Kira sertifikası (sukuk), Varlık Kiralama Şirketi (VKŞ) tarafından ihraç edilen ve sahiplerine dayanak varlıklardan elde edilen gelirlerden pay alma hakkı veren menkul kıymettir. SPK III-61.1 sayılı tebliği ile düzenlenir; faizsiz finansman aracı olarak da kullanılır.
Sukuk Türleri
Sahipliğe (icara), yönetim sözleşmesine (vekalet), alım-satıma (murabaha), ortaklığa (müşareke/mudarebe) ve eser sözleşmesine (istisna) dayalı sukuk türleri tebliğde tanımlanmıştır. Her tür için ayrı sözleşme yapısı ve gelir mekaniği bulunur.
Varlık Kiralama Şirketi (VKŞ)
VKŞ, kira sertifikası ihraç etmek üzere kurulan özel amaçlı anonim ortaklıktır. Faaliyet alanı yalnızca sukuk ihracı ile sınırlıdır. Kaynak kuruluştan bağımsız faaliyet göstermesi yatırımcı korumasının temelini oluşturur.
Vergi Avantajları
Sukuk gelirleri belirli koşullar altında stopaj indirimi ve KDV istisnasından yararlanabilir. Yurt dışında ihraç edilen sukuklar için ayrı vergi düzenlemeleri vardır; VUK ve KVK hükümleri birlikte uygulanır.
Yatırımcı Koruması ve Şeffaflık
Dayanak varlıkların VKŞ portföyünde yer alması, bağımsız değerleme, derecelendirme ve düzenli raporlama zorunludur. Şeffaflık ihlali SPKn m.103 idari yaptırım sebebidir.
İslam Finans Standartları (AAOIFI)
Türkiye’de ihraç edilen sukukların AAOIFI standartlarına uygunluğu, danışma kurulu fetvası ile belgelenebilir. Uluslararası yatırımcıya yönelik ihraçlarda bu uygunluk önem taşır.
Sıkça Sorulan Sorular
Sukuk faiz içerir mi?
Klasik faiz yerine kira veya kâr payı esaslı gelir paylaşımı uygulanır.
VKŞ ne işe yarar?
Sukuk ihracı için kurulan özel amaçlı şirkettir; bağımsızlığı yatırımcıyı korur.
Vergi avantajı var mı?
Belirli koşullarda stopaj indirimi ve KDV istisnasından yararlanılabilir.
AAOIFI standardı zorunlu mu?
Türkiye’de zorunlu değildir; uluslararası ihraçlarda tercih edilir.
İlgili Yargıtay ve Danıştay Kararları (Özet)
- Yargıtay 11. Hukuk Dairesi — İzahnameden doğan sorumluluk: İzahnamede yer alan finansal projeksiyonların ve risk faktörlerinin gerçek durumu yansıtmaması sebebiyle yatırımcının uğradığı zararın SPKn m.10 izahnameden doğan sorumluluk hükümleri çerçevesinde tazmininin mümkün olduğu; ihraççının ve yetkilendirilmiş aracının müteselsil sorumluluk taşıdığı değerlendirilmiştir. mevzuat.adalet.gov.tr içtihat aramasından doğrulayın.
- Danıştay 13. Daire — SPK idari para cezasının orantılılığı: Manipülasyon iddiası kapsamında verilen idari para cezasının ihlalin niteliği, haksız menfaat ve mali güç ölçütleri yönünden orantılılık denetimine tabi tutulduğu; gerekçesi yetersiz görülen kararın iptal edildiği değerlendirilmiştir. mevzuat.adalet.gov.tr içtihat aramasından doğrulayın.
- Danıştay 13. Daire — Yatırımcı uyuşmazlık komisyonu kararı: SPK Yatırımcı Uyuşmazlıkları Komisyonu kararına dayanılarak verilen idari yaptırımın, savunma hakkı ve dosya inceleme imkânı sağlanmadan tesis edilmesinin hukuka aykırı bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır. mevzuat.adalet.gov.tr içtihat aramasından doğrulayın.
Karar özetleri eğitim amaçlı olup, somut olayda mahkeme kararları farklılaşabilir. Karar metinleri için resmi içtihat veritabanlarına başvurunuz.
Sermaye Piyasası Hukukunda İlgili Diğer Konular
- Yatırım Fonu (Borsa Yatırım Fonu, Hisse Senedi Fonu) Hukuki Çerçeve 2026
- Yeşil Tahvil ve Sürdürülebilirlik Bağlantılı Tahvil (ICMA) 2026
- Borsadan Çıkarma (Squeeze-Out) ve Ortaklıktan Çıkma Akçesi 2026
- Sermaye Piyasası Suçlarında Yargılama ve Etkin Pişmanlık SPKn m.115 2026
- İzinsiz Sermaye Piyasası Faaliyeti SPKn m.109 ve Cezaları 2026
- İçsel Bilgi Suistimali (Insider Trading) Davası SPKn m.106 2026
- SPK İdari Para Cezasına İtiraz Süreci 2026
- İzinsiz Yatırım Danışmanlığı ve Sosyal Medya Sinyal Grupları 2026
Hizmet Bölgeleri
İstanbul, Ankara, İzmir başta olmak üzere tüm Türkiye genelinde sermaye piyasası uyuşmazlıkları için SPK avukatı hizmeti sunulmaktadır. Şehir bazlı detay için İstanbul, Ankara, İzmir rehberlerine bakınız.
Video Anlatım
Sermaye piyasası ve SPK süreçlerine ilişkin video anlatımlar için @bilalalyar YouTube kanalı.
Güncelleme tarihi: 17.04.2026 | Bu içerik 2026 mevzuat değişikliklerine göre güncel tutulmaktadır.
