Forex Dolandırıcılığında Hukuki Süreç

İzinsiz bir forex veya kaldıraçlı işlem platformuna para yatırıp paranızı geri çekemiyorsanız, olay çoğu zaman iki ayrı hukuki alana birlikte girer: ceza hukukundaki nitelikli dolandırıcılık ve sermaye piyasası hukukundaki izinsiz faaliyet. Bu rehber, mağdurun hangi kanun hükümlerine dayanabileceğini, şikâyet ve savcılık sürecinin nasıl işlediğini, hesap askısı ile elkoyma kurumlarını ve para iadesi ile tazminat yollarını resmî mevzuat metinlerine dayanarak açıklar. Somut bir platform veya şirket hakkında değerlendirme içermez; her dosya kendi delilleriyle incelenir.

Forex ve Kaldıraçlı İşlem Hukuken Nedir

6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu m.3/1-u, döviz ve kıymetli madenler ile Kurulca belirlenecek diğer varlıklar üzerine yapılan kaldıraçlı işlemleri türev araç tanımı içinde sayar. Bu nedenle Türkiye’de yerleşik kişilere kaldıraçlı işlem hizmeti sunmak bir sermaye piyasası faaliyetidir ve Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) yetkilendirmesine tabidir. Uygulamada mağduru zarara uğratan yapılar genellikle yetki belgesi bulunmayan internet siteleri, sosyal medya veya anlık mesajlaşma uygulamaları üzerinden kurulan “yatırım danışmanı” ilişkileri, gerçek piyasayla bağlantısı belirsiz işlem ekranları ve para çekme talebinin çeşitli bahanelerle ertelenmesi biçiminde ortaya çıkar.

Nitelikli Dolandırıcılık: TCK m.158/1-f

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.157, hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp onun veya başkasının zararına yarar sağlamayı dolandırıcılık olarak tanımlar ve bir yıldan beş yıla kadar hapis öngörür. Aynı Kanunun m.158/1-f bendi, suçun “bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle” işlenmesini nitelikli hâl sayar. Nitelikli dolandırıcılıkta ceza üç yıldan on yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır; ancak (f) bendinde hapis cezasının alt sınırı dört yıldan, adli para cezası ise suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.

Sahte işlem ekranı, gerçeğe aykırı bakiye gösterimi veya internet üzerinden yürütülen yatırım vaadiyle para toplanması, somut olayın delillerine göre bu bent kapsamında değerlendirilebilir. Suçun üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi hâlinde ceza yarı oranında, suç işlemek için kurulmuş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde bir kat artırılır (TCK m.158/3).

7589 sayılı Kanunla eklenen TCK m.158/4, suça iştirakin yalnızca kendisine veya başkasına ait banka ya da kredi kartı gibi ödeme araçlarını veya banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcısı ya da kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdindeki hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgi veya araçları başkasına vermekle sınırlı kalması hâlinde cezanın yarı oranında indirileceğini düzenler. Bu hüküm, mağdurun parasının geçtiği hesapların sahipleri bakımından ayrı bir değerlendirme gerektirir.

İzinsiz Sermaye Piyasası Faaliyeti: 6362 m.109

6362 sayılı Kanunun m.109/2 hükmüne göre sermaye piyasasında izinsiz olarak faaliyette bulunanlar iki yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin günden on bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır. İzinsiz kripto varlık hizmet sağlayıcılığı ise ayrı bir suç olarak m.109/A’da düzenlenmiştir ve üç yıldan beş yıla kadar hapis ile beş bin günden on bin güne kadar adli para cezası öngörür.

Bu suçlarda önemli bir usul kuralı vardır: 6362 m.115/1 uyarınca Kanunda tanımlanan suçlardan dolayı soruşturma yapılması, Kurulun Cumhuriyet başsavcılığına yazılı başvurusuna bağlıdır ve bu başvuru muhakeme şartıdır. Kamu davası açılırsa Kurul katılan sıfatını kazanır; kovuşturmaya yer olmadığı kararına karşı da itiraz yetkisi vardır (m.115/2 ve 4). Mağdur, dolandırıcılık iddiasını savcılığa veya kolluğa bildirebilir; Cumhuriyet savcısı, suç işlendiği izlenimi veren bir hâli öğrenince işin gerçeğini araştırmaya başlar (CMK m.158/1 ve m.160/1). İzinsiz faaliyet suçu yönünden ise ayrıca SPK’ya bildirim yapılması yararlıdır. Bu suçlarla ilgili davalar m.116 uyarınca ihtisas mahkemesi olarak görevlendirilen asliye ceza mahkemelerinde görülür.

SPK’nın Erişim Engeli ve İade Davası Yetkisi

6362 m.99/4, Türkiye’de yerleşik kişilere internet aracılığıyla yurt dışında kaldıraçlı işlem yaptırıldığına ilişkin bilgi edinilmesi hâlinde, internet yayınlarıyla ilgili olarak içeriğin çıkarılmasına veya erişimin engellenmesine Kurul tarafından karar verileceğini ve kararın uygulanmak üzere Erişim Sağlayıcıları Birliğine gönderileceğini düzenler. İzinsiz faaliyetin internet aracılığıyla yürütüldüğü genel hâller için de aynı yetki m.99/3’te yer alır. İzinsiz kripto varlık hizmet sağlayıcılığı için benzer yetki m.99/A/3’te düzenlenmiştir.

Ayrıca m.99/1, Kurula izinsiz sermaye piyasası faaliyetlerinin durdurulması için gerekli her türlü tedbiri alma ve bu faaliyetlerin doğurduğu sonuçların iptali ile nakit veya sermaye piyasası araçlarının hak sahiplerine iadesi için dava açma yetkisi verir. Bu dava, tespit tarihinden itibaren bir yıl ve her hâlde olayın gerçekleştiği tarihten itibaren beş yıl içinde açılabilir. Bu yetki Kurula aittir; mağdurun kendi alacak ve tazminat talebi genel hükümlere göre ayrıca ileri sürülür.

Şikâyet ve Savcılık Süreci

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.158/1 uyarınca suça ilişkin ihbar veya şikâyet Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluk makamlarına yapılabilir. Şikâyet için avukat zorunlu değildir; ancak hukuki nitelendirmenin doğru yapılması, işlem tablosunun düzenli sunulması ve tedbir taleplerinin zamanında ileri sürülmesi soruşturmanın seyrini doğrudan etkiler.

Yetki bakımından CMK m.12/6, bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının ya da banka veya kredi kartlarının araç olarak kullanılması suretiyle işlenen suçlarda mağdurun yerleşim yeri mahkemelerinin de yetkili olduğunu düzenler. Bu sayede mağdur, failin veya platformun bulunduğu yeri beklemeden kendi yerleşim yerindeki başsavcılığa başvurabilir.

Şikâyet dilekçesine eklenmesi yararlı belgeler şunlardır:

Tüm havale, EFT ve kart ödemelerine ait dekontlar ile tarih, tutar ve alıcı hesap bilgilerini gösteren bir işlem tablosu,
Kripto varlık transferi yapıldıysa gönderen ve alıcı cüzdan adresleri ile işlem kimlikleri,
Platform üyelik kayıtları, işlem ekranı görüntüleri, para çekme taleplerinin reddine ilişkin yazışmalar,
Telefon, e-posta, sosyal medya ve mesajlaşma uygulaması yazışmalarının tarihli dökümleri,
Platformun internet adresleri ve reklamlarına ait ekran görüntüleri.

Hesap Askısı: CMK m.128/A

7571 sayılı Kanunla eklenen CMK m.128/A, TCK m.142/2-e (nitelikli hırsızlık), m.158/1-f ve l (nitelikli dolandırıcılık) ile m.245 (banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması) suçlarının işlendiği hususunda makul şüphe bulunması hâlinde, suçta kullanılan hesabın kırk sekiz saate kadar askıya alınmasına ilgili banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısının karar verebileceğini düzenler. Askıya alma işlemi ve hesap hareketleri derhâl Cumhuriyet başsavcılığına, ayrıca hesap sahibine bildirilir; hesap sahibi askının kaldırılması için başsavcılığa başvurabilir ve savcı bu başvuru hakkında yirmi dört saat içinde karar verir.

Askıya alınan hesaptaki suça konu menfaate, askı süresi içinde hâkim kararıyla veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının yazılı emriyle elkonulabilir. Hâkim kararı olmadan yapılan elkoyma yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulur ve hâkim kırk sekiz saat içinde karar vermezse elkoyma kendiliğinden kalkar. Bu madde kapsamındaki elkoymada CMK m.128’deki rapor şartı aranmaz. Elkonulan menfaatin mağdura ait olduğu anlaşılırsa soruşturma veya kovuşturma evresinde sahibine iade edilir (m.128/A/5). Bu sürelerin kısalığı, mağdurun bankasına ve savcılığa olayı öğrenir öğrenmez başvurmasını zorunlu kılar.

Elkoyma: CMK m.128

Hesap askısının süresi geçmişse veya şartları oluşmamışsa genel elkoyma hükmü olan CMK m.128 devreye girer. Bu hüküm, suçun işlendiğine ve malvarlığının bu suçtan elde edildiğine dair somut delillere dayanan kuvvetli şüphe bulunmasını arar; dolandırıcılık (TCK m.157-158) katalogda yer alır ve elkoyma kararı için kural olarak ilgili kurumdan suçtan elde edilen değere ilişkin rapor alınır. CMK m.128/9 uyarınca bu madde kapsamında elkoymaya yalnızca hâkim karar verebilir. Banka hesabına elkoyma kararı ilgili bankaya derhâl bildirilerek icra olunur ve karardan sonra kararı etkisiz kılmaya yönelik işlemler geçersizdir (m.128/5).

Para İadesi ve Tazminat Yolları

Ceza soruşturmasında elkonulan değerlerin mağdura iadesi CMK m.128/A/5 ve m.131/2 çerçevesinde mümkündür. Bunun dışında mağdur, faillere ve sorumluluğu bulunan diğer kişilere karşı haksız fiil hükümlerine dayanarak tazminat davası açabilir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.72 uyarınca tazminat istemi, zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenildiği tarihten itibaren iki yılda ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten itibaren on yılda zamanaşımına uğrar; tazminat ceza kanunlarının daha uzun zamanaşımı öngördüğü cezayı gerektiren bir fiilden doğmuşsa bu süre uygulanır.

Ceza yönünden dava zamanaşımı TCK m.66/1’e göre belirlenir: TCK m.158/1 kapsamındaki suçlarda üst sınır on yıl olduğundan süre on beş yıl, 6362 m.109/2 kapsamındaki suçta üst sınır beş yıl olduğundan süre sekiz yıldır. Kart ile yapılan ödemelerde kartı veren bankaya itiraz başvurusu ayrıca değerlendirilmelidir; bu başvurunun süre ve şartları sözleşmeye ve ödeme yöntemine göre değişir. Yatırımcı Tazmin Merkezi ise 6362 m.3/1-y tanımına göre yetkili yatırım kuruluşlarının yükümlülüklerini yerine getirememesi hâlinde devreye giren bir kurumdur; yetkisiz platformlar bu kapsamda değildir.

Yurt Dışındaki Platformlar Bakımından

TCK m.8/1 uyarınca fiilin kısmen veya tamamen Türkiye’de işlenmesi veya neticenin Türkiye’de gerçekleşmesi hâlinde suç Türkiye’de işlenmiş sayılır. Mağdurun Türkiye’deki hesabından para çıkışı gerçekleştiğinde soruşturma Türkiye’de yürütülebilir ve CMK m.12/6 ile mağdurun yerleşim yeri de yetkili yer olur. Faillere veya yurt dışındaki hesaplara ulaşılması ise uluslararası adli yardımlaşma yollarını gerektirebilir ve bu süreç dosyaya göre uzun sürebilir.

İlgili Rehberler

Sıkça Sorulan Sorular

Forex dolandırıcılığında şikâyeti nereye yapmalıyım?

Şikâyet Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa yapılabilir (CMK m.158/1). Bilişim sistemleri veya banka aracılığıyla işlenen suçlarda kendi yerleşim yerinizdeki başsavcılık da yetkilidir (CMK m.12/6). İzinsiz faaliyet suçu yönünden soruşturma SPK’nın yazılı başvurusuna bağlı olduğundan SPK’ya ayrıca bildirimde bulunmak yararlıdır.

Paranın gönderildiği hesap dondurulabilir mi?

CMK m.128/A, TCK m.158/1-f kapsamında makul şüphe bulunduğunda bankanın, ödeme hizmeti sağlayıcısının veya kripto varlık hizmet sağlayıcısının suçta kullanılan hesabı kırk sekiz saate kadar askıya alabileceğini düzenler. Bu süre içinde hâkim kararı veya gecikmesinde sakınca hâlinde savcının yazılı emriyle elkoyma yapılabilir; bu nedenle bankaya ve savcılığa hemen başvurmak gerekir.

Forex dolandırıcılığının cezası nedir?

TCK m.158/1-f kapsamındaki nitelikli dolandırıcılıkta hapis cezası dört yıldan on yıla kadardır ve adli para cezası suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz. 6362 m.109/2 kapsamındaki izinsiz sermaye piyasası faaliyeti ise iki yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin günden on bin güne kadar adli para cezası gerektirir.

SPK izinsiz forex sitesine erişimi engelleyebilir mi?

Evet. 6362 m.99/4 uyarınca Türkiye’de yerleşik kişilere internet aracılığıyla yurt dışında kaldıraçlı işlem yaptırıldığının öğrenilmesi hâlinde içeriğin çıkarılmasına veya erişimin engellenmesine Kurul karar verir ve karar Erişim Sağlayıcıları Birliğine gönderilir.

Tazminat davası için ne kadar sürem var?

TBK m.72 uyarınca haksız fiilden doğan tazminat istemi, zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden itibaren iki yıl ve her hâlde fiilden itibaren on yıl içinde ileri sürülmelidir. Fiil daha uzun ceza zamanaşımına tabi bir suç oluşturuyorsa o süre uygulanır.

Yazar ve iletişim

Yazar: Av. Bilal Alyar, İstanbul Barosu
ALYAR LAW & CONSULTANCY
İletişim

Son güncelleme: 03.11.2026 (şikâyet ve SSS sınırı)

Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olayınız için belgeleriniz üzerinden ayrıca değerlendirme yapılması gerekir.