aşağıdaki başlıklar, somut olaya göre ayrıca incelenebilecek hukuki konulardır:
- MASAK 5549 sayılı Kanun kapsamında kripto işlem incelemesi.
- Sermaye Piyasası Kanunu m.109/1 usulsüz halka arz suçunun unsurları.
- Bilişim suretiyle nitelikli dolandırıcılık (TCK m.158/1-f) unsurları.
- Kripto borsa platformunda hesap dondurma ve mağdur vekilliği.
- Kara para aklama (TCK m.282) ile kripto işlemlerin değerlendirilmesi.
- Kripto işlemlerinden doğan kazancın gelir türü ve GVK mükerrer m.80 kapsamına girip girmediğinin somut işleme göre değerlendirilmesi.
- Kripto ticaretinde KDV muafiyeti tartışması.
- Anayasa Mahkemesinin bireysel başvuru uygulamasında banka hesabına bloke ve mülkiyet hakkı dengesi.
İlgili Pillar Rehberleri
- Kripto Para Hukuku 2026 — Türkiye Düzenlemeleri Pillar Rehberi (MASAK, SPK, 7518 s.K.)
- P2P Kripto Hukuku Pillar Rehberi 2026 (Soruşturma, Mahkeme, MASAK)
- Kripto Dolandırıcılığı Hukuk Rehberi 2026 (TCK 158, USDT, Pig Butchering)
- Kripto Varlık Hukuku Rehberi 2026 (Mevzuat, İçtihat, Uygulama)
Kripto Borsası Mağduriyetleri — Sıkça Aranan Sorular
Kripto borsasında hesap blokesi hangi durumda kalkar?
CMK 128/A’daki sınırlı suçlar yönünden makul şüphe varsa banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı suçta kullanılan hesabı en çok 48 saat askıya alabilir. Hesap sahibi kurum askısının kaldırılmasını Cumhuriyet başsavcılığından isteyebilir; savcı başvuru hakkında 24 saat içinde karar verir. Savcının yazılı emriyle de askı uygulanabilir. Askı süresinde hesaptaki suça konu menfaate hâkim kararıyla; gecikmesinde sakınca varsa savcının yazılı emriyle elkonulabilir. Hâkim kararı olmadan elkoyma 24 saat içinde hâkim onayına sunulur; hâkim elkoymadan itibaren 48 saat içinde kararını açıklamazsa elkoyma kendiliğinden kalkar. Hâkim veya mahkemenin elkoyma kararına CMK 268 gereğince öğrenmeden itibaren iki hafta içinde kararı veren mercie itiraz edilebilir. 5549 m.19/A’daki yedi iş günlük erteleme ayrıdır; Bakan veya yetki devrettiği bakan yardımcısı karar verir. Blokenin kalkması dayanağına ve yetkili merci kararına bağlıdır; bilirkişi raporu bunu garanti etmez.
Kripto borsalarında komisyon yapısı nasıl belirlenir?
Ücret ve komisyonlar, sağlayıcının hukuki statüsü, sunulan hizmet ve müşteri sözleşmesine göre incelenmelidir. 6362 kapsamındaki müşteri sözleşmelerinin ücret ve masraflarına ilişkin esasları SPK belirleyebilir (m.35/C/1). Spot, kaldıraçlı ve P2P işlemler aynı izinli hizmet gibi sunulmamalıdır; III-35/B.2 sayılı Tebliğ m.14 uyarınca platformlarda listelenmiş kripto varlıklar kaldıraçlı alınıp satılamaz.
Kripto borsasına karşı dava açmak hangi mahkemede?
Görevli mahkeme uyuşmazlığın niteliğine göre belirlenir: aksine özel hüküm yoksa asliye hukuk; tüketici uyuşmazlıklarında tüketici mahkemesi, ticari davalarda asliye ticaret kuralları uygulanır. Hakem heyeti ve dava şartı arabuluculuk koşulları ayrıca kontrol edilmelidir. Yer yetkisi ayrı bir konudur; davalının yerleşim yeri ile sözleşme, haksız fiil ve tüketici uyuşmazlıklarına özgü yetki kuralları değerlendirilir. İstanbul her dosyada yetkili değildir (HMK m.1-2, 6, 10, 16; 6502 m.68, 73, 73/A; 6102 m.4-5, 5/A).
Kripto borsasında KYC reddi durumunda ne yapılır?
KYC reddi sınırsız bir takdir olarak değerlendirilemez; kimlik tespiti yükümlülükleri ve somut ret gerekçesi birlikte incelenmelidir. 6362 kapsamındaki platformlarda müşteri itiraz ve şikâyetleri için iç mekanizma bulunmalıdır. Başvuru usulünü sağlayıcıdan öğrenin; denetim merciinin ve yargısal yolun seçimi sağlayıcının statüsüne ve uyuşmazlığa bağlıdır. BDDK/SPK her sağlayıcı için ortak başvuru rotası değildir (5549 m.3; 6362 m.35/B-C).
Kripto borsasına karşı hesap iadesi davası ne kadar sürer?
Bu sayfadan belirli bir sonuçlanma süresi verilemez. Tazminat talebinin dayanağı, sözleşme borcuna aykırılık veya haksız fiil koşulları ile somut zarar üzerinden değerlendirilmelidir (TBK m.49 ve m.112).
